Η κηδεία του Χαμενεΐ εξελίσσεται σε μια πολυήμερη τελετή στην Τεχεράνη, όπου εκατομμύρια Ιρανοί αποχαιρετούν τον πρώην ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη της χώρας. Ο Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε στη διάρκεια κοινής αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στην πρωτεύουσα, την πρώτη μέρα του πολέμου. Η τελετή, που ξεκίνησε το Σάββατο, βρίσκεται ήδη στη δεύτερη ημέρα της και αναμένεται να διαρκέσει περίπου μια εβδομάδα. Πίσω από τις εικόνες συλλογικού πένθους, ωστόσο, κρύβονται βαθιές διαιρέσεις στην ιρανική ηγεσία.
Διαβάστε επίσης: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στηρίζει τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ
Μαζική συγκέντρωση ηγετών στο Μοσάλα του Ιμάμη Χομεϊνί
Στο Μεγάλο Μοσάλα του Ιμάμη Χομεϊνί στην Τεχεράνη εκτέθηκαν τα φέρετρα του Χαμενεΐ και αρκετών μελών της οικογένειάς του, ανάμεσά τους η κόρη του, ο γαμπρός του, η νύφη του και η 14 μηνών εγγονή του. Το φέρετρο του ίδιου του ανώτατου ηγέτη παρέμεινε αρχικά σε εσωτερικό χώρο, όπου τον επισκέφθηκαν ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι και ξένοι επίσημοι, προτού εκτεθεί κάτω από γυαλί σε εξωτερικό χώρο. Χιλιάδες πενθούντες, ντυμένοι στα μαύρα και κρατώντας τις κόκκινες, άσπρες και πράσινες σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ύψωσαν πορτρέτα του Χαμενεΐ και του γιου και διαδόχου του, Μοτζτάμπα.
Κατά την πρώτη ημέρα της κηδείας, σχεδόν όλοι οι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες της χώρας εμφανίστηκαν μαζί δημόσια για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, περίπου τέσσερις μήνες νωρίτερα. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Γκαλιμπάφ, ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης Ραχίμι και κορυφαίοι στρατηγοί των Φρουρών της Επανάστασης, με προεξάρχοντα τον αρχηγό της οντότητας Βαχίντι, περπάτησαν δίπλα δίπλα υπό τους ήχους ύμνων που έπαιζαν στρατιωτικές μπάντες. Το Υπουργείο Υγείας του Ιράν ανακοίνωσε ότι περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να συμμετάσχουν στις τελετές τις επόμενες ημέρες, ενώ οι ιρανικές αρχές ευχαρίστησαν τους ξένους αξιωματούχους που παρευρέθηκαν.
Η απουσία του Μοτζτάμπα και οι διαιρέσεις στην ηγεσία
Η πιο χαρακτηριστική απουσία από την κηδεία ήταν εκείνη του Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του ως νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν. Ο Μοτζτάμπα δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάρτιο, ούτε καν στην ιδιωτική τελετή για την εκλιπούσα σύζυγό του νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα. Επικοινωνεί με τους υποστηρικτές του αποκλειστικά μέσω γραπτών δηλώσεων που κοινοποιούνται από τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, γεγονός που τροφοδοτεί ερωτήματα για την υγεία του αλλά και για το ποιος ουσιαστικά ηγείται σήμερα του έθνους. Πιστεύεται ότι τραυματίστηκε στην ίδια επίθεση που σκότωσε τον πατέρα του, τη μητέρα του και τη σύζυγό του.
Πίσω από την εικόνα ενότητας που επιδίωξε να προβάλει το καθεστώς, οι εβδομάδες πριν από την κηδεία σημαδεύτηκαν από ανοιχτές και σφοδρές συγκρούσεις ανάμεσα σε ανώτατους αξιωματούχους και πολιτικές προσωπικότητες, με φόντο τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες περί αυταπάτης, προδοσίας, σχεδίων πραξικοπήματος, αλλά και ανυπακοής και χειραγώγησης του νέου ανώτατου ηγέτη. Ο σκληροπυρηνικός στρατηγικός αναλυτής Χασάν Ραχιμπούρ-Αζγκαντί δήλωσε πρόσφατα σε συγκέντρωση στην Τεχεράνη ότι περιφρονεί «αυτή την εποχή όπου σκοτώνουν τον ηγέτη μας και μετά μιλάμε για ειρήνη με τις Ηνωμένες Πολιτείες», ζητώντας αντί για διαπραγματεύσεις εκδίκηση.
Ο νέος Αγιατολάχ Χαμενεΐ προσπάθησε να κατευνάσει την ένταση εκδίδοντας μια προσεκτικά διατυπωμένη γραπτή ανακοίνωση για τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, όμως η κίνηση αυτή φαίνεται πως όξυνε ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές του βγήκαν στους δρόμους τα βράδια, ζητώντας ο ανώτατος ηγέτης να εμφανιστεί δημόσια ή να δημοσιοποιήσει ηχητικό μήνυμα με τη δική του φωνή, κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει.
Θυμός και όρκοι εκδίκησης στο πλήθος
Ανάμεσα στους πενθούντες που παρευρέθηκαν στην κηδεία, η οργή για τον θάνατο του Χαμενεΐ ήταν εμφανής. Ο 40χρονος Αράς Ραχίμι δήλωσε στο Reuters μέσα στο πλήθος ότι όλοι όσοι βρίσκονταν εκεί είχαν έρθει για να εκδικηθούν το αίμα του ανώτατου ηγέτη τους, προσθέτοντας ότι το Ιράν έχει πλέον «μια αιματηρή διαμάχη» με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι οι σχέσεις των δύο χωρών δεν πρόκειται να βελτιωθούν. Η κηδεία διεξάγεται σε μια κρίσιμη καμπή για το Ιράν, με τους κληρικούς ηγέτες, υποστηριζόμενους από τον στρατό, να αντλούν ενθάρρυνση από το γεγονός ότι το κυβερνών σύστημα παρέμεινε άθικτο παρά την επίθεση.
