Σχεδόν 10.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη εξαιτίας του καύσωνα που έπληξε τα δυτικά της Ηπείρου αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε την Πέμπτη το Περιφερειακό Γραφείο Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Τα δεδομένα προέρχονται από πέντε ευρωπαϊκές χώρες και αποτυπώνουν το μέγεθος της υγειονομικής κρίσης που προκαλούν οι ακραίες θερμοκρασίες. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι ο καύσωνας στην Ευρώπη αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία και καλεί κυβερνήσεις και πολίτες να προετοιμαστούν καλύτερα.
Σχεδόν 10.000 θάνατοι σε πέντε χώρες
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΠΟΥ, τα στοιχεία από τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν ότι οι επιπλέον θάνατοι που αποδίδονται στις υψηλές θερμοκρασίες πλησιάζουν τους 10.000 μέσα σε ένα μόλις καλοκαίρι. Ο Οργανισμός χαρακτηρίζει την Ευρώπη ως την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον κόσμο, με τις θερμοκρασίες να αυξάνονται με περίπου διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η επιδείνωση αυτή, όπως επισημαίνει ο ΠΟΥ, ασκεί αιφνίδια πίεση σε βασικές υπηρεσίες, όπως τα συστήματα υγείας και κοινωνικής φροντίδας, τα οποία καλούνται να ανταποκριθούν σε συνθήκες που δεν είχαν προβλεφθεί.
Ο Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Χανς Χένρι Π. Κλούγκε, έδωσε ακόμα πιο ανησυχητική διάσταση στο πρόβλημα, αναφέροντας ότι η ζέστη έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 200.000 ανθρώπους στην ευρωπαϊκή περιφέρεια μέσα στα τελευταία τέσσερα χρόνια. Παράλληλα, τόνισε πως η θνησιμότητα που σχετίζεται με τις υψηλές θερμοκρασίες έχει αυξηθεί κατά 30% τις τελευταίες δύο δεκαετίες, στοιχείο που δείχνει πόσο γρήγορα επιδεινώνεται η κατάσταση σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι θάνατοι δεν είναι αναπόφευκτοι, λέει ο ΠΟΥ
«Ωστόσο, οι θάνατοι που οφείλονται στη ζέστη δεν είναι αναπόφευκτοι», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κλούγκε, εξηγώντας ότι η Ευρώπη διαθέτει τα εργαλεία για να περιορίσει τις απώλειες. Ο ίδιος τόνισε την ανάγκη εφαρμογής συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, δημιουργίας πιο δροσερών πόλεων, βελτίωσης της πρόσβασης σε νερό και σκιά, καθώς και στήριξης των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην καλύτερη προετοιμασία των συστημάτων υγείας πριν από κάθε περίοδο ακραίων θερμοκρασιών, ώστε τα νοσοκομεία να μην βρίσκονται προ εκπλήξεως όταν έρχεται το επόμενο κύμα καύσωνα.
Ο ΠΟΥ έχει ήδη αναπτύξει σειρά εργαλείων και οδηγιών δημόσιας υγείας για να βοηθήσει τις χώρες να προετοιμαστούν, να ανταποκριθούν και να προσαρμοστούν σε αυτό που πλέον περιγράφεται ως επαναλαμβανόμενη κλιματική κρίση. Ανάμεσα στα μέτρα περιλαμβάνονται τεχνικές κατευθυντήριες οδηγίες και ενημερωτικό υλικό για τους καύσωνες και τις δασικές πυρκαγιές, καθώς και νέες οδηγίες για τα λεγόμενα Σχέδια Δράσης για τη Ζέστη και την Υγεία. Ο Οργανισμός έχει επίσης εκπονήσει πέντε ενημερωτικά σημειώματα δράσης για διαφορετικούς τομείς, μαζί με μια «τράπεζα» μηνυμάτων δημόσιας υγείας που περιέχει πρακτικές συμβουλές για το πώς οι πολίτες μπορούν να προστατεύσουν τον εαυτό τους αλλά και να βοηθήσουν άλλους κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης ζέστης.
Ενίσχυση νοσοκομείων και ευάλωτων ομάδων
Οι οδηγίες του ΠΟΥ δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενημέρωση των ευάλωτων και δυσπρόσιτων πληθυσμιακών ομάδων, μέσω ψηφιακών, παραδοσιακών αλλά και κοινοτικών διαύλων επικοινωνίας, ώστε κανείς να μην μένει εκτός προστασίας. Παράλληλα, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι η ακραία ζέστη ασκεί ιδιαίτερη πίεση στις υγειονομικές μονάδες, πολλές από τις οποίες δεν έχουν σχεδιαστεί ώστε να ανταποκρίνονται σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες. Για τον λόγο αυτό, μέσω της Πρωτοβουλίας για την Ασφάλεια των Νοσοκομείων, ο ΠΟΥ στηρίζει νοσοκομεία σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια, αξιοποιώντας τον Δείκτη Ασφάλειας Νοσοκομείων για να αξιολογήσει κατά πόσο οι υγειονομικές δομές μπορούν να παραμείνουν λειτουργικές ακόμα και κάτω από συνθήκες ακραίας ζέστης.
