Σε έντονη αντιπαράθεση εξελίχθηκε η συζήτηση για τα F-35 στην Τουρκία, μετά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη σχετικά με την περίοδο διακυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα. Η ΕΛ.Α.Σ απάντησε άμεσα με ανακοίνωση, κατηγορώντας τον υπουργό ότι διαστρεβλώνει την πραγματικότητα προκειμένου να συγκαλύψει τις αδυναμίες της σημερινής εξωτερικής πολιτικής. Η ανακοίνωση αναφέρεται αναλυτικά στη χρονολογία εκδίωξης της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, καθώς και στις κινήσεις που έκανε τότε η Ελλάδα στον τομέα της άμυνας και της ενέργειας. Η αντιπαράθεση προσθέτει ένα ακόμη κεφάλαιο στον διάλογο για τη στάση της Άγκυρας απέναντι στο αμερικανικό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών.
Διαβάστε επίσης: Ο Γεραπετρίτης βλέπει «νίκες» στην εξωτερική πολιτική
Η χρονολογία γύρω από τα F-35 στην Τουρκία
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ, η Τουρκία ήταν πράγματι συμπαραγωγός στο πρόγραμμα των F-35 κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Τσίπρα, ωστόσο εκδιώχθηκε από αυτό τον Ιούλιο του 2019. Η διαδικασία αυτή δεν ξεκίνησε τυχαία εκείνη τη στιγμή, καθώς είχε ήδη τεθεί σε κίνηση από τον Σεπτέμβριο του 2017, όταν η Άγκυρα προχώρησε στην αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε σειρά μέτρων εις βάρος της Τουρκίας, μεταξύ των οποίων η διακοπή της εκπαίδευσης Τούρκων πιλότων στα F-35. Παράλληλα, όπως τονίζει η ανακοίνωση, τον Απρίλιο του 2019 κατατέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες το νομοσχέδιο EAST MED ACT, με το οποίο η αμερικανική κυβέρνηση κλήθηκε για πρώτη φορά να ακυρώσει την πώληση F-35 στην Τουρκία.
Την ίδια περίοδο, σύμφωνα πάντα με την ΕΛ.Α.Σ, η Ελλάδα προχώρησε σε σειρά κινήσεων ενίσχυσης της αμυντικής και ενεργειακής της θέσης. Συμφωνήθηκε ο εκσυγχρονισμός των μαχητικών F-16 σε έκδοση Viper, καθιερώθηκε Στρατηγικός Διάλογος με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμφωνήθηκε το σχήμα 3+1. Παράλληλα ξεκίνησε η κατασκευή του FSRU, ενώ προωθήθηκαν ο αγωγός EastMed και το ηλεκτρικό καλώδιο Eurasia Interconnector. Η ΕΛ.Α.Σ τονίζει ότι σε όλες αυτές τις κινήσεις καθοριστικός υπήρξε ο συντονισμός με το ομογενειακό λόμπι στις ΗΠΑ, το οποίο περιγράφει ως ιδιαίτερα δυναμικό. Η ανακοίνωση επισημαίνει ότι το σύνολο αυτών των πρωτοβουλιών εντασσόταν σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της θέσης της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, μέσα από συνεργασίες τόσο σε αμυντικό όσο και σε ενεργειακό επίπεδο.
Οι αιχμές κατά της κυβέρνησης Μητσοτάκη
Στο δεύτερο σκέλος της ανακοίνωσης, η ΕΛ.Α.Σ στρέφεται κατά της σημερινής κυβέρνησης, θέτοντας ερωτήματα για τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής επί πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, στην παρουσία του ερευνητικού σκάφους Oruc Reis στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, στην ακύρωση του αγωγού EastMed και στο πάγωμα της πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου διασύνδεσης με την Κύπρο. Η ανακοίνωση συνδέει τα ζητήματα αυτά με την προοπτική προμήθειας F-35 στην Τουρκία, την οποία παρουσιάζει ως συνέχεια μιας πορείας που, κατά την άποψή της, ευνόησε την Άγκυρα σε βάρος της Ελλάδας.
Η ΕΛ.Α.Σ χαρακτηρίζει τις δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη ως «απέλπιδα προσπάθεια» υπεράσπισης της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη και υποστηρίζει ότι ο υπουργός επιχειρεί να αποδώσει στην κυβέρνηση Τσίπρα ευθύνες που, όπως ισχυρίζεται, δεν της αναλογούν. Η ανακοίνωση καταλήγει με έκκληση προς την κυβέρνηση να «σταματήσει να ψεύδεται» και να επαναφέρει την Ελλάδα σε αυτό που περιγράφει ως ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και πυξίδα το διεθνές δίκαιο. Η αντιπαράθεση για τα F-35 στην Τουρκία αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι δύο πλευρές διεκδικούν το αφήγημα για την περίοδο πριν και μετά την εκδίωξη της Άγκυρας από το αμερικανικό πρόγραμμα.
