Η κυβέρνηση της Χιλής προχωράει σε αυστηροποίηση των ποινών για ανηλίκους που καταδικάζονται για βαριά εγκλήματα. Ο πρόεδρος Χοσέ Αντόνιο Καστ, εκπρόσωπος της άκρας δεξιάς, θα καταθέσει στο κοινοβούλιο σχέδιο νόμου που προβλέπει έφηβοι 16 ετών και άνω να δικάζονται πλέον όπως οι ενήλικοι όταν εμπλέκονται σε σοβαρά ποινικά αδικήματα. Την ανακοίνωση έκανε χθες Πέμπτη ο υπουργός Ασφαλείας της χώρας, Μαρτίν Αράου. Η πρωτοβουλία έρχεται λίγο καιρό μετά από ένα εγκληματικό περιστατικό που συγκλόνισε την κοινή γνώμη στη Λατινική Αμερική.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τις ποινές ανηλίκων
Στη Χιλή, οι έφηβοι θεωρούνται ήδη ποινικά υπεύθυνοι από την ηλικία των 14 ετών. Ωστόσο, οι ποινές που επιβάλλουν τα δικαστήρια ανηλίκων παραμένουν κατά κανόνα πιο ήπιες σε σχέση με αυτές που προβλέπονται για τους ενήλικες. Το νέο σχέδιο νόμου της κυβέρνησης Καστ στοχεύει ακριβώς σε αυτή τη διαφορά, καθώς προβλέπει ότι έφηβοι από 16 ετών και πάνω που καταδικάζονται για ιδιαίτερα βαριά αδικήματα -όπως ανθρωποκτονίες, καταστροφές, εμπρησμούς ή βιασμοί- θα δικάζονται πλέον με το ίδιο νομικό πλαίσιο που ισχύει για τους ενήλικους παραβάτες.
Ο υπουργός Μαρτίν Αράου εξήγησε στον Τύπο ότι η κυβέρνηση θα τροποποιήσει ένα προϋπάρχον κείμενο, το οποίο είχε κατατεθεί στην εθνική αντιπροσωπεία από το 2022 αλλά δεν είχε προχωρήσει έκτοτε. Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη διευκρινίσει τη συγκεκριμένη ημερομηνία κατάθεσης του νομοσχεδίου στο κοινοβούλιο. Σκοπεύει, ωστόσο, να το προωθήσει με διαδικασία κατεπείγοντος, κάτι που σημαίνει ότι τα δύο σώματα του χιλιανού κοινοβουλίου θα έχουν στη διάθεσή τους μόλις έξι ημέρες για να το εγκρίνουν ή να το απορρίψουν.
Η δολοφονία που επανέφερε το ζήτημα στο προσκήνιο
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης δεν είναι τυχαία χρονικά. Ήρθε ως απάντηση στη δολοφονία ενός 12χρονου παιδιού, το οποίο σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια ληστείας με στόχο την οικογένειά του. Στην υπόθεση αυτή, όπως αναφέρεται, εμπλέκονται έφηβοι δράστες, γεγονός που προκάλεσε έντονη κοινωνική αντίδραση στη Χιλή και ανάγκασε την κυβέρνηση να επαναφέρει στην επιφάνεια το σχέδιο νόμου που «κοιμόταν» στα συρτάρια του κοινοβουλίου εδώ και τρία χρόνια.
Η υπόθεση αυτή λειτούργησε ως καταλύτης για μια πολιτική συζήτηση που είχε παγώσει από το 2022. Η κυβέρνηση Καστ, γνωστή για τη σκληρή γραμμή της σε ζητήματα ασφάλειας και εγκληματικότητας, αξιοποίησε το κλίμα οργής που δημιουργήθηκε στην κοινωνία για να δώσει νέα ώθηση στο μέτρο περί αυστηρότερων ποινών για ανηλίκους. Η επιλογή της διαδικασίας κατεπείγοντος δείχνει την πρόθεση της κυβέρνησης να κλείσει γρήγορα το θέμα, πριν ενδεχομένως χαθεί η πολιτική ορμή που δημιούργησε το περιστατικό.
Ανάλογη συζήτηση και στη Βραζιλία
Το ζήτημα της ποινικής ευθύνης ανηλίκων δεν απασχολεί μόνο τη Χιλή. Παράλληλα, στη Βραζιλία βρίσκεται σε εξέλιξη αντίστοιχη συζήτηση στο κοινοβούλιο, με αντικείμενο την αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος. Στόχος είναι να μειωθεί η ηλικία στην οποία μπορούν να αποδοθούν ποινικές ευθύνες σε εφήβους, από τα 18 στα 16 χρόνια. Η ταυτόχρονη κίνηση σε δύο μεγάλες χώρες της Λατινικής Αμερικής δείχνει ότι το θέμα της αυστηροποίησης των ποινών για ανηλίκους βρίσκεται πλέον ψηλά στην πολιτική ατζέντα της περιοχής, με τις κυβερνήσεις να επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις σε μια κοινωνία που ζητά μεγαλύτερη αυστηρότητα απέναντι στη βαριά εφηβική εγκληματικότητα.
