Ο Σωκράτης Φάμελλος, πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, φαίνεται πως έχει λάβει την απόφαση να αποχωρήσει από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος. Οι πρώτες πληροφορίες τοποθετούσαν την ανεξαρτητοποίησή του εντός της Παρασκευής, ωστόσο τα νεότερα δεδομένα μεταθέτουν την κίνηση για την επόμενη εβδομάδα. Πριν από την επίσημη ανακοίνωση, ο Σωκράτης Φάμελλος αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη. Απομένει πλέον μόνο η θεσμική διαδικασία για να σφραγιστεί μια εξέλιξη που θεωρείται δεδομένη.
Ο Σωκράτης Φάμελλος και η πορεία του στον ΣΥΡΙΖΑ
Η μικρή καθυστέρηση στην ανακοίνωση δεν αναιρεί την ουσία της απόφασης, αντιθέτως της προσδίδει μεγαλύτερο πολιτικό βάρος. Ο Φάμελλος δεν αποχωρεί ως ένας απλός δυσαρεστημένος βουλευτής, αλλά ως ο μέχρι πρότινος πρόεδρος του κόμματος, έχοντας στα χέρια του μια εντολή που έλαβε πριν από λιγότερο από δύο χρόνια. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το σχέδιο που είχε καταθέσει υπονομεύθηκε τόσο εντός όσο και εκτός του ΣΥΡΙΖΑ. Βουλευτής από το 2015, πρώην αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας μετά την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα, ο Θεσσαλονικιός χημικός μηχανικός είχε οικοδομήσει την εικόνα ενός θεσμικού και μετριοπαθούς στελέχους.
Η σύγκρουσή του με την ηγεσία Κασσελάκη οδήγησε στην αντικατάστασή του από την προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας τον Αύγουστο του 2024, με τον Σωκράτης Φάμελλος να επιστρέφει στο προσκήνιο λίγους μήνες αργότερα. Στις 24 Νοεμβρίου 2024 επικράτησε στην εσωκομματική κάλπη με ποσοστό 49,36%, έναντι 43,57% του Παύλου Πολάκη. Δεύτερος γύρος δεν χρειάστηκε να διεξαχθεί, καθώς ο Πολάκης αναγνώρισε το αποτέλεσμα της αναμέτρησης.
Ο Φάμελλος παρέλαβε τότε ένα κόμμα τραυματισμένο από την αποπομπή Κασσελάκη, τις διασπάσεις, την απώλεια της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης και μια βάση εξαντλημένη από τον εσωτερικό διχασμό. Η αποστολή του ήταν διπλή: να σταματήσει την αιμορραγία στελεχών και ψηφοφόρων και να επαναφέρει τον ΣΥΡΙΖΑ σε ρόλο πρωταγωνιστή στην πολιτική σκηνή. Το πρώτο σκέλος φαίνεται πως πέτυχε προσωρινά, ωστόσο το δεύτερο αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολο απ’ όσο υπολόγιζε.
Το πλαίσιο της κρίσης στον ΣΥΡΙΖΑ
Στους πρώτους μήνες της προεδρίας του, ο Σωκράτης Φάμελλος επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους στο εσωτερικό του κόμματος και να επαναφέρει συλλογικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Το 5ο Συνέδριο, τον Ιούνιο του 2025, παρουσιάστηκε ως μια προσπάθεια «επανεκκίνησης» για τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο ίδιος προειδοποιούσε δημόσια ότι το κόμμα δεν μπορούσε να λειτουργεί ως πολιτικός οργανισμός «σε αναμονή» των αποφάσεων του Αλέξη Τσίπρα. Ωστόσο η παρουσία του πρώην πρωθυπουργού συνέχισε να βαραίνει τις εσωκομματικές εξελίξεις. Όσο ο ΣΥΡΙΖΑ παρέμενε καθηλωμένος στις δημοσκοπήσεις, τόσο ενισχυόταν παράλληλα η συζήτηση για ανασύνθεση της Κεντροαριστεράς.
Η σημερινή εικόνα αποδιάρθρωσης δεν προέκυψε ξαφνικά. Το κόμμα που το διάστημα 2012-2015 είχε αποτελέσει τη μεγαλύτερη πολιτική έκπληξη στην Ευρώπη, βρίσκεται πλέον σε πλήρη διάλυση. Ο πραγματικός κύκλος του, όπως σημειώνεται, είχε ουσιαστικά κλείσει ήδη από τις εκλογές του 2019, όταν παρά το αξιοπρεπές εκλογικό αποτέλεσμα δεν διαμορφώθηκαν νέα σχήματα ούτε έγινε σοβαρή προγραμματική επεξεργασία για τη νέα εποχή. Η πανδημία επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση, ενώ η απουσία αποφασιστικής τομής με το παρελθόν οδήγησε στο αρνητικό αποτέλεσμα των εκλογών του 2023, το οποίο το κόμμα καλείται ακόμη να διαχειριστεί.
Τι ακολουθεί
Πριν από την επίσημη ανακοίνωση της ανεξαρτητοποίησής του, ο Σωκράτης Φάμελλος αναμένεται να έχει μια τελευταία συνάντηση με τον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, η οποία έχει προγραμματιστεί για την επόμενη εβδομάδα. Η συνάντηση αυτή θεωρείται το τελευταίο βήμα πριν ολοκληρωθεί επίσημα η διαδικασία εξόδου του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ.
