Νέα σκληρή προειδοποίηση προς την Τεχεράνη απηύθυνε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προαναγγέλλοντας πλήγματα κατά του Ιράν τη Δευτέρα το βράδυ και την Τρίτη. Οι δηλώσεις έγιναν σε συνέντευξη που παραχώρησε στον συντηρητικό ραδιοφωνικό παραγωγό Χιου Χιούιτ, την ώρα που η ένταση στη Μέση Ανατολή παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε το Ιράν ότι δεν τήρησε το Μνημόνιο Κατανόησης που είχε υπογραφεί τον προηγούμενο μήνα, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ απειλεί το Ιράν με σκληρά πλήγματα και αποκλεισμό
Νέα πλήγματα κατά του Ιράν μέσα στο 24ωρο
Μιλώντας στον Χιου Χιούιτ αργά τη Δευτέρα (13/7/26), ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι το Ιράν «θα χτυπηθεί σκληρά» είτε τη Δευτέρα είτε την Τρίτη, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι οι Ιρανοί «δεν έχουν τίποτα άλλο πέρα από μεγάλα λόγια» και πως «δεν μπορούν να κάνουν απολύτως τίποτα» απέναντι στην αμερικανική απάντηση. Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για στόχευση του «Pickaxe Mountain», της υπόγειας πυρηνικής εγκατάστασης του Ιράν, σηματοδοτώντας ότι οι επιχειρήσεις θα στραφούν και σε ευαίσθητες πυρηνικές υποδομές της χώρας.
Η κλιμάκωση αυτή δεν έμεινε στα λόγια. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Κεντρικού Διοικητηρίου των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων (CENTCOM), οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν την τρίτη διαδοχική νύχτα πληγμάτων κατά του Ιράν, με τις επιχειρήσεις να αρχίζουν στις 16:45 τοπική ώρα έπειτα από εντολή του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ. Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει πως στόχος είναι η επιβολή βαρύτατου κόστους στις ιρανικές δυνάμεις και ο περιορισμός της ικανότητάς τους να πλήττουν αμάχους και εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε πως ακούστηκαν εκρήξεις στο λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς, ενώ έκανε λόγο και για εκτόξευση πυραύλων cruise από το Ιράν εναντίον αμερικανικού πλοίου, καθώς και για πλήγματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε αμερικανικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ.
Στο πλαίσιο της κλιμάκωσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την επαναφορά ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, ο οποίος τίθεται σε ισχύ από τις 23:00 ώρα Ελλάδος στις 14 Ιουλίου. Ο αποκλεισμός, όπως ανακοίνωσε το Κοινό Κέντρο Ναυτικών Πληροφοριών του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, αφορά όλη την ακτογραμμή του Ιράν και όλα τα πλοία ανεξαρτήτως σημαίας, χωρίς ωστόσο να εμποδίζεται η «ουδέτερη διέλευση» πλοίων από και προς μη ιρανικούς προορισμούς, ούτε η διέλευση πλοίων με ανθρωπιστικό φορτίο.
Η κατάρρευση του Μνημονίου Κατανόησης και οι αντιδράσεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε ανοιχτά τη σημασία του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) που ο ίδιος είχε υπογράψει με την Τεχεράνη τον προηγούμενο μήνα, χαρακτηρίζοντάς το «ένα τεστ» το οποίο το Ιράν απέτυχε να τηρήσει. «Τα μνημόνια κατανόησης, όταν έχεις να κάνεις με αχρείους, δεν σημαίνουν και πολλά, και δεν σημαίνουν και πολλά ούτε όταν έχεις να κάνεις με έντιμους ανθρώπους», τόνισε χαρακτηριστικά, παρότι είχε περιγράψει προηγουμένως τη συμφωνία ως εκείνη που «επιτυγχάνει όλα όσα θέσαμε ως στόχο». Η συμφωνία κατάπαυσης πυρός είχε ανοίξει περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων για τα πιο περίπλοκα πυρηνικά ζητήματα, ωστόσο φαίνεται πλέον να βρίσκεται σε πλήρη κατάρρευση.
Ερωτηθείς για τη σχέση του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε ότι «τα πάνε πολύ καλά», διευκρινίζοντας πάντως ότι «κάποιες φορές» διαφωνεί μαζί του και του το εκφράζει ανοιχτά. Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε την ιρανική ηγεσία ως «βίαιη» και ασταθή, λέγοντας ότι «κάνουν συμφωνίες και για αυτούς οι συμφωνίες είναι για να σπάνε», ενώ σημείωσε πως πρόκειται για «εξαιρετικά αφερέγγυους ανθρώπους». Από την πλευρά της, η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι παραβίασε το ίδιο το Μνημόνιο Κατανόησης, υποστηρίζοντας πως αυτό αναγνώριζε τον έλεγχο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, απάντησε ειρωνικά στην πρόταση Τραμπ για επιβολή τέλους 20% σε κάθε φορτίο που διέρχεται από τα Στενά, σχολιάζοντας ότι «έχει απόλυτο δίκιο» όποιος παρέχει ασφαλή διέλευση πρέπει να αποζημιώνεται, διαφοροποιούμενος όμως από το ύψος του ποσοστού που θεώρησε υπερβολικό.
Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης είχε άμεσο αντίκτυπο και στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για την τιμή του πετρελαίου, έκλεισε τη Δευτέρα με άνοδο σχεδόν 10%, στα 83,30 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από τις 12 Ιουνίου, ενώ μετά τις νέες δηλώσεις Τραμπ η τιμή έφτασε ακόμη και τα 83,75 δολάρια. Οι επενδυτές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Τι ακολουθεί
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη ενημερώσει επίσημα τη Γερουσία των ΗΠΑ, με επιστολή που εστάλη την Παρασκευή 10 Ιουλίου, ζητώντας τη στήριξη του Κογκρέσου για τη συνέχιση της στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν. Χωρίς έγκριση του Κογκρέσου, ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να διεξάγει τις επιχειρήσεις για 60 ημέρες, δηλαδή έως τις 6 Σεπτεμβρίου, με αφετηρία την επανέναρξη των επιθέσεων στις 7 Ιουλίου 2026. Ο ναυτικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια τίθεται σε ισχύ από τις 23:00 ώρα Ελλάδος στις 14 Ιουλίου, ενώ οι διεθνείς αγορές αναμένεται να παρακολουθούν στενά κάθε νέα εξέλιξη στα Στενά του Ορμούζ.
