Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης στις εξετάσεις αναγκάζει πλέον τα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο να αναθεωρήσουν τον τρόπο αξιολόγησης των φοιτητών τους. Από τα τέλη του 2022, όταν εμφανίστηκε το ChatGPT, η στάση των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων έχει αλλάξει ριζικά, περνώντας από τις καθολικές απαγορεύσεις στην προσπάθεια ενσωμάτωσης των εργαλείων AI στη μαθησιακή διαδικασία. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερα ιδρύματα εξετάζουν σοβαρά την επιστροφή στις επιτηρούμενες δια ζώσης εξετάσεις, θεωρώντας τις ασφαλέστερο τρόπο διασφάλισης της ακαδημαϊκής αξιοπιστίας. Το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης στις εξετάσεις έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον καυτά θέματα στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.
Διαβάστε επίσης: Η τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχεί στις παγκόσμιες αγορές
Από τις απαγορεύσεις στην ενσωμάτωση του AI
Οι αριθμοί αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος της αλλαγής. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, περίπου το 95% των φοιτητών δηλώνει πλέον ότι χρησιμοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ένα ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 66% που καταγραφόταν μόλις δύο χρόνια νωρίτερα. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι φοιτητές ενσωματώνουν κείμενα παραγμένα από AI στις εργασίες που υποβάλλουν προς αξιολόγηση, κάτι που δυσκολεύει τους καθηγητές να διακρίνουν την πρωτότυπη σκέψη από το περιεχόμενο που έχει παραχθεί μηχανικά.
Η πραγματικότητα αυτή οδήγησε πολλά ιδρύματα σε διαφορετική προσέγγιση απέναντι στην τεχνολογία. Αρκετά πανεπιστήμια αναγνωρίζουν πλέον ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί εργαλείο που θα συνοδεύει τους αποφοίτους σε όλη τη μελλοντική επαγγελματική τους πορεία και για τον λόγο αυτό επιτρέπουν τη χρήση της στην έρευνα, στη μελέτη και στην οργάνωση ιδεών. Ορισμένα ιδρύματα έχουν προχωρήσει ακόμη περισσότερο, συνάπτοντας συνεργασίες με εταιρείες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, προσφέροντας στους φοιτητές πρόσβαση σε πιο σύγχρονες εφαρμογές. Η λογική πίσω από αυτή την επιλογή είναι ότι η γνώση αξιοποίησης εργαλείων AI αποτελεί πλέον βασική επαγγελματική δεξιότητα, αντίστοιχη με τη χρήση υπολογιστών ή εξειδικευμένων λογισμικών.
Η επιστροφή στις επιτηρούμενες εξετάσεις
Παρά την τάση ενσωμάτωσης, η ανησυχία για την ακαδημαϊκή αξιοπιστία παραμένει έντονη. Αρκετά πανεπιστήμια επανεξετάζουν σήμερα την επιστροφή στις επιτηρούμενες δια ζώσης εξετάσεις μέσα στις αίθουσες, θεωρώντας τη λύση αυτή πιο ασφαλή απέναντι στη διάχυτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις εξετάσεις και στις εργασίες. Η επιλογή αυτή έρχεται ως αντίδραση στην αδυναμία ελέγχου του βαθμού στον οποίο μια εργασία έχει γραφτεί με τη βοήθεια AI, κάτι που δυσκολεύει σημαντικά τη δίκαιη αξιολόγηση των φοιτητών.
Το δίλημμα ανάμεσα στην ελεύθερη χρήση εργαλείων AI και στην ανάγκη ελέγχου των πραγματικών γνώσεων των φοιτητών έχει διχάσει την ακαδημαϊκή κοινότητα. Πολλά τμήματα αναζητούν ενδιάμεσες λύσεις, συνδυάζοντας εργασίες όπου επιτρέπεται η χρήση AI με προφορικές ή γραπτές εξετάσεις χωρίς πρόσβαση σε τεχνολογικά μέσα, ώστε να διασφαλίζεται ότι ο φοιτητής κατέχει πραγματικά το αντικείμενο.
Αντίθετες απόψεις ακαδημαϊκών
Ο Andrew West, από το Queensland University of Technology, είχε παρομοιάσει ήδη από το 2023 τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις εξετάσεις με την πραγματοποίηση δοκιμασίας οδήγησης μέσα σε ένα αυτόνομο αυτοκίνητο. Κατά την άποψή του, όταν το ζητούμενο είναι η αξιολόγηση των πραγματικών ικανοτήτων του υποψηφίου, η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνολογία αλλοιώνει το αποτέλεσμα και δεν αποτυπώνει τις πραγματικές γνώσεις του εξεταζόμενου.
Στον αντίποδα, η Dorottya Sallai, επικεφαλής της ομάδας εργασίας για την τεχνητή νοημοσύνη στο London School of Economics, υποστηρίζει ότι η ευρεία χρήση των εργαλείων AI είναι πλέον μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Αντί οι πανεπιστημιακοί να προσπαθούν να την περιορίσουν, θεωρεί ότι οφείλουν να αξιοποιήσουν αυτή τη νέα συνθήκη για να επανασχεδιάσουν τις διαδικασίες αξιολόγησης και να εκσυγχρονίσουν το εκπαιδευτικό σύστημα. Οι δύο αυτές αντικρουόμενες θέσεις αντικατοπτρίζουν τον προβληματισμό που κυριαρχεί σήμερα στα πανεπιστήμια σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης της τεχνητής νοημοσύνης στις εξετάσεις και στη μαθησιακή διαδικασία γενικότερα.
