Η φοροαπαλλαγή ενοικίων βρίσκεται στο επίκεντρο των σχεδιασμών του οικονομικού επιτελείου ενόψει της ΔΕΘ. Το υπουργείο Οικονομικών ξεκινά διαβουλεύσεις με παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς για την παράταση και την επέκταση της τριετούς φορολογικής απαλλαγής στα μισθώματα, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση. Το μέτρο, το οποίο εκπνέει στο τέλος του 2026, αναμένεται να παραταθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Οι πιέσεις που καταγράφονται στην αγορά ενοικίων παραμένουν έντονες, με χιλιάδες νοικοκυριά να δυσκολεύονται να βρουν στέγη σε προσιτές τιμές.
Τι προβλέπει το ισχύον καθεστώς φοροαπαλλαγής ενοικίων
Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα προς ενοικίαση ως κύρια κατοικία, καθώς και όσοι μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα που εισπράττουν επί μία τριετία. Για να ενεργοποιηθεί η απαλλαγή, το ακίνητο θα πρέπει να παρέμενε κενό ή να διατίθεται αποκλειστικά σε βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από την υπογραφή της νέας σύμβασης. Η επιφάνειά του δεν πρέπει να ξεπερνά τα 120 τετραγωνικά μέτρα, όριο που αυξάνεται κατά 20 τετραγωνικά μέτρα για κάθε επιπλέον παιδί όταν ο μισθωτής έχει περισσότερα από δύο τέκνα, ενώ η μίσθωση πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών.
Το όφελος για τους ιδιοκτήτες αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα παραδείγματα. Ένας ιδιοκτήτης που θα διαθέσει προς μακροχρόνια μίσθωση ακίνητο που παρέμενε κλειστό, εισπράττοντας ενοίκιο 850 ευρώ τον μήνα, αποκτά ετήσιο εισόδημα 10.200 ευρώ. Με τον συντελεστή 15% που ισχύει για τα πρώτα 12.000 ευρώ εισοδήματος από ενοίκια, ο φόρος που θα κατέβαλλε κανονικά θα ανερχόταν σε 1.530 ευρώ ετησίως, ποσό που εξοικονομεί χάρη στην απαλλαγή, φτάνοντας συνολικά τα 4.590 ευρώ όφελος στην τριετία. Αντίστοιχα, ιδιοκτήτης που μετατρέπει ακίνητο από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση έναντι 1.000 ευρώ τον μήνα, με ετήσιο εισόδημα 12.000 ευρώ, αποφεύγει φόρο 1.800 ευρώ ετησίως, με συνολικό όφελος 5.400 ευρώ για την τριετία.
Ειδικές προβλέψεις ισχύουν για κατοικίες που μισθώνονται σε γιατρούς, νοσηλευτές, εκπαιδευτικούς και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απαλλαγή διατηρείται ακόμη και αν η κατοικία μείνει προσωρινά κενή, αρκεί μέσα σε έξι μήνες να συναφθεί νέα σύμβαση. Σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης ενοικιαστή, ο ιδιοκτήτης δεν χάνει το δικαίωμα της απαλλαγής, εφόσον υπογράψει νέα σύμβαση τριετούς διάρκειας εντός τριών μηνών.
Οι αλλαγές που εξετάζονται και η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ
Στο τραπέζι των διαβουλεύσεων βρίσκονται πλέον προτάσεις για επέκταση του μέτρου. Εξετάζεται η μείωση του απαιτούμενου χρόνου παραμονής ενός ακινήτου κλειστού από τρία σε δύο χρόνια, ώστε περισσότεροι ιδιοκτήτες να μπορούν να ενταχθούν στο ευνοϊκό καθεστώς, καθώς και η ένταξη περισσότερων κατηγοριών κατοικιών στη φοροαπαλλαγή. Παράλληλα, εξετάζεται μεταβατικό σύστημα σταδιακής φορολόγησης μετά τη λήξη της τριετούς απαλλαγής, ώστε το φορολογικό κίνητρο να μη χάνεται απότομα.
Ξεχωριστή πρόταση έχει καταθέσει η ΠΟΜΙΔΑ, η οποία ζητά η φοροαπαλλαγή να μην περιορίζεται μόνο σε ακίνητα που παρέμεναν κλειστά ή αποσύρονται από πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά να επεκταθεί σε κάθε νέα κατοικία που εισέρχεται για πρώτη φορά στη μακροχρόνια αγορά. Η Ομοσπονδία προτείνει να καλυφθούν ιδιοκατοικούμενες κατοικίες που εκμισθώνονται, ακίνητα που παραχωρούνταν δωρεάν, νεόδμητα ή πρόσφατα ανακαινισμένα διαμερίσματα, καθώς και κατοικίες που αποκτήθηκαν μέσω αγοράς, δωρεάς ή κληρονομιάς χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν αξιοποιηθεί μισθωτικά. Στόχος της πρότασης είναι να επιβραβεύεται κάθε ακίνητο που προστίθεται στην προσφορά κατοικιών, και όχι μόνο οι περιπτώσεις κλειστών σπιτιών ή αποχώρησης από το Airbnb.
Για τη μετατροπή ακινήτου από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, απαιτείται το ακίνητο να είχε διατεθεί αποκλειστικά μέσω πλατφόρμας βραχυχρόνιας μίσθωσης το προηγούμενο φορολογικό έτος, να έχουν δηλωθεί όλες οι μισθώσεις στην ΑΑΔΕ και να έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη διαδικασία πριν από την υπογραφή της νέας σύμβασης.
Τι ακολουθεί για την επέκταση της φοροαπαλλαγής ενοικίων
Το οικονομικό επιτελείο δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την αποτίμηση της αποτελεσματικότητας του μέτρου, ωστόσο εκτιμά ότι η τριετής απαλλαγή αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα για την επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια αγορά. Οι διαβουλεύσεις με τους φορείς αναμένεται να διαμορφώσουν το τελικό πακέτο μέτρων που θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο.
