Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία φιλοξενείται στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, έναν χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης. Στο τραπέζι των εργασιών βρίσκεται η αξιολόγηση της προόδου των 32 συμμάχων στις αμυντικές δαπάνες, με την Ελλάδα να παρουσιάζεται ως ένας από τους πιο συνεπείς εταίρους της Συμμαχίας. Η ελληνική αντιπροσωπεία φτάνει στην τουρκική πρωτεύουσα χωρίς να προβλέπεται διμερής συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Τι έγινε στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ
Οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ ξεκίνησαν το βράδυ της Τρίτης με το επίσημο δείπνο που παρέθεσε προς τιμήν των ηγετών ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μαζί με τη σύζυγό του. Στο δείπνο έδωσαν το παρών ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας. Κεντρικό ζήτημα της ατζέντας αποτελεί η αξιολόγηση της δέσμευσης για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035, η οποία μοιράζεται σε 3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για επενδύσεις σε υποδομές διττής χρήσης, αμυντική βιομηχανία και ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα προσέρχεται στην Άγκυρα έχοντας ήδη υπερβεί τη δέσμευση που συμφωνήθηκε στη Σύνοδο της Χάγης το 2025. Οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας για το 2026 εκτιμώνται στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Το στοιχείο αυτό κατατάσσει την Ελλάδα στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη πιάσει τον στόχο, μαζί με την Πολωνία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο πίσω από τη Σύνοδο
Η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει τη θέση για έναν δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα υποστηρίξει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και τη δημιουργία ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ, με στήριξη σε νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία όπως ο κοινός δανεισμός για την άμυνα. Η ελληνική θέση παραμένει ότι μια αμυντικά ισχυρότερη Ευρώπη λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις ΗΠΑ, ενισχύοντας συνολικά τη Συμμαχία.
Παράλληλα, η επιλογή της Άγκυρας ως διοργανώτριας πόλης έφερε στο προσκήνιο και πολιτικές εντάσεις εκτός ελληνικού ενδιαφέροντος. Η αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του γερμανικού SPD, Σίμτγιε Μέλερ, κάλεσε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να θέσει ανοιχτά στον Ερντογάν το ζήτημα των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της υποχώρησης του κράτους δικαίου στην Τουρκία. «Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις του προέδρου Ερντογάν στην αντιπολίτευση και στο κράτος δικαίου πρέπει να τεθούν με σαφήνεια», δήλωσε η Γερμανίδα πολιτικός, υπενθυμίζοντας ότι ο Φρίντριχ Μερτς είχε ήδη θίξει ανάλογα ζητήματα κατά την επίσκεψή του στην Άγκυρα τον Οκτώβριο του 2025, αναφερόμενος τότε και στη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου.
Ωστόσο, οι τουρκικές Αρχές ενίσχυσαν δραστικά τα μέτρα ασφαλείας στην πρωτεύουσα τις ημέρες πριν από τη Σύνοδο, απαγορεύοντας διαδηλώσεις και αποκλείοντας τμήματα της πόλης. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι προσήχθησαν την Κυριακή κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων κατά του ΝΑΤΟ, ενώ άλλοι 103 συνελήφθησαν σε επιχειρήσεις που οι τουρκικές Αρχές χαρακτήρισαν αντιτρομοκρατικές, με δημοσιογράφους και ακτιβιστές να συγκαταλέγονται μεταξύ των συλληφθέντων. Η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αφορούν έρευνες για ένοπλες οργανώσεις και δεν σχετίζονται με τη Σύνοδο.
Τι ακολουθεί
Στο περιθώριο της Συνόδου δεν προβλέπεται, σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η ελληνική αντιπροσωπεία αναμένεται να συνεχίσει να προβάλλει τη σταθερή πορεία της χώρας στις αμυντικές δαπάνες, ενώ το ζήτημα του δίκαιου επιμερισμού βαρών και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας αναμένεται να απασχολήσει περαιτέρω τις συζητήσεις των ηγετών της Συμμαχίας.
