Έντονη κριτική δέχεται η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από την αντιπολίτευση, μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα. Το κόμμα ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα και ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία κατηγορούν τον πρωθυπουργό ότι δεν διεκδίκησε ουσιαστικά οφέλη για την Ελλάδα, την ώρα που η Τουρκία ενισχύει τον ρόλο της εντός της Συμμαχίας. Οι δύο παρατάξεις εστιάζουν στις αμερικανικές στρατιωτικές διευκολύνσεις, στο ζήτημα των μαχητικών F-35 και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Οι θέσεις της ΕΛ.Α.Σ. μετά τη Σύνοδο ΝΑΤΟ
Σε ανακοίνωση του Τομέα Εξωτερικών, η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι η Σύνοδος στην Άγκυρα αποτυπώνει μια νέα διατλαντική ισορροπία ασφάλειας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να μεταφέρουν στην Ευρώπη το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής και οικονομικής ευθύνης για την αντιμετώπιση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Το κόμμα σημειώνει ότι η ευρωπαϊκή ηγεσία επωμίζεται ολοένα μεγαλύτερα βάρη, χωρίς παράλληλα να διεκδικεί ουσιαστικό διπλωματικό ρόλο για την ειρήνη στην Ουκρανία.
Κατά την ΕΛ.Α.Σ., ο κ. Μητσοτάκης οφείλει να εξηγήσει ποια ανταλλάγματα εξασφάλισε για τα ελληνικά συμφέροντα, καθώς η κυβέρνηση παραχώρησε στρατιωτικές διευκολύνσεις σε έξι ελληνικές βάσεις και στον λιμένα της Αλεξανδρούπολης προς τις ΗΠΑ, ενώ πρωτοστάτησε στη στήριξη της Ουκρανίας με αποστολή στρατιωτικού υλικού. Το κόμμα υποστηρίζει πως, παρά τις επιλογές αυτές, η Τουρκία συνεχίζει να αναβαθμίζει τον ρόλο της και την αμυντική της βιομηχανία. Επικρίνει επίσης τον πρωθυπουργό επειδή, όπως αναφέρει, περιορίστηκε σε γενικές αναφορές για το τουρκικό casus belli, χωρίς να θέσει συγκεκριμένους όρους στο ΝΑΤΟ σχετικά με τους περιορισμούς στις νατοϊκές ασκήσεις γύρω από τα ελληνικά νησιά ή τη χρήση αμερικανικών οπλικών συστημάτων από την Άγκυρα. Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος και για τα υπό ίδρυση στρατηγεία του ΝΑΤΟ στην Κωνσταντινούπολη και τα Άδανα, καθώς και για τις εξελίξεις γύρω από τα μαχητικά F-35 και την πώληση αμερικανικών κινητήρων προς την Τουρκία. Αντίστοιχη αναφορά γίνεται και στις πληροφορίες για ενδεχόμενη προμήθεια γαλλικών αντιαεροπορικών συστημάτων στην Τουρκία, μετά τη συμφωνία για τους πυραύλους Meteor.
Η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ και το ευρύτερο πλαίσιο
Ανάλογη κριτική ασκεί και ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, μέσω ανακοίνωσης του Γραφείου Τύπου του κόμματος, κάνοντας λόγο για αδιέξοδο στην κυβερνητική εξωτερική πολιτική. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υποστηρίζει ότι ο πρωθυπουργός επέλεξε να εκφραστεί θετικά για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος έχει στραφεί προς την Τουρκία. Σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, ο κ. Μητσοτάκης απέφυγε να σχολιάσει τις αμερικανικές επιδιώξεις για ενδεχόμενη άρση των περιορισμών στην προμήθεια F-35 προς την Τουρκία, περιοριζόμενος στην αναφορά ότι τα ελληνικά μαχητικά αναμένεται να είναι διαθέσιμα το 2027.
Το κόμμα ασκεί επίσης κριτική στις αναφορές του πρωθυπουργού για τις αμυντικές δαπάνες, σημειώνοντας ότι ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η Ελλάδα δαπανά το υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ για την άμυνα, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει από ποιους τομείς προέρχονται οι πόροι για τη χρηματοδότηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι η χώρα χρειάζεται μια συνεκτική εθνική στρατηγική και μια ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, θυμίζοντας την περίοδο διακυβέρνησής του μεταξύ 2015 και 2019. Παράλληλα, η ΕΛ.Α.Σ. ζητά αλλαγή κατεύθυνσης στην ελληνική εξωτερική πολιτική, με διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και αξιοποίηση των συμμαχιών και των ευρωτουρκικών σχέσεων, με στόχο την αποτελεσματικότερη προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.
