Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «γελοία» τη στήριξη στο ΝΑΤΟ που συνεχίζουν να προσφέρουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε ανάρτησή του στο Truth Social το βράδυ της Πέμπτης. Επέμεινε ότι η σχέση της Ουάσινγκτον με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία δεν είναι αμοιβαία, γράφοντας χαρακτηριστικά «Δεν ήταν εκεί για μας». Η δήλωση έρχεται λιγότερο από μία εβδομάδα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα διεξαχθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα της Τουρκίας. Η νέα αυτή επίθεση ανοίγει και πάλι το ζήτημα των σχέσεων ΗΠΑ – Ευρώπης λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη συνάντηση.
Τι έγινε
Στην ανάρτησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ σημείωσε ότι είναι «γελοίο για τις ΗΠΑ να συνεχίζουν σε αυτή τη μονομερή πορεία, όταν η σχέση δεν είναι αμοιβαία» και πρόσθεσε τρία θαυμαστικά στη φράση «Δεν ήταν εκεί για εμάς!!!». Συνόδευσε το μήνυμά του με πίνακα στον οποίο παρουσίαζε τις αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, δείχνοντας ότι οι ΗΠΑ επενδύουν περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ποσό πολλαπλάσιο σε σχέση με χώρες όπως η Βρετανία και η Γαλλία, οι δαπάνες των οποίων κυμαίνονται σε μερικές δεκάδες δισεκατομμύρια. Με τον τρόπο αυτό επιχείρησε να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του περί «μονόπλευρης» σχέσης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τους υπόλοιπους συμμάχους της Συμμαχίας.
Η επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ εντάσσεται σε μια σειρά επανειλημμένων επικρίσεων εναντίον των ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ, τις οποίες κατηγορεί για τη στάση τους στον πόλεμο στο Ιράν. Ο πόλεμος αυτός ξέσπασε έπειτα από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες περιόρισαν τη χρήση των στρατιωτικών τους βάσεων από τις αμερικανικές δυνάμεις, γεγονός που ο ίδιος θεωρεί απόδειξη της έλλειψης αλληλεγγύης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η θέση του Ντόναλντ Τραμπ έρχεται σε αντίθεση με όσα υποστήριξε πρόσφατα ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στις ΗΠΑ. Ο Μαρκ Ρούτε τόνισε τότε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν παραχωρήσει άδεια στον αμερικανικό στρατό να χρησιμοποιήσει βάσεις τους προκειμένου να βομβαρδίσει το Ιράν, αντικρούοντας έμμεσα τις κατηγορίες περί έλλειψης στήριξης. Η διαφορετική ανάγνωση των γεγονότων από τις δύο πλευρές αναδεικνύει τις εντάσεις που έχουν δημιουργηθεί στους κόλπους της Συμμαχίας το τελευταίο διάστημα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει παράλληλα ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στη δική της άμυνα, με τον Λευκό Οίκο να έχει ήδη προχωρήσει σε κινήσεις μείωσης των αμερικανικών δεσμεύσεων προς τη Συμμαχία. Υπό την πίεσή του, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ είχαν συμφωνήσει πέρυσι σε προηγούμενη σύνοδο να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η νέα αυτή δέσμευση θεωρείται από πολλούς αναλυτές απάντηση στις συνεχείς πιέσεις που ασκεί η Ουάσινγκτον για δικαιότερο επιμερισμό του κόστους άμυνας ανάμεσα στα μέλη της Συμμαχίας.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα όλα τα βλέμματα στρέφονται στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου, όπου αναμένεται να συζητηθούν τόσο το ζήτημα των αμυντικών δαπανών όσο και οι σχέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους. Η ένταση που έχει δημιουργήσει η νέα ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να επηρεάσει το κλίμα των συνομιλιών, καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καλούνται να απαντήσουν στις κατηγορίες περί έλλειψης ανταποδοτικότητας. Μέχρι τότε, οι διπλωματικές επαφές ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της αναμένεται να συνεχιστούν εντατικά.
