Η Ελλάδα προχωρά στη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα, καθώς δύο κομβικά έργα εισέρχονται σε φάση υλοποίησης. Το πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα και το αντίστοιχο της EnEarth στον Πρίνο προχωρούν παράλληλα, εξασφαλίζοντας χρηματοδοτήσεις από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Στόχος είναι η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης και η έναρξη των γεωτρήσεων μέσα στο 2027.
Το έργο APOLLOCO₂ και η αλυσίδα δέσμευσης CO2
Το ολοκληρωμένο έργο APOLLOCO₂ έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και απευθύνεται σε βιομηχανίες που δεν διαθέτουν την τεχνολογική δυνατότητα να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται από το κόστος αυτών των εκπομπών. Η λύση που επιλέγεται προβλέπει τη δέσμευση του διοξειδίου από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τη μεταφορά του μέσω αγωγών στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα. Εκεί το αέριο θα υγροποιείται, θα φορτώνεται σε πλοία και θα μεταφέρεται στον Πρίνο, όπου θα αποθηκεύεται σε βάθος από 2.500 έως 3.600 μέτρα, στο εξαντλημένο κοίτασμα της περιοχής.
Την περασμένη εβδομάδα ο ΔΕΣΦΑ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψαν Συμφωνία Επιχορήγησης ύψους 169,3 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας (Innovation Fund), για την κατασκευή της μονάδας υγροποίησης, προσωρινής αποθήκευσης και εξαγωγής CO₂ στη Ρεβυθούσα. Η νησίδα της Ρεβυθούσας διαθέτει ήδη κρυογενική υποδομή, καθώς εκεί εισάγεται, αποθηκεύεται και αεριοποιείται υγροποιημένο φυσικό αέριο που διακινείται σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Η αξιοποίηση της υπάρχουσας υποδομής για την ψύξη και υγροποίηση του διοξειδίου του άνθρακα αναμένεται να μειώσει σημαντικά την κατανάλωση ενέργειας και το λειτουργικό κόστος του έργου. Παράλληλα, ο ΔΕΣΦΑ σχεδιάζει να αναπτύξει αγωγούς μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα από βιομηχανίες της ευρύτερης περιοχής προς τη Ρεβυθούσα.
Η ωρίμανση της υπόγειας αποθήκης στον Πρίνο
Στην άλλη άκρη της αλυσίδας, προχωρά η τεχνική και χρηματοδοτική ωρίμανση της υπόγειας αποθήκης στον Πρίνο. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την έγκριση από τη Ρυθμιστική Αρχή και την υλοποίηση των δύο φάσεων του market test, της μη δεσμευτικής και της δεσμευτικής, ώστε μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση. Παράλληλα, η νέα εξέδρα που πρόκειται να εγκατασταθεί στην περιοχή βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Πέραμα για τις απαραίτητες εργασίες, προκειμένου στις αρχές του έτους να ξεκινήσουν οι πρώτες από τις συνολικά έξι γεωτρήσεις εισπίεσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο.
Η υπόγεια αποθήκη και τα συνοδά έργα έχουν ήδη εξασφαλίσει σημαντικές εθνικές και κοινοτικές επιχορηγήσεις. Συγκεκριμένα, έχουν διασφαλιστεί 120 εκατομμύρια ευρώ από το Connecting Europe Facility και 150 εκατομμύρια ευρώ από το εθνικό και το αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ποσό στο οποίο περιλαμβάνονται 75 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Συνολικά, για τα δύο έργα έχουν εξασφαλιστεί 270 εκατομμύρια ευρώ από το 1 δισεκατομμύριο ευρώ που εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί για τη συνολική επένδυση.
Ανεξάρτητη λειτουργία και ενδιαφέρον της αγοράς
Τα δύο έργα, στη Ρεβυθούσα και στον Πρίνο, μπορούν να λειτουργήσουν και ανεξάρτητα μεταξύ τους, δηλαδή με διοξείδιο του άνθρακα που προέρχεται και από άλλες πηγές εκτός της κοινής αλυσίδας. Το αρχικό ενδιαφέρον από την ελληνική αγορά φαίνεται να υπερκαλύπτει το δυναμικό αποθήκευσης που θα αναπτυχθεί σε δύο φάσεις, με την πρώτη να αφορά 1 εκατομμύριο τόνους ετησίως και τη δεύτερη να φτάνει τους 2,8 εκατομμύρια τόνους. Η EnEarth, η εταιρεία που αναπτύσσει την υπόγεια αποθήκη στον Πρίνο, καλείται πλέον να προχωρήσει τις διαδικασίες ωρίμανσης παράλληλα με τον ΔΕΣΦΑ, ώστε τα δύο άκρα της αλυσίδας να είναι έτοιμα την ίδια περίοδο.
Με τις χρηματοδοτήσεις που έχουν ήδη εξασφαλιστεί από το Ταμείο Καινοτομίας, το Connecting Europe Facility, το Ταμείο Ανάκαμψης και το εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, η αλυσίδα δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα φαίνεται να έχει εξασφαλίσει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκαίων προϋποθέσεων για να προχωρήσει στην επόμενη φάση. Η τελική επενδυτική απόφαση, που αναμένεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027, θα κρίνει και τον χρόνο έναρξης των γεωτρήσεων στον Πρίνο.
