Μια συγκλονιστική δημοσιογραφική έρευνα έφερε στο φως ανατριχιαστικές μαρτυρίες για τον 48χρονο Βιατσεσλάβ Τσερντάντσεφ, τον υποτιθέμενο γιατρό της Σωφρονιστικής Αποικίας Νο. 7, μιας φυλακής που βρίσκεται περίπου 230 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Μόσχας, κοντά σε ένα μικρό χωριό που ονομάζεται Πακίνο, στην περιφέρεια του Βλαντίμιρ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο συγκεκριμένος γιατρός έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Δόκτωρ Θάνατος» ανάμεσα στους Ουκρανούς αιχμαλώτους πολέμου που πέρασαν από τα χέρια του, καθώς αντί να προσφέρει ιατρική φροντίδα, φέρεται να τους υπέβαλε σε σεξουαλικούς εξευτελισμούς και βασανιστήρια.
Η υπόθεση του Ίχορ Σίσκο και το «λαμπρό πράσινο»
Το καλοκαίρι του 2023 ξέσπασε σοβαρή επιδημία ψώρας μέσα στη φυλακή, μια πάθηση που προκαλείται από το μικροσκοπικό άκαρι Sarcoptes scabiei και προξενεί έντονο κνησμό. Ανάμεσα σε όσους νόσησαν βρέθηκε ο Ίχορ Σίσκο, 43χρονος αξιωματικός των ουκρανικών ειδικών υπηρεσιών, ο οποίος είχε συλληφθεί τις πρώτες εβδομάδες της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας, το 2022. «Είχε εξαπλωθεί μέχρι τα μάτια μου», αφηγήθηκε ο ίδιος, εξηγώντας ότι ζήτησε από τον γιατρό λίγο αντισηπτικό «λαμπρό πράσινο» για να περιορίσει τη μόλυνση. Αντί όμως για θεραπεία, ο Τσερντάντσεφ φέρεται να χρησιμοποίησε την ίδια ουσία για να ζωγραφίσει σεξουαλικά υπονοούμενα σχέδια πάνω στο σώμα του κρατούμενου, καλώντας στη συνέχεια και άλλους να τον κοροϊδέψουν. Ο Σίσκο περιέγραψε πώς στο πρόσωπό του σχεδιάστηκε ανδρικό μόριο, στο στήθος του γυναικείο στήθος, ενώ στην πλάτη του γράφτηκε προσβλητική φράση με βέλος που κατέληγε στους γλουτούς του.
Ο Σίσκο πέρασε περίπου έναν χρόνο στην Αποικία Νο. 7, προτού τελικά απελευθερωθεί στο πλαίσιο ανταλλαγής αιχμαλώτων. Η μαρτυρία του δεν είναι μεμονωμένη· αποτελεί μέρος ευρύτερης έρευνας που πραγματοποίησε το «Schemes», το ερευνητικό πρόγραμμα της ουκρανικής υπηρεσίας του ανεξάρτητου ειδησεογραφικού οργανισμού Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL). Οι δημοσιογράφοι συγκέντρωσαν μαρτυρίες από σχεδόν 50 πρώην Ουκρανούς αιχμαλώτους πολέμου, μέσα από τρεις εκτενείς συνεντεύξεις και δεκάδες συνομιλίες, σκιαγραφώντας ένα καθεστώς συστηματικής κακομεταχείρισης.
Ξυλοδαρμοί, «μπουσούλημα σαν φώκια» και βασανιστήριο bastinado
Πέρα από τους σεξουαλικούς εξευτελισμούς, οι μαρτυρίες περιγράφουν ξυλοδαρμούς, στέρηση ιατρικής περίθαλψης και άλλες μορφές κακομεταχείρισης εντός της φυλακής. Δύο πρώην κρατούμενοι αφηγήθηκαν λεπτομερώς πώς αναγκάζονταν να σέρνονται στο πάτωμα χρησιμοποιώντας μόνο τα χέρια τους, τραυματίζοντας τα πόδια τους μέχρι να ματώσουν, σε ένα βασανιστήριο που οι ίδιοι αποκαλούσαν «μπουσούλημα σαν φώκια». Παράλληλα, ανέφεραν ότι υπέστησαν και τη μέθοδο γνωστή διεθνώς ως «bastinado», δηλαδή επανειλημμένα χτυπήματα με γκλομπ στα πέλματα των ποδιών, τα οποία καθιστούσαν αδύνατο ακόμη και το απλό περπάτημα.
Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου οι μισοί από τους πρώην αιχμαλώτους που κατέθεσαν την εμπειρία τους περιέγραψαν παρόμοιες μορφές κακοποίησης, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες για συστηματικό χαρακτήρα των βασανιστηρίων και όχι για μεμονωμένα περιστατικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τις καταγγελίες, μια επίσκεψη εκπροσώπων του Ερυθρού Σταυρού στην Αποικία Νο. 7 έχει χαρακτηριστεί από πρώην κρατούμενους ως «παρωδία», καθώς δεν φαίνεται να αποκάλυψε τις πραγματικές συνθήκες κράτησης. Η υπόθεση προστίθεται πλέον στον μακρύ κατάλογο καταγγελιών για εγκλήματα πολέμου που αποδίδονται σε ρωσικές αρχές κράτησης, με τους ερευνητές να επισημαίνουν ότι το όνομα του Βιατσεσλάβ Τσερντάντσεφ αναδεικνύεται πλέον ως κεντρικό στοιχείο πιθανής δικαστικής διερεύνησης για βασανιστήρια και απάνθρωπη μεταχείριση αιχμαλώτων πολέμου.
