Ένας ιστορικός καύσωνας σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη, αφήνοντας πίσω του δεκάδες νεκρούς, διακοπές ρεύματος και χαοτικές συνθήκες σε εκατομμύρια νοικοκυριά. Τουλάχιστον 150 εκατομμύρια κάτοικοι της ηπείρου αντιμετωπίζουν σήμερα, 26 Ιουνίου 2026, θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 35 βαθμούς Κελσίου, ενώ επιστημονική ανάλυση χαρακτηρίζει τον καύσωνα Ευρώπη ως το «πιο σφοδρό και εκτεταμένο» που έχει πλήξει ποτέ την περιοχή. Η κλιματική αλλαγή αναδεικνύεται ως ο καθοριστικός παράγοντας πίσω από την ένταση του φαινομένου, το οποίο θα ήταν «πρακτικά αδύνατο» να συμβεί πριν από μερικές δεκαετίες.
Τι έγινε: Νεκροί, σκοτάδι και αποπνικτικές θερμοκρασίες
Ο καύσωνας έχει πλήξει ιδιαίτερα σκληρά τη Γαλλία, όπου ο απολογισμός των θανάτων από πνιγμό από την έναρξη του φαινομένου έφτασε τους 55 νεκρούς, σύμφωνα με ανακοίνωση της γαλλικής κυβέρνησης. Οι αρχές εκφράζουν φόβους ότι ο αριθμός αυτός θα αυξηθεί περαιτέρω, καθώς τα δύο τρίτα της χώρας βρίσκονται σε υψηλό συναγερμό. Παράλληλα, 46.000 νοικοκυριά έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα στις 9 το πρωί τοπικής ώρας, κυρίως στο δυτικό τμήμα της περιοχής του Παρισιού και στην περιοχή του Μπορντό. Για την αντιμετώπιση των βλαβών στο δίκτυο ηλεκτροδότησης κινητοποιήθηκαν περίπου 1.000 τεχνικοί της εταιρείας Enedis. Με 61 διοικητικές περιφέρειες σε ύψιστο συναγερμό, ο καύσωνας υποχωρεί ελαφρά μετά τη χθεσινή κορύφωση, όταν η «κόκκινη» προειδοποίηση ίσχυε για 72 περιφέρειες.
Στη Γερμανία, η Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία εξέδωσε προειδοποιήσεις για ακραίο καύσωνα διαρκείας, με θερμοκρασίες που αναμένεται να αγγίξουν τους 41 βαθμούς Κελσίου στις δυτικές και νοτιοδυτικές περιοχές. Το Σαββατοκύριακο, το ισχυρό θερμικό στρες αναμένεται να εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα. Οι Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι (Deutsche Bahn) ανακοίνωσαν καθυστερήσεις και διακοπές δρομολογίων έως και τη Δευτέρα, συμβουλεύοντας τους επιβάτες που μπορούν να αναβάλουν το ταξίδι τους να ακυρώσουν εισιτήριο χωρίς χρέωση. Από την εισαγωγή του συστήματος προειδοποίησης για καύσωνα το 2005, η Γερμανία δεν έχει καταγράψει ποτέ κύμα καύσωνα τόσο νωρίς μέσα στο έτος με τέτοια διάρκεια — το μεγαλύτερο προηγούμενο ρεκόρ ήταν 18 ημέρες κατά το καλοκαίρι του 2018.
Σε όλη τη Δυτική Ευρώπη, οι θερμοκρασίες βρίσκονται από 5 έως 12 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα, εξαιτίας μιας θερμής αέριας μάζας από την Αφρική που έχει παγιδευτεί πάνω από την ήπειρο. Η Βρετανία κατέγραψε την Πέμπτη τις υψηλότερες θερμοκρασίες για τον μήνα Ιούνιο στην ιστορία της, ενώ στη Γαλλία το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 40 βαθμούς σε πολλές περιοχές. Τουριστικά αξιοθέατα του Παρισιού, όπως ο Πύργος Άιφελ και το Λούβρο, ανακοίνωσαν πρόωρο κλείσιμο. Η αστυνομία της γαλλικής πρωτεύουσας ζήτησε μάλιστα από τους διοργανωτές της Πορείας Περηφάνιας (Pride March) να αναβάλουν την εκδήλωση που είχε προγραμματιστεί για αύριο Σάββατο, επικαλούμενη τις πιέσεις που ασκεί ο καύσωνας στις υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης και στα νοσοκομεία.
Αντιδράσεις: Επιστήμη και πολιτική μπροστά στην κλιματική κρίση
Η ερευνητική ομάδα World Weather Attribution (WWA) δημοσίευσε σήμερα ανάλυση που συνδέει «αναμφισβήτητα» τον καύσωνα Ευρώπη με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Από τις 850 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις που εξετάστηκαν, σχεδόν οι μισές κατέγραψαν ή προβλέπεται να καταγράψουν τα υψηλότερα επίπεδα θερμικού στρες που έχουν μετρηθεί ποτέ για τον Ιούνιο. Οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες θα ήταν 100 φορές πιο απίθανο να καταγραφούν πριν από δύο μόλις δεκαετίες, ενώ ακόμα και το 2023 ένας τέτοιος καύσωνας θα ήταν 10 φορές πιο απίθανο να εκδηλωθεί. Η ανάλυση βασίστηκε στη μέτρηση «θερμοκρασίας υγρού βολβού», η οποία λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως η υγρασία, ο άνεμος και η άμεση ηλιακή έκθεση.
«Πρόκειται για τον πιο σφοδρό και εκτεταμένο καύσωνα που έχει επηρεάσει ποτέ αυτή τη μεγάλη περιοχή της Ευρώπης», δήλωσε ο Θίοντορ Κίπινγκ, ειδικός ακραίων καιρικών φαινομένων του Imperial College του Λονδίνου και μέλος της συντακτικής ομάδας. Η WWA υπολόγισε ότι ένας καύσωνας τέτοιου μεγέθους θα ήταν «πρακτικά αδύνατο» να συμβεί τον Ιούνιο του 1976 — μια χρονιά που επίσης αντιμετώπισε υψηλές θερμοκρασίες. Ωστόσο, η ομάδα έχει δεχθεί επικρίσεις από επιστήμονες που επισημαίνουν ότι τα σημερινά κλιματικά μοντέλα δεν δίνουν πάντα ακριβείς εκτιμήσεις για ακραία φαινόμενα, ενώ έχει κατηγορηθεί και για εσπευσμένη δημοσίευση αποτελεσμάτων πριν από ανεξάρτητο επιστημονικό έλεγχο.
Το Ευρωπαϊκό Κόμμα των Πρασίνων ζήτησε από τους ηγέτες της ΕΕ να συγκαλέσουν έκτακτη σύνοδο κορυφής. Ο συμπρόεδρος Κιάραν Καφ χαρακτήρισε τον καύσωνα «μείζονα κρίση δημόσιας υγείας», επικαλούμενος στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σύμφωνα με τα οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι στην Ευρώπη έχουν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας της ακραίας ζέστης. Η Συμπρόεδρος Βούλα Τσέτση υπογράμμισε ότι «σχεδόν όλοι οι θάνατοι που σχετίζονται με την ακραία ζέστη μπορούν να προληφθούν», καλώντας τους αρχηγούς κρατών να ενισχύσουν άμεσα τις κλιματικές πολιτικές και την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Οι Πράσινοι επέκριναν το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα για τις προσπάθειές του να αποδυναμώσει βασικά μέτρα της Συμφωνίας, από την αποκατάσταση φυσικών οικοσυστημάτων έως τις προστασίες κατά της αποψίλωσης των δασών.
Τι ακολουθεί: Βελτίωση από το Σάββατο, επιφυλάξεις για τη Γερμανία
Σύμφωνα με τη γαλλική μετεωρολογική υπηρεσία Météo France, σταδιακή βελτίωση αναμένεται από το πρωί του Σαββάτου σε 14 διοικητικές περιφέρειες. Στη Γερμανία, το ισχυρό θερμικό στρες αναμένεται να εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα το Σαββατοκύριακο, ενώ οι Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι έχουν ήδη ειδοποιήσει για συνεχιζόμενες διαταραχές στα δρομολόγια τουλάχιστον έως τη Δευτέρα. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται πλέον να απαντήσουν στις εκκλήσεις για ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας από ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι καύσωνες αυτής της έντασης θα εμφανίζονται με αυξανόμενη συχνότητα αν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα για το κλίμα.
