Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο αστυνομικός υποδιευθυντής Γιάννης Καρυδάκος, επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, σκιαγράφησε με λεπτομέρεια τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στον χώρο της παράνομης διακίνησης ουσιών. Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Καρυδάκος περιέγραψε πώς έχουν μεταβληθεί τόσο οι μεθόδους των κυκλωμάτων όσο και οι προτιμήσεις των χρηστών τα τελευταία χρόνια. Η εικόνα που αναδύεται είναι αυτή ενός φαινομένου που εξελίσσεται διαρκώς, δυσκολεύοντας ολοένα και περισσότερο το αντιεγκληματικό έργο των αρχών. Τα κυκλώματα δεν παραμένουν ακίνητα — προσαρμόζονται, μεταλλάσσονται και βρίσκουν νέες διόδους με εντυπωσιακή ταχύτητα.
Διαβάστε επίσης: Τέσσερις συλλήψεις για συμμορία ναρκωτικών στην Αγία Βαρβάρα
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα που επισημαίνει ο Καρυδάκος είναι η ολοένα αυξανόμενη χρήση ψηφιακών εργαλείων από τα κυκλώματα. Ειδικά μετά την περίοδο της πανδημίας, παρατηρήθηκε αξιοσημείωτη αύξηση στη χρήση διαδικτυακών εφαρμογών για τη διευθέτηση παρανόμων συναλλαγών, αλλά και στην αποστολή ναρκωτικών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, για ένα εντελώς νέο modus operandi που επιβάλλει νέα εργαλεία ανίχνευσης και αντιμετώπισης από την πλευρά των αρχών. Τα κυκλώματα, δηλαδή, δεν δρουν πλέον αποκλειστικά στους δρόμους — έχουν βρει τον δρόμο τους και στον ψηφιακό κόσμο, εκμεταλλευόμενα κάθε τεχνολογική εξέλιξη.
Το «φαινόμενο υδραυλικής» και οι νέες οδοί εισόδου
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Καρυδάκος στο λεγόμενο «waterbed effect», ένα φαινόμενο που γνωρίζουν καλά όσοι ασχολούνται με την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, όταν οι αρχές ασκούν εντατικές πιέσεις σε ένα σημείο διακίνησης, το πρόβλημα δεν εξαλείφεται αλλά απλώς μετατοπίζεται σε άλλο σημείο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, όπου οι εντατικοί έλεγχοι και οι μεγάλες κατασχέσεις ανάγκασαν τα κυκλώματα να αναζητήσουν εναλλακτικές πύλες εισόδου στη χώρα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ήττα των αρχών — σημαίνει ότι η μάχη μετακινείται συνεχώς σε νέο έδαφος.
Παράλληλα, τα κυκλώματα διακίνησης εμφανίζονται πλέον πολύ πιο ευέλικτα δομικά, προσαρμόζοντας συνεχώς τον τρόπο οργάνωσής τους ανάλογα με τις επιχειρησιακές πιέσεις που δέχονται και τις νέες τεχνολογικές δυνατότητες που έχουν στη διάθεσή τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η διακίνηση έχει αποκτήσει τα χαρακτηριστικά μιας πολυεπίπεδης επιχείρησης, με ρόλους κατανεμημένους σε πολλά επίπεδα και γεωγραφίες. Οι καταναλωτικές τάσεις των χρηστών αποτελούν επίσης παράγοντα που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τα κυκλώματα, ρυθμίζοντας αναλόγως την προσφορά τους στην ελληνική αγορά. Η προσαρμοστικότητα αυτή καθιστά το έργο των αρχών ιδιαίτερα σύνθετο και απαιτητικό.
Κοκαΐνη και κάνναβη στην κορυφή — Νέες απειλές από τα συνθετικά
Σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις των χρηστών, η εικόνα είναι απόλυτα σαφής: η κάνναβη και η κοκαΐνη παραμένουν αδιαμφισβήτητα οι πιο δημοφιλείς ουσίες στην ελληνική αγορά ναρκωτικών. Αντίθετα, η ηρωίνη, που για δεκαετίες κυριαρχούσε στο τοπίο, εμφανίζει έντονα πτωτικές τάσεις τα τελευταία χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει εξαφανιστεί εντελώς από τις έρευνες. Η κυριαρχία της κοκαΐνης αποτυπώνεται εντυπωσιακά στα στατιστικά στοιχεία: από τον Οκτώβριο του 2024 έχουν κατασχεθεί συνολικά 1,8 τόνοι κοκαΐνης στη χώρα, ένας αριθμός που μόνος του αποδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος. Η τεράστια διαθεσιμότητα της ουσίας σε διεθνές επίπεδο επηρεάζει άμεσα και την ελληνική αγορά, διαμορφώνοντας τις διαδρομές που ακολουθεί.
Ωστόσο, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα συνθετικά κανναβινοειδή, μια νέα κατηγορία ουσιών που αρχίζει να κάνει αισθητή την παρουσία της στην εγχώρια αγορά. Σύμφωνα με τον Καρυδάκο, σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται αρχικά νόμιμο προϊόν κάνναβης ή κανναβινοειδών, το οποίο στη συνέχεια υποβάλλεται σε χημική επεξεργασία — ακόμη και μέσω ψεκασμού — με στόχο να αυξηθεί η δραστικότητά του και τα επίπεδα της THC, δηλαδή της κύριας ψυχοδραστικής ουσίας. Το φαινόμενο αυτό δυσκολεύει σημαντικά τον εντοπισμό, καθώς η ουσία μπορεί αρχικά να μοιάζει με απολύτως νόμιμο προϊόν. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναδυόμενη αυτή απειλή οδήγησε και σε νομοθετικές αλλαγές που τέθηκαν πρόσφατα σε ισχύ, με στόχο να καλυφθούν τα νέα αυτά δεδομένα της αγοράς.
Ο Καρυδάκος στέλνει ένα σαφές και αδιαμφισβήτητο μήνυμα: η καταπολέμηση των ναρκωτικών δεν είναι στατική διαδικασία αλλά μια διαρκώς εξελισσόμενη πρόκληση που απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση. Τα κυκλώματα αλλάζουν μεθόδους, αξιοποιούν νέες τεχνολογίες και βρίσκουν αδιαλείπτως νέους τρόπους για να διεισδύουν στην αγορά και να αποφεύγουν τις αρχές. Η Ελληνική Αστυνομία, με αφορμή την 26η Ιουνίου και την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, καλεί σε συνεχή εγρήγορση τόσο τις αρχές όσο και το σύνολο της κοινωνίας. Η γνώση των νέων τάσεων και η έγκαιρη προσαρμογή των μεθόδων αντιμετώπισης αποτελούν το πιο αποτελεσματικό όπλο σε αυτή την αόρατη μάχη.
