Η Ελλάδα προχώρησε σε κοινή δράση με εννέα ακόμα ευρωπαϊκές χώρες, υπογράφοντας 7 νέες προτάσεις ενόψει της αναθεώρησης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS). Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν, εκτός από την Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβακία. Στόχος της κοινής παρέμβασης είναι η διαμόρφωση μιας πιο ισορροπημένης ευρωπαϊκής προσέγγισης στο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων, που να συνδυάζει τους κλιματικούς στόχους με την προστασία της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Διαβάστε επίσης: Το ΕΣΠΑ Διευρύνει τα Κριτήρια για Ανακαίνιση Κατοικίας
Δέκα χώρες ζητούν αλλαγές στο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων
Η πρωτοβουλία των δέκα κρατών-μελών έρχεται καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε πλήρη διαδικασία συζήτησης και αναθεώρησης του EU ETS. Ήδη, στο Έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος της 4ης Νοεμβρίου 2025, η πλειοψηφία αυτών των χωρών είχε πετύχει την αναβολή του ETS2 κατά ένα χρόνο. Η νέα κοινή θέση έρχεται να συμπληρώσει εκείνη την επιτυχία, με πιο συγκεκριμένες προτάσεις για τη μελλοντική μορφή του συστήματος.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρουν οι δέκα χώρες, η επίτευξη των κλιματικών στόχων και της απανθρακοποίησης παραμένει κορυφαία προτεραιότητα για την Ευρώπη. Ωστόσο, οι σημερινές γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες καθιστούν εξίσου αναγκαία την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, της βιομηχανικής παραγωγής και της ενεργειακής ασφάλειας. Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανταγωνιστικότητα και την καθαρή βιομηχανία αναγνωρίζει ότι η βιώσιμη μετάβαση μπορεί να πετύχει μόνο εφόσον στηρίζεται σε ισχυρή παραγωγική βάση, προσιτό ενεργειακό κόστος, επενδύσεις και κοινωνική συνοχή. Για τον λόγο αυτό, η επικείμενη αναθεώρηση του ETS θεωρείται μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις της ερχόμενης περιόδου για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η πρωτοβουλία των δέκα χωρών δεν αμφισβητεί τον ρόλο του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων ως βασικού εργαλείου μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αντίθετα, επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι το σύστημα θα συνεχίσει να εξυπηρετεί τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη νέες προτεραιότητες όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η κοινωνική συνοχή, η στρατηγική αυτονομία και η διατήρηση της βιομηχανικής παραγωγής εντός Ευρώπης.
Οι επτά προτεραιότητες της ελληνικής θέσης
Για την Ελλάδα, η αναθεώρηση του ETS έχει ξεχωριστή βαρύτητα. Η χώρα υλοποιεί σταθερά την ενεργειακή μετάβαση, επενδύοντας σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε ηλεκτρικές διασυνδέσεις, σε ενεργειακές υποδομές και στην ασφάλεια εφοδιασμού. Παράλληλα, διαθέτει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που πρέπει να συνυπολογιστούν στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό, όπως η νησιωτικότητα, η στρατηγική σημασία της ναυτιλίας, η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και η ανάγκη διατήρησης μιας ανταγωνιστικής βιομηχανικής βάσης.
Η ελληνική θέση στηρίζεται σε επτά βασικές προτεραιότητες που περιλαμβάνονται στην κοινή θέση των δέκα κρατών-μελών. Η πρώτη προτεραιότητα αφορά μια ρεαλιστική πορεία μείωσης των εκπομπών, η οποία θα παραμείνει φιλόδοξη αλλά θα δίνει τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής στη βιομηχανία και στο ενεργειακό σύστημα, ώστε να αποφευχθεί απώλεια παραγωγικής δραστηριότητας και θέσεων εργασίας από την Ευρώπη. Η δεύτερη προτεραιότητα αφορά την προστασία της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με τη διατήρηση αποτελεσματικών μηχανισμών δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών να κρίνεται αναγκαία, τουλάχιστον έως ότου αποδειχθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα.
Οι υπόλοιπες προτεραιότητες της κοινής θέσης εντάσσονται στο ίδιο σκεπτικό, με στόχο η αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων να διαμορφωθεί με τρόπο που να διασφαλίζει τόσο τους κλιματικούς στόχους όσο και την ενεργειακή ασφάλεια και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω της συμμετοχής της στη συμμαχία των δέκα χωρών, επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής οικονομίας -από τη ναυτιλία έως τη νησιωτικότητα- θα ληφθούν υπόψη στον τελικό σχεδιασμό των ευρωπαϊκών κανόνων.
