Μια νέα έρευνα που καλύπτει σχεδόν 22.000 αμερικανικές εταιρείες ανατρέπει το αφήγημα ότι η τεχνητή νοημοσύνη εξαφανίζει θέσεις εργασίας. Οι εταιρείες που επενδύουν εντατικά στο AI αυξάνουν το προσωπικό τους ταχύτερα από τους ανταγωνιστές τους, με τον αριθμό των υπαλλήλων γραφείου να αναρριχάται κατά 10,2% στα δύο πρώτα χρόνια υιοθέτησης της τεχνολογίας. Η μελέτη συντάχθηκε από ερευνητές των αμερικανικών εταιρειών Ramp και Revelio Labs και αποτελεί την πρώτη που συνδυάζει δεδομένα δαπανών για το AI με στοιχεία για τον αριθμό εργαζομένων σε επίπεδο οργανισμού, ρίχνοντας νέο φως στη μεγάλη συζήτηση για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας.
Τεχνητή νοημοσύνη και θέσεις εργασίας: αύξηση 10% σε δύο χρόνια
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο αριθμός των υπαλλήλων γραφείου αυξήθηκε κατά 10,2% στις εταιρείες που χρησιμοποίησαν εντατικά τη δημιουργική τεχνητή νοημοσύνη κατά τα δύο πρώτα χρόνια από την υιοθέτησή της. Τα κέρδη δεν περιορίστηκαν σε συγκεκριμένους κλάδους ή ιεραρχικά επίπεδα — αφορούσαν όλους τους τύπους επαγγελμάτων, από τα ανώτερα διοικητικά στελέχη έως τους εισαγωγικούς υπαλλήλους. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η αύξηση στις εισαγωγικές θέσεις, που έφτασε το 12%, διαψεύδοντας ανησυχίες για εκτόπιση των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας. Αντίθετα, οι οργανισμοί που υιοθέτησαν το AI σε μικρότερο βαθμό — το κατώτερο δύο τρίτα της κατανομής δαπανών ανά εργαζόμενο — δεν εμφάνισαν καμία σημαντική αλλαγή στον αριθμό εργαζομένων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Η έρευνα συνδύασε δύο διακριτά σύνολα δεδομένων για να καταλήξει σε αυτά τα συμπεράσματα. Η Ramp, εταιρεία επεξεργασίας πληρωμών, παρείχε στοιχεία για το πόσα δαπάνησαν οι εταιρείες σε παρόχους τεχνητής νοημοσύνης, ενώ η Revelio Labs συνέλεξε αρχεία εργατικού δυναμικού από δημόσια διαδικτυακά προφίλ, όπως το LinkedIn. Το συνδυαστικό αυτό αποτέλεσμα έδωσε για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα της σχέσης μεταξύ επενδύσεων σε AI και απασχόλησης σε επίπεδο οργανισμού. Επειδή οι πρώτοι υιοθετητές του AI τείνουν να είναι τεχνικά προσανατολισμένες εταιρείες με υψηλότερες αμοιβές και υποστήριξη από επιχειρηματικά κεφάλαια, η μελέτη συνέκρινε τους πρώιμους χρήστες με εταιρείες που υιοθέτησαν την τεχνολογία αργότερα, ώστε να εξαλειφθούν οι επιδράσεις επιλογής.
Αντιδράσεις ειδικών και αμφισβήτηση του αφηγήματος των απολύσεων
Ο Ara Kharazian, επικεφαλής οικονομολόγος της Ramp και συν-συγγραφέας της μελέτης, επεσήμανε ότι τα οφέλη δεν εμφανίζονται αυτόματα ούτε αμέσως. «Υπάρχει σαφώς κάποιου είδους καμπύλη μάθησης — τα κέρδη στον αριθμό του προσωπικού δεν εμφανίζονται για τουλάχιστον έξι έως δώδεκα μήνες», δήλωσε ο ίδιος. Ο Kharazian τόνισε ότι τα αποτελέσματα αυτά προϋποθέτουν ένα ελάχιστο επίπεδο επένδυσης: «Παίρνεις αυτά τα κέρδη μόνο αν είσαι χρήστης υψηλής έντασης, και αυτό συνήθως συνοδεύεται από ένα αξιοπρεπές ποσό επένδυσης, πέρα από μερικά δολάρια το μήνα για το ChatGPT». Τα ευρήματα έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τις ανακοινώσεις εταιρειών όπως η Oracle και η Atlassian, που επικαλέστηκαν επενδύσεις στο AI για να δικαιολογήσουν περικοπές θέσεων εργασίας — μια αντίφαση που η έρευνα αυτή φέρνει στο προσκήνιο.
Ωστόσο, δεν λείπουν και οι επιφυλάξεις από την επιστημονική κοινότητα. Οικονομολόγος εργασίας που μίλησε στους Financial Times επισήμανε ότι τα αποτελέσματα, παρότι ενδιαφέροντα, χρήζουν προσεκτικής ερμηνείας. Ο λόγος είναι ότι οι ομάδες που χρησιμοποιούσαν εντατικά το AI στο δείγμα τείνουν να αποτελούνται από μικρότερες εταιρείες, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει τα τελικά συμπεράσματα. Παράλληλα, το προφίλ των εντατικών χρηστών — τεχνικά εταιρείες με υψηλότερες αμοιβές και υποστήριξη επιχειρηματικών κεφαλαίων — δυσκολεύει την αποκλειστική απόδοση της απασχολησιακής ανάπτυξης στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Η μελέτη, ωστόσο, προσπάθησε να ελέγξει για αυτές τις μεταβλητές συγκρίνοντας πρώιμους και μεταγενέστερους υιοθετητές της τεχνολογίας, αντί να συγκρίνει απλώς χρήστες με μη χρήστες AI, ενισχύοντας έτσι τη μεθοδολογική αξιοπιστία των ευρημάτων.
