Επίσκεψη-ορόσημο πραγματοποίησε σήμερα ο Πάπας Λέων ΙΔ’ στη Λαμπεντούζα, το μικρό ιταλικό νησί ανάμεσα σε Σικελία, Λιβύη και Τυνησία που έχει συνδεθεί στενά με το προσφυγικό και το μεταναστευτικό ζήτημα. Ο ποντίφικας έφτασε στο νησί 13 χρόνια μετά την αντίστοιχη επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου το 2013, σε μια ημέρα γεμάτη συγκινητικά στιγμιότυπα. Τον υποδέχθηκαν οι τοπικές αρχές, κληρικοί, το σύνολο των κατοίκων του νησιού αλλά και μετανάστες. Η επίσκεψη Πάπα Λέοντα στη Λαμπεντούζα συνέπεσε μάλιστα με τον εορτασμό των 250 χρόνων ανεξαρτησίας των ΗΠΑ.
Προσευχή στο νεκροταφείο και συγκινητικές στιγμές
Μόλις έφτασε στο νησί, ο Πάπας Λέων κατευθύνθηκε στο κοιμητήριο όπου έχουν ταφεί μετανάστες και πρόσφυγες που έχασαν τη ζωή τους κατά τον διάπλου της Μεσογείου. Εκεί προσευχήθηκε και άφησε άσπρα και κίτρινα τριαντάφυλλα πάνω στους τάφους, γινόμενος ο πρώτος ποντίφικας που επισκέπτεται το συγκεκριμένο τμήμα του νεκροταφείου. Ανάμεσα στους τάφους βρίσκεται και εκείνος του Γιουσέφ, ενός μωρού μόλις 6 μηνών από τη Γουινέα, μια εικόνα που σημάδεψε ιδιαίτερα τη διαδρομή του ποντίφικα στο νησί. Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε από τους παρευρισκόμενους ως μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της ημέρας.
Στη συνέχεια, ο Πάπας Λέων ανέβηκε σε βράχο κρατώντας από το χέρι δύο παιδιά μεταναστών, ενώ στάθηκε μόνος στη λεγόμενη «Πύλη της Ευρώπης», κοιτάζοντας το πέλαγος, τη στιγμή που ο αέρας πήρε το παραδοσιακό του καπελάκι. Ένα παιδί, που είχε χάσει τη μητέρα του, του χάρισε μια χάρτινη μπάλα. Στην προβλήτα Φαβαλόρο, όπου υπάρχει ήδη μνημείο αφιερωμένο στον Πάπα Φραγκίσκο, μια αντιπροσωπεία περίπου 20 μεταναστών -ανάμεσά τους ένα αγοράκι 3 ετών από την Ερυθραία– συνάντησε τον ποντίφικα στον μώλο του νησιού, ο οποίος από σήμερα μετονομάζεται σε «μώλο Πάπα Φραγκίσκου».
Έκκληση για ευθύνη και αλληλεγγύη από την Ευρώπη
Απευθυνόμενος στους κατοίκους της Λαμπεντούζα και της Λινόζα, ο Πάπας Λέων τόνισε ότι «από το τελευταίο αυτό σημείο της Ευρώπης στη Μεσόγειο είναι σαφέστερο το τεράστιο κάλεσμα που το μεταναστευτικό απευθύνει στις ευρωπαϊκές κοινωνίες». Ο ποντίφικας υπογράμμισε πως η Ευρώπη διαθέτει μοναδικές δυνατότητες που προέρχονται από την ιστορία και τον πολιτισμό της, αλλά και ανάλογου μεγέθους ευθύνη. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης και του θεσμικού της συστήματος, όπως είπε, η Ευρώπη είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την κρίση με οργανωμένο τρόπο, εντάσσοντας την παροχή βοήθειας σε ένα στρατηγικό σχέδιο, με στόχο οι μετανάστες να τύχουν υποδοχής, ένταξης και προστασίας, ενώ παράλληλα να στηριχθεί η ανάπτυξη ώστε κανείς να μην αναγκάζεται να μεταναστεύσει.
Ο Πάπας Λέων ανέφερε ακόμη πως «οι νεκροί σε αυτή τη θάλασσα είναι θύματα τόσο των αποφάσεων που ελήφθησαν, όσο και των αποφάσεων που δεν ελήφθησαν» και πως «κανείς δεν είναι απαλλαγμένος από ευθύνη». Απευθυνόμενος στη χριστιανική κοινότητα, δήλωσε ότι «ο Θεός είναι για όλους μας ένα ασφαλές λιμάνι» και κάλεσε τους πιστούς να μην στερηθούν ποτέ «την πνοή της πίστης, της ελπίδας και της αγάπης». Σήμερα, στο κέντρο παραμονής μεταναστών και προσφύγων της Λαμπεντούζα φιλοξενούνται 136 άνθρωποι, ανάμεσά τους 51 ασυνόδευτα ανήλικα, αριθμοί που δείχνουν πως το ζήτημα παραμένει ανοιχτό στο νησί.
Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα που οι ΗΠΑ γιόρταζαν τα 250 χρόνια από την ανεξαρτησία τους. Ο Πάπας Λέων, ο πρώτος Αμερικανός ποντίφικας, συνεχάρη τους Αμερικανούς πολίτες για την επέτειο. Την προηγούμενη ημέρα είχε βραβευτεί με το Liberty Medal από το National Constitution Center, δηλώνοντας μέσω βιντεοσύνδεσης πως «οι μετανάστες και τα παιδιά τους διαμόρφωσαν το μέλλον των ΗΠΑ». Η επίσκεψη Πάπα Λέοντα στη Λαμπεντούζα, 13 χρόνια μετά τον Πάπα Φραγκίσκο, φαίνεται πως επαναφέρει το μεταναστευτικό στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας.
