Το Ιράν φέρεται να επιχειρεί την αποκατάσταση πυρηνικών εγκαταστάσεων που είχαν πληγεί από αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, σύμφωνα με αποκλειστικές δορυφορικές εικόνες που εξασφάλισε το CNN από την εταιρεία Vantor. Νέα δραστηριότητα εντοπίστηκε σε πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις της χώρας στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου. Η κινητικότητα γύρω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις προκαλεί ερωτήματα για το εάν η Τεχεράνη παραβίασε το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 17 Ιουνίου. Το ζήτημα έφτασε παράλληλα και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου τοποθετήθηκε επίσημα και η Ελλάδα.
Διαβάστε επίσης: Το Συμβούλιο Ασφαλείας συζητά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν πυρηνικές εγκαταστάσεις σε αποκατάσταση
Για αρκετές εβδομάδες, οι πάροχοι δορυφορικών εικόνων είχαν περιορίσει τη διάθεση υλικού από την περιοχή, ύστερα από αίτημα της αμερικανικής κυβέρνησης. Το CNN κατάφερε να αναλύσει τις εικόνες κατά το σύντομο διάστημα που οι περιορισμοί χαλάρωσαν, πριν αυτοί επανέλθουν με την επανέναρξη των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Η δυσκολία πρόσβασης σε νεότερα δεδομένα καθιστά δυσχερή την παρακολούθηση της κατάστασης στο πεδίο. Σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού δικτύου, αξιοσημείωτη δραστηριότητα καταγράφηκε στην εγκατάσταση Taleghan 2, μέρος του στρατιωτικού συγκροτήματος Παρτσίν, όπου κατά τους ειδικούς αποθηκεύονται εκρηκτικά υλικά που σχετίζονται με την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Η ανάλυση, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Institute for Science and International Security, δείχνει εργασίες επισκευής και ανακατασκευής σε σημεία που είχαν πληγεί από τους βομβαρδισμούς, βάσει δορυφορικών εικόνων που ελήφθησαν στις 22 Ιουνίου και στις 7 Ιουλίου. Παράλληλα, εικόνες από το όρος Πίκαξ, όπου εκτιμάται ότι βρίσκεται υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση, κατέγραψαν στις 21 Ιουνίου οχήματα να εισέρχονται και να εξέρχονται από υπόγειες σήραγγες, σε μια περίοδο κατά την οποία το μνημόνιο κατανόησης βρισκόταν ακόμη σε ισχύ. Το CNN απευθύνθηκε τόσο στην ιρανική όσο και στην αμερικανική κυβέρνηση ζητώντας σχόλιο για τα ευρήματα, ενώ αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει σχολιασμός για τις συνθήκες στο πεδίο των επιχειρήσεων, επικαλούμενος λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Το ζήτημα των πυρηνικών εγκαταστάσεων βρέθηκε στο επίκεντρο συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο της θεματικής για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων. Τα μέλη εξέτασαν την εφαρμογή της Απόφασης 2231 του 2015, με την οποία είχε εγκριθεί το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA). Τη συνεδρίαση ζήτησαν το Μπαχρέιν και τα πέντε ευρωπαϊκά μέλη του Συμβουλίου, γνωστά ως Ε5: η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Λετονία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Ρωσία και η Κίνα υποστήριξαν ότι η Απόφαση 2231 δεν βρίσκεται πλέον σε ισχύ, καθώς η εντολή της έληξε τον Οκτώβριο του 2025 χωρίς ανανέωση.
Τα περισσότερα μέλη του Συμβουλίου, ωστόσο, υποστήριξαν ότι οι κυρώσεις κατά του Ιράν εξακολουθούν να ισχύουν και προειδοποίησαν πως ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έχει απολέσει τη δυνατότητα πλήρους εποπτείας του πυρηνικού προγράμματος της χώρας. Η απώλεια αυτής της πρόσβασης, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη διάδοση πυρηνικών όπλων, ενώ οι διαιρέσεις στο Συμβούλιο υπονομεύουν τη δυνατότητα ενιαίας αντίδρασης. Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, πρέσβειρα Μπαλτά, τόνισε ότι η δέσμευση της χώρας στην παγκόσμια αρχιτεκτονική μη διάδοσης παραμένει σταθερή, ζητώντας από το Ιράν να δεσμευτεί σαφώς και άνευ όρων σε αποκλειστικά ειρηνική πυρηνική πολιτική. Η ελληνική πλευρά εξέφρασε επίσης πλήρη αλληλεγγύη προς το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και άλλες χώρες της περιοχής που δέχονται επιθέσεις, ζητώντας την πλήρη αποκατάσταση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.
Οι θέσεις ΗΠΑ και Γαλλίας
Η Αναπληρώτρια Μόνιμη Αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών, πρέσβειρα Τάμι Μπρους, δήλωσε ότι οι ηγέτες του Ιράν έχουν μια ιστορική ευκαιρία να μεταμορφώσουν τη χώρα τους. Σημείωσε πως η πόρτα της διπλωματίας παραμένει ανοικτή και αποτελεί την προτιμώμενη οδό, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οι ΗΠΑ θα καταστήσουν το Ιράν υπόλογο για τυχόν παραβιάσεις της διεθνούς ειρήνης. «Εάν ανοίξετε πυρ κατά μη στρατιωτικών στόχων ή πλοίων, θα απαντήσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Μπρους. Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γαλλίας, Ζερόμ Μποναφόν, απέδωσε την αιτία της κρίσης στη συμπεριφορά του Ιράν, το οποίο κατά τη γαλλική πλευρά παραβιάζει κατ’ εξακολούθηση τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο της JCPOA, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη παραβίασε και τους όρους του μνημονίου κατανόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
