Ένα από τα πιο παλιά νομοθετήματα της χώρας, ο νόμος 3741 του 1929, οδεύει προς ριζική αναμόρφωση. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης παρουσίασε τις κατευθυντήριες γραμμές του νέου νομοσχεδίου που αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς πολυκατοικιών, οριζόντιων και κάθετων ιδιοκτησιών, αλλά και ακινήτων που χρησιμοποιούνται για βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb. Στόχος, όπως τόνισε ο ίδιος, είναι η απελευθέρωση και η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ελλήνων μέσα από ένα σύγχρονο και ευέλικτο νομικό πλαίσιο. Το τελικό κείμενο θα συνταχθεί από 13μελή επιτροπή και αναμένεται να είναι έτοιμο έως το φετινό Φθινόπωρο.
Διαβάστε επίσης: Το ΜΙΔΑ ξεκινά τον Ιούλιο: Τι αλλάζει για τα ακίνητα
97 χρόνια εφαρμογής και 1.116 τροπολογίες
Ο νόμος του 1929, με τον οποίο αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά η «διηρημένη κατ’ ορόφους» ιδιοκτησία σε ένα οικοδόμημα, παραμένει σε ισχύ εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Στο διάστημα αυτό έχουν καταγραφεί 1.116 νομοθετικές τροπολογίες και παρεμβάσεις, γεγονός που δείχνει πόσο περίπλοκο και αποσπασματικό έχει γίνει το νομικό πλαίσιο γύρω από τις σχέσεις των συνιδιοκτητών. Ο κ. Φλωρίδης επεσήμανε ότι η επιβάρυνση των δικαστηρίων υπήρξε τεράστια, με αποτέλεσμα ο Άρειος Πάγος να λειτουργεί, ουσιαστικά, ως de facto νομοθέτης μέσα από τις αποφάσεις του. Η πολυπλοκότητα αυτή έχει δημιουργήσει, σύμφωνα με τον υπουργό, συνεχείς τριβές και εντάσεις ανάμεσα σε ιδιοκτήτες διαμερισμάτων, ιδίως σε ζητήματα κοινοχρήστων, χρήσης κοινόχρηστων χώρων και διαχείρισης πολυκατοικιών.
Η ανάγκη μεταρρύθμισης δεν είναι νέα σκέψη της κυβέρνησης. Ο Γιώργος Φλωρίδης είχε προαναγγείλει τις αλλαγές ήδη από τον περασμένο Μάιο, μιλώντας στην Ολομέλεια των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος στους Δελφούς. Η επίσημη παρουσίαση των κατευθυντήριων γραμμών του νομοσχεδίου έρχεται πλέον να δώσει σάρκα και οστά σε εκείνη την εξαγγελία, θέτοντας συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας μέχρι το φθινόπωρο.
Κατάτμηση και ένωση διαμερισμάτων για το στεγαστικό
Ανάμεσα στις πιο καινοτόμες προβλέψεις του νέου πλαισίου ξεχωρίζει η δυνατότητα κατάτμησης ή ένωσης διαμερισμάτων, ακόμη κι όταν αυτό απαγορεύεται ρητά από τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει κυρίως στα μεγάλα οροφοδιαμερίσματα, τα οποία θα μπορούν πλέον να «σπάσουν» σε μικρότερες, αυτοτελείς ιδιοκτησίες ή, αντίστροφα, να ενωθούν όταν αυτό εξυπηρετεί καλύτερα τους ιδιοκτήτες. Πρόκειται για μια παρέμβαση που συνδέεται ευθέως με το οξυμένο πρόβλημα στέγασης στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, καθώς επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση υπάρχοντος κτιριακού αποθέματος χωρίς νέα δόμηση. Παράλληλα, εκσυγχρονίζονται και οι κανονισμοί των πολυκατοικιών γενικότερα, με σκοπό να ανταποκρίνονται καλύτερα στις σημερινές ανάγκες συγκατοίκησης πολλών οικογενειών κάτω από την ίδια στέγη.
Σεβασμός στο Σύνταγμα και τις ευρωπαϊκές επιταγές
Στην παρουσίαση παρευρέθηκε και ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας, ο οποίος επεσήμανε ότι το νέο νομοσχέδιο θα διαμορφωθεί με απόλυτο σεβασμό τόσο στις συνταγματικές διατάξεις όσο και στις ευρωπαϊκές επιταγές που αφορούν την προστασία της ιδιοκτησίας. Η διαβεβαίωση αυτή έρχεται να καθησυχάσει όσους ανησυχούν μήπως οι νέες ρυθμίσεις, ιδίως στο κομμάτι της κατάτμησης χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της πολυκατοικίας, θίξουν κεκτημένα δικαιώματα ιδιοκτητών. Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο αναμένεται να ενισχύσει τις αρμοδιότητες αλλά και τις ευθύνες των διαχειριστών πολυκατοικιών, ενώ θα προβλέπει και συγκεκριμένο πλαίσιο αντιμετώπισης όσων αρνούνται να συμμετέχουν στα έξοδα συντήρησης ή δεν πληρώνουν τα κοινόχρηστα. Με δεδομένο ότι το εγχείρημα αφορά ένα από τα πιο θεμελιώδη κομμάτια της ιδιωτικής περιουσίας των Ελλήνων, η επεξεργασία του τελικού κειμένου από τη 13μελή επιτροπή αναμένεται να προσελκύσει το ενδιαφέρον νομικών, ιδιοκτητών και φορέων της αγοράς ακινήτων τους επόμενους μήνες.
