Ένα σημαντικό βήμα για την προστασία ενός από τα πιο απειλούμενα είδη καρχαριών στον κόσμο έγινε στη Λήμνο, όπου επιστήμονες τοποθέτησαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα δορυφορικό πομπό σε αγγελοκαρχαρία. Η δράση πραγματοποιήθηκε από την περιβαλλοντική οργάνωση iSea σε συνεργασία με ντόπιους αλιείς, με στόχο την καταγραφή των κινήσεων και της συμπεριφοράς του ζώου στις ελληνικές θάλασσες. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα είδος καρχαρία στην Ελλάδα θα μελετηθεί απευθείας στο φυσικό του περιβάλλον και όχι μέσα από αλιευτικά δεδομένα.
Ο πομπός και η αποστολή στη Λήμνο
Ο δορυφορικός πομπός τοποθετήθηκε πρόσφατα στη Λήμνο πάνω σε έναν αγγελοκαρχαρία, με τη συνδρομή των ντόπιων αλιέων της περιοχής, οι οποίοι συνεργάστηκαν στενά με τους επιστήμονες της iSea. Η συσκευή έχει προγραμματιστεί να παραμείνει πάνω στο ζώο για τέσσερις μήνες, μετά την πάροδο των οποίων θα αποκολληθεί αυτόματα. Κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος, ο πομπός θα στέλνει σήμα κάθε φορά που ο αγγελοκαρχαρίας βρίσκεται στην επιφάνεια της θάλασσας, δίνοντας στους ερευνητές πολύτιμα στοιχεία για τις μετακινήσεις του. Αν το ζώο παραμείνει ακίνητο για δύο εβδομάδες, ένδειξη ότι έχει πεθάνει, ο πομπός θα αποκολληθεί και θα ανέβει στην επιφάνεια ώστε να ανακτηθεί από τους επιστήμονες.
Η iSea έχει ήδη προγραμματίσει την τοποθέτηση τεσσάρων ακόμη πομπών σε αγγελοκαρχαρίες, με στόχο τη συλλογή περισσότερων δεδομένων. Ο δεύτερος πομπός αναμένεται να παραμείνει στο ζώο για έξι μήνες, ενώ οι υπόλοιποι τρεις θα παραμείνουν για έναν ολόκληρο χρόνο. Οι αγγελοκαρχαρίες είναι πεπλατυσμένοι καρχαρίες με πλατιά θωρακικά πτερύγια, οι οποίοι απαντώνται κυρίως στην υφαλοκρηπίδα και τις κατωφέρειές της, σε βάθος έως και 500 μέτρα. Πρόκειται για δεινούς κυνηγούς, οι οποίοι θάβονται μέσα στην άμμο και επιτίθενται ξαφνικά στα θηράματά τους. Στη Μεσόγειο απαντώνται τρία είδη αγγελοκαρχαρία, η ακανθορίνα, η ματορίνα και ο αγγελοκαρχαρίας, τα οποία σύμφωνα με τον Ελληνικό Κόκκινο Κατάλογο έχουν χαρακτηριστεί ως «Κρισίμως Κινδυνεύοντα», κυρίως λόγω της υπεραλίευσης που έχει οδηγήσει σε δραματική μείωση των πληθυσμών τους και τοπικές εξαφανίσεις.
Οι δηλώσεις της iSea και η συνεργασία με τους αλιείς
Ο Ιωάννης Γιώβος, υπεύθυνος διατήρησης στην iSea, δήλωσε ότι πρόκειται για έναν από τους λίγους πομπούς που έχουν τοποθετηθεί παγκοσμίως σε αγγελοκαρχαρίες, γεγονός που κάνει την προσπάθεια πολύτιμη για την επιστημονική κοινότητα. Ο ίδιος αναφέρθηκε επίσης στο παρελθόν του είδους, εξηγώντας ότι ο αγγελοκαρχαρίας πωλούνταν παλαιότερα παράνομα με την ονομασία «ρίνα», ένα ακριβό πιάτο θαλασσινών που έγινε γνωστό όταν οι Έλληνες ζούσαν ακόμη στις ακτές της Τουρκίας. Σύμφωνα με τον κ. Γιώβο, σήμερα με το όνομα «ρίνα» πωλούνται κυρίως σαλάχια και όχι αγγελοκαρχαρίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συνεργασία με τους αλιείς της Λήμνου, οι οποίοι πλέον δεν αλιεύουν το είδος και, όταν αυτό βρεθεί ζωντανό στα δίχτυα τους, το απελευθερώνουν. Η τοποθέτηση του πομπού εντάσσεται σε ευρύτερη προσπάθεια της iSea, σε συνεργασία με τις ομάδες Angel Shark Project: Canary Islands και Angel Shark Project: Greece, με την υποστήριξη του Shark Conservation, για τη διατήρηση και αποκατάσταση των Κρισίμως Κινδυνευόντων αγγελοκαρχαριών τόσο στα Κανάρια Νησιά όσο και στην Ελλάδα.
Τι ακολουθεί
Απώτερος στόχος της οργάνωσης είναι η δημιουργία Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την προστασία των αγγελοκαρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, το οποίο θα αποτελεί το πρώτο αντίστοιχο σχέδιο που εκπονείται στη Μεσόγειο. Με την τοποθέτηση των επιπλέον πομπών τους επόμενους μήνες, οι επιστήμονες αναμένουν να αποκτήσουν μια πληρέστερη εικόνα για τη ζωή, τις μετακινήσεις και τη συμπεριφορά ενός είδους που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο στις ελληνικές θάλασσες.
