Το Ιράν απέρριψε τον περιφερειακό διάλογο ασφαλείας που διεξήχθη υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών στο Μπαχρέιν, με αντικείμενο τα Στενά του Ορμούζ. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Τεχεράνης, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, αμφισβήτησε δημόσια τον ρόλο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή. Παράλληλα, αποκαλύφθηκε σοβαρό ρήγμα στις σχέσεις της Ουάσινγκτον με τη Σαουδική Αραβία, έναν από τους ισχυρότερους συμμάχους της στη Δυτική Ασία. Η ένταση γύρω από το κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα του Περσικού Κόλπου φαίνεται να κλιμακώνεται τις τελευταίες ημέρες.
Διαβάστε επίσης: Ρήγμα στις σχέσεις ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας για τον Ορμούζ
Η απόρριψη της Τεχεράνης και η σύνοδος στο Μπαχρέιν
Ο Γκαριμπαμπαντί τοποθετήθηκε μέσω ανάρτησής του, υποστηρίζοντας ότι «το Ορμούζ βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Ιράν και όχι της CENTCOM». Ο Ιρανός αξιωματούχος πρόσθεσε ότι «μια στρατιωτική σύνοδος στο Μπαχρέιν δεν μπορεί να θεσπίσει νομική τάξη και ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο». Τόνισε επίσης ότι η ασφάλεια της περιοχής θα διασφαλιστεί μέσω του τερματισμού των παρεμβάσεων και της αποχώρησης των ΗΠΑ, του σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών και της αποδοχής των νέων γεωπολιτικών πραγματικοτήτων, και όχι υπό αμερικανική στρατιωτική «ομπρέλα».
Οι δηλώσεις αυτές ήρθαν ως απάντηση στην ανακοίνωση των ΗΠΑ ότι ανώτατοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι από 12 χώρες συναντήθηκαν στο Μπαχρέιν για να συζητήσουν την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ. Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, τον Λίβανο και τη Συρία. Σύμφωνα με την αμερικανική ανακοίνωση, οι συμμετέχοντες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για την ελεύθερη ροή του εμπορίου μέσω του στενού, ενός από τα πιο κρίσιμα σημεία διέλευσης ενέργειας παγκοσμίως.
Το απροσδόκητο ρήγμα με το Ριάντ
Παράλληλα με την ιρανική αντίδραση, η εφημερίδα WSJ αποκάλυψε ότι προέκυψε απροσδόκητο ρήγμα στις σχέσεις των ΗΠΑ με τη Σαουδική Αραβία, με φόντο την επιχείρηση «Ελευθερία» στα Στενά του Ορμούζ. Καθώς περισσότερα από 100 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη απογειώνονταν από βάσεις και πολεμικά πλοία της περιοχής με στόχο το άνοιγμα του στενού, το Ριάντ αρνήθηκε να συνεργαστεί λόγω της κρισιμότητας του εναέριου χώρου του. Η άρνηση αυτή, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οδήγησε τελικά στην ακύρωση του σχεδίου που είχε διατάξει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε απειλώντας ότι, αν το βασίλειο δεν άλλαζε στάση, οι ΗΠΑ θα σταματούσαν την παροχή πυραύλων αναχαίτισης απαραίτητων για την αεράμυνα της Σαουδικής Αραβίας απέναντι σε ιρανικά πυραύλους και drones. Τελικά, το Ριάντ υποχώρησε, ωστόσο Αμερικανοί αξιωματούχοι επεσήμαναν ότι η ζημιά στις διμερείς σχέσεις δεν αποκαθίσταται εύκολα. Πλέον, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο μείωσης της στρατιωτικής τους παρουσίας στο βασίλειο, σύμφωνα με αξιωματούχους ενήμερους για τον σχεδιασμό.
Η «διπλωματική προσβολή» και η απουσία του Μπιν Σαλμάν
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ταξίδεψε πρόσφατα στον Κόλπο και επισκέφθηκε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, χώρες που είχαν πληγεί περισσότερο από το Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, χωρίς όμως να μεταβεί στη Σαουδική Αραβία. Σαουδάραβες αξιωματούχοι ερμήνευσαν την επιλογή αυτή ως σκόπιμη διπλωματική προσβολή, κάτι που αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ διέψευσαν, επισημαίνοντας ότι ο Ρούμπιο είχε θετικές συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν, στο περιθώριο συνόδου του GCC στο Μπαχρέιν.
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε απορρίψει πρόσκληση συμμετοχής στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία. Οι αμερικανικές απειλές γύρω από τους πυραύλους αναχαίτισης, οι οποίες δεν είχαν δημοσιοποιηθεί μέχρι πρόσφατα, θεωρούνται το μεγαλύτερο ρήγμα εδώ και χρόνια σε μια σχέση που αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο των ρυθμίσεων ασφαλείας στον Κόλπο επί δεκαετίες.
