Η Ιρλανδία προχώρησε σε ιστορική απόφαση για την απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων από ισραηλινούς οικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Η κάτω Βουλή της χώρας ενέκρινε το σχετικό νομοσχέδιο χθες Τρίτη, σε μια κίνηση που το Δουβλίνο παρουσιάζει ως νομική της υποχρέωση. Το μέτρο αφορά αγαθά που παράγονται σε εδάφη τα οποία ο ΟΗΕ θεωρεί παράνομα κατεχόμενα από το Ισραήλ. Το νομοσχέδιο μένει τώρα να περάσει από την άνω Βουλή για να τεθεί οριστικά σε ισχύ.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τους ισραηλινούς οικισμούς
Οι βουλευτές της ιρλανδικής κάτω Βουλής ψήφισαν υπέρ ενός σχεδίου νόμου που απαγορεύει οποιαδήποτε εισαγωγή προϊόντων —αγροτικών, βιομηχανικών και άλλων— από τους ισραηλινούς οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, καθώς και την αγορά υπηρεσιών από αυτούς. Η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Ιρλανδίας υποστηρίζει ότι πρόκειται για «υποχρέωση» της χώρας «δυνάμει του διεθνούς δικαίου», επικαλούμενη τη συμβουλευτική γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου τον Ιούλιο του 2024. Η αριστερή αντιπολίτευση επιχείρησε να διευρύνει την εμβέλεια του νόμου, καταθέτοντας τροπολογίες ώστε να συμπεριληφθεί και η απαγόρευση τουριστικών και τεχνολογικών υπηρεσιών, ωστόσο οι προτάσεις αυτές απορρίφθηκαν στην ψηφοφορία.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία δημιουργεί «τεράστιες προκλήσεις» όσον αφορά τη διάθεση υπηρεσιών, έναν τομέα που χαρακτήρισε «πολυποίκιλο», ενώ εκτίμησε πως οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θα καθιστούσαν τον νόμο «ανεφάρμοστο» στην πράξη. Παράλληλα, ο οικονομικός αντίκτυπος της απόφασης αναμένεται αμελητέος, καθώς οι εμπορικές συναλλαγές της Ιρλανδίας με τα κατεχόμενα εδάφη δεν ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο ευρώ συνολικά μεταξύ 2020 και 2024. Το νομοσχέδιο έχει επομένως κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, στέλνοντας ωστόσο ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα.
Το ευρύτερο πλαίσιο και οι αντιδράσεις
Η κίνηση της Ιρλανδίας δεν είναι μεμονωμένη. Η Ισπανία είχε ήδη απαγορεύσει τον Οκτώβριο του 2025 την εισαγωγή προϊόντων προερχόμενων από παράνομους οικισμούς στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη, στο πλαίσιο ευρύτερων μέτρων εναντίον του Ισραήλ που προκάλεσαν εντάσεις ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις. Το Δουβλίνο και η Μαδρίτη συγκαταλέγονται στις πιο επικριτικές ευρωπαϊκές φωνές απέναντι στον πόλεμο που εξαπέλυσε το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 από το παλαιστινιακό κίνημα Χαμάς.
Η Ιρλανδία είχε αναγνωρίσει επισήμως το κράτος της Παλαιστίνης τον Μάιο του 2024, ταυτόχρονα με την Ισπανία και τη Νορβηγία, μια απόφαση που προκάλεσε αντίποινα από την πλευρά του Ισραήλ. Το Ισραήλ κατέχει τη Δυτική Όχθη από το 1967, όπου σήμερα ζουν πάνω από 500.000 έποικοι ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιους, χωρίς να υπολογίζεται η επίσης κατεχόμενη ανατολική Ιερουσαλήμ. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε στα μέσα Ιουνίου ότι θα ζητήσει εκ νέου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει κοινά μέτρα σε επίπεδο Ένωσης, καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να δυσκολεύεται να καταλήξει σε ενιαία θέση απέναντι στο ζήτημα των οικισμών.
Τι ακολουθεί
Το νομοσχέδιο πρέπει τώρα να εγκριθεί και από την άνω Βουλή της Ιρλανδίας προτού τεθεί επίσημα σε ισχύ. Παράλληλα, η πρωτοβουλία της Κάγιας Κάλας για κοινή ευρωπαϊκή στάση αναμένεται να δοκιμάσει εκ νέου τις αντοχές της ενωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής, με τη Ιρλανδία και την Ισπανία να πρωτοστατούν σε αυτήν την κατεύθυνση.
