Μία ασθενής που έχει υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο κατάφερε να κλείσει τη γροθιά της μόνο με τη δύναμη της σκέψης της, χάρη σε μία πρωτοποριακή θεραπεία που βασίζεται στην τεχνολογία BCI. Η θεραπεία γίνεται σε νοσοκομείο του μητροπολιτικού δήμου της Τιεντζίν, όπου η γυναίκα παρακολουθεί μία οθόνη με ένα ψηφιακό χέρι και προσπαθεί νοερά να το ελέγξει. Ηλεκτρόδια στον πήχη της και ένας ειδικός σκούφος με αισθητήρες στο κεφάλι της καταγράφουν τα σήματα του εγκεφάλου της. Η μέθοδος αυτή, που στηρίζεται στη σύνδεση εγκεφάλου-υπολογιστή, στοχεύει στην αποκατάσταση της κινητικότητας σε ανθρώπους που έχουν χάσει τον έλεγχο του σώματός τους.
Πώς εξελίχθηκε η συνεδρία στο νοσοκομείο
Η διαδικασία ξεκίνησε με την τοποθέτηση ηλεκτροδίων στον πήχη του χεριού της ασθενούς, ενώ ένας σκούφος εξοπλισμένος με αισθητήρες προσαρμόστηκε στο κεφάλι της. Η γυναίκα καθόταν απέναντι από μία οθόνη, στην οποία ένα ψηφιακό χέρι έκλεινε αργά τα δάχτυλά του. Η ίδια συγκέντρωσε την προσοχή της πάνω σε μία και μόνο σκέψη: να σφίξει τη γροθιά της. Μόλις τα ηλεκτρόδια ενεργοποιήθηκαν, τα δάχτυλά της γύρισαν πραγματικά προς τα μέσα, σχηματίζοντας γροθιά.
Η θεραπεία εξελίσσεται μέσω αυτού που περιγράφεται ως «νοερή απεικόνιση κίνησης». Παρόλο που το σώμα της ασθενούς έχει χάσει την ικανότητα να ανταποκρίνεται σε ορισμένα σήματα, ο εγκέφαλός της συνεχίζει να παράγει τα ίδια νευρολογικά μοτίβα που σχετίζονται με την κίνηση. Με τη χρήση μη επεμβατικών αισθητήρων ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος, η τεχνολογία εντοπίζει αυτά τα σήματα απευθείας από το τριχωτό της κεφαλής. Στη συνέχεια, ειδικοί αλγόριθμοι αποκωδικοποιούν τα δεδομένα και τα μετατρέπουν σε εντολές, οι οποίες ενεργοποιούν εξωτερικούς διεγέρτες προσαρμοσμένους στο χέρι της ασθενούς.
Η αντίδραση της ασθενούς και η σημασία της μεθόδου
Όταν είδε το χέρι της να κλείνει σε γροθιά, η ασθενής κοίταξε προς τα εκεί και χαμογέλασε. Στη συνέχεια ανασήκωσε το κεφάλι της, περιμένοντας με προσήλωση το επόμενο σήμα από το σύστημα. Η στιγμή αυτή αποτυπώνει τον πυρήνα της θεραπείας: την αποκατάσταση μιας απευθείας γραμμής επικοινωνίας ανάμεσα στον εγκέφαλο και το σώμα, η οποία είχε διακοπεί εξαιτίας του εγκεφαλικού.
Η όλη διαδικασία δημιουργεί έναν κύκλο ανάδρασης ανάμεσα στη σκέψη και την πραγματική κίνηση. Κάθε φορά που η ασθενής σκέφτεται την κίνηση και βλέπει το αποτέλεσμα να πραγματοποιείται στο χέρι της, το εγκεφαλικό της σύστημα λαμβάνει μία επιβεβαίωση ότι το σήμα έφτασε στον προορισμό του. Αυτή η επαναλαμβανόμενη ανάδραση, σύμφωνα με όσα περιγράφονται από τη θεραπευτική διαδικασία, αποκαθιστά σταδιακά τη διασύνδεση των νευρολογικών σημάτων μεταξύ εγκεφάλου και σώματος. Η τεχνολογία BCI, μέσω των μη επεμβατικών αισθητήρων και των αλγορίθμων αποκωδικοποίησης, λειτουργεί έτσι ως γέφυρα ανάμεσα στην πρόθεση και στην πράξη, σε περιπτώσεις όπου η φυσική οδός επικοινωνίας του νευρικού συστήματος έχει διαταραχθεί.
Η περίπτωση της ασθενούς στην Τιεντζίν δείχνει πρακτικά πώς η σύζευξη ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος και εξωτερικών διεγερτών μπορεί να μεταφράσει μία απλή σκέψη, όπως «σφίξε τη γροθιά σου», σε πραγματική κίνηση των δαχτύλων. Η αντίδρασή της, το χαμόγελο και η αναμονή για το επόμενο σήμα, καταδεικνύουν τόσο τη λειτουργικότητα όσο και τη συναισθηματική διάσταση μιας τέτοιας θεραπείας για ανθρώπους που έχουν βιώσει απώλεια κινητικότητας μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
