Ο Τυραννόσαυρος Γκας, ένας από τους μεγαλύτερους και πιο ολοκληρωμένους σκελετούς T-Rex που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ, πουλήθηκε την Τρίτη 14 Ιουλίου στη Νέα Υόρκη έναντι 50,1 εκατομμυρίων δολαρίων. Η δημοπρασία διοργανώθηκε από τον οίκο Sotheby’s και ο αγοραστής συμμετείχε τηλεφωνικά, παραμένοντας ανώνυμος. Η πώληση του Γκας έγραψε ιστορία, καθώς το ποσό ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις των 20 έως 30 εκατομμυρίων δολαρίων και ανέδειξε τον σκελετό σε ακριβότερο απολίθωμα δεινοσαύρου που έχει πουληθεί ποτέ σε δημοπρασία.
Διαβάστε επίσης: Ο σκελετός T-Rex «Γκας» πουλήθηκε 50 εκατ. δολάρια
Η ανακάλυψη και τα χαρακτηριστικά του σκελετού
Ο σκελετός του Τυραννόσαυρου Γκας ανασκάφηκε μεταξύ 2021 και 2023 σε ένα ράντσο στην κομητεία Χάρντινγκ της Νότιας Ντακότα από την εμπορική εταιρεία απολιθωμάτων Theropoda Expeditions. Το προσωνύμιο «Γκας» δόθηκε προς τιμήν του Γκάρι «Γκας» Λίκινγκ, ιδιοκτήτη της γης όπου εντοπίστηκαν τα οστά. Ο δεινόσαυρος έζησε πριν από περίπου 66 έως 72 εκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια της Μααστριχτιανής Περιόδου, μιας εποχής με θερμό κλίμα, υψηλή στάθμη θαλασσών και εκτεταμένες παράκτιες πεδιάδες που πλημμύριζαν συχνά.
Το μέγεθος του σκελετού είναι εντυπωσιακό: φτάνει σε ύψος τα 3,8 μέτρα και σε συνολικό μήκος τα 11,5 με 11,6 μέτρα, ενώ το κρανίο του αγγίζει τις 54 ίντσες και το μηριαίο οστό τις 50,39 ίντσες. Αποτελείται συνολικά από 183 απολιθωμένα οστά, ανάμεσά τους και 30 σπάνια γαστρικά πλευρά, με αποτέλεσμα ο σκελετός να θεωρείται ολοκληρωμένος σε ποσοστό περίπου 61% έως 63% ως προς τον αριθμό των οστών και έως 75% με 80% ως προς τη συνολική οστική μάζα. Το κρανίο ήταν τόσο βαρύ που δεν μπόρεσε να τοποθετηθεί απευθείας στον στημένο σκελετό· ο οίκος Sotheby’s χρησιμοποίησε πιστό αντίγραφο για την έκθεση, ενώ το αυθεντικό κρανίο, με τα τεράστια δόντια του, εκτέθηκε ξεχωριστά στο λόμπι του κτιρίου Μπρόιερ στη Νέα Υόρκη. Τα οστά του Γκας φέρουν, επιπλέον, εμφανή σημάδια από δαγκώματα άλλων Τ-Rex στο κρανίο και στη δεξιά γνάθο, ίχνη που αποκαλύπτουν τη γεμάτη μάχες ζωή του στους λόφους της Νότιας Ντακότα.
Ρεκόρ και αντιδράσεις της επιστημονικής κοινότητας
Με την πώλησή του, ο Τυραννόσαυρος Γκας κατέρριψε το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ, το οποίο κατείχε ο στεγόσαυρος με το όνομα Έιπεξ (Apex), ο οποίος είχε πουληθεί επίσης από τον οίκο Sotheby’s το 2024 έναντι 44,6 εκατομμυρίων δολαρίων στον δισεκατομμυριούχο Κεν Γκρίφιν. Η νέα αυτή δημοπρασία καταδεικνύει την ανάπτυξη της αγοράς απολιθωμάτων δεινοσαύρων, μια τάση που όμως προκαλεί έντονη κριτική από μέρος της παλαιοντολογικής κοινότητας.
Αρκετοί παλαιοντολόγοι εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι σπάνια και επιστημονικά πολύτιμα δείγματα, όπως ο σκελετός του Γκας, καταλήγουν σε ιδιωτικές συλλογές αντί να διατίθενται για έρευνα. Η Κασσάνδρα Χάτον, υπεύθυνη των τμημάτων Επιστημών και Φυσικής Ιστορίας του οίκου Sotheby’s, είχε δηλώσει πριν από τη δημοπρασία στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο όπου τα απολιθώματα αυτού του είδους θεωρούνται ιδιωτική περιουσία, γεγονός που επιτρέπει τέτοιου είδους πωλήσεις σε ιδιώτες συλλέκτες. Η δήλωση αυτή αναδεικνύει το νομικό πλαίσιο που διαφοροποιεί τις Ηνωμένες Πολιτείες από άλλες χώρες, όπου τα απολιθώματα δεινοσαύρων συχνά προστατεύονται ως εθνική κληρονομιά και δεν μπορούν να πωληθούν ελεύθερα.
Η δημοπρασία του Γκας, με το ιστορικό ρεκόρ των 50,1 εκατομμυρίων δολαρίων, αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω το ενδιαφέρον συλλεκτών και οίκων δημοπρασιών για σπάνια απολιθώματα δεινοσαύρων, ενώ παράλληλα τροφοδοτεί τον διάλογο σχετικά με το πού πρέπει τελικά να καταλήγουν τέτοια ευρήματα μεγάλης επιστημονικής αξίας.
