Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 παρουσιάστηκε σήμερα, 21 Ιουλίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη. Το νέο πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, αποτελεί το βασικό αναπτυξιακό εργαλείο της Ελλάδας για την επόμενη πενταετία. Την επίσημη παρουσίαση έκανε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος ανέλυσε τους στόχους και τους άξονες του σχεδίου. Πρόκειται για τον επόμενο μεγάλο κύκλο δημοσίων επενδύσεων μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, με τον οποίο η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει τον ρυθμό υλοποίησης έργων σε όλη τη χώρα.
Διαβάστε επίσης: Το Δημόσιο χρωστάει 3,7 δισ. ευρώ – Ποιοι περιμένουν να πληρωθούν
Τι προβλέπει το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης
Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ολοκληρώνει τον κύκλο του τον ερχόμενο Αύγουστο, η κυβέρνηση ενεργοποιεί το νέο ΕΠΑ, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά από εθνικούς πόρους μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Οι πόροι θα κατευθυνθούν στα υπουργεία, στις Περιφέρειες και στους δήμους, ύστερα από διαβούλευση με την τοπική αυτοδιοίκηση, με στόχο τη χρηματοδότηση τόσο νέων έργων όσο και της ολοκλήρωσης ήδη ώριμων παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Το πρόγραμμα διαθέτει ενισχυμένο προϋπολογισμό σε σύγκριση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο 2021-2025 και λειτουργεί συμπληρωματικά με το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, διαθέτοντας παράλληλα επαρκείς πόρους για την κάλυψη υποχρεώσεων που είχαν αναληφθεί κατά την προηγούμενη περίοδο.
Το ΕΠΑ 2026-2030 διαρθρώνεται γύρω από επτά βασικούς αναπτυξιακούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την κοινωνική συνοχή, με δράσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας, τη στήριξη ευάλωτων ομάδων και απομακρυσμένων περιοχών, καθώς και την ενίσχυση της απασχόλησης και των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού. Ακολουθεί ο άξονας των υποδομών και των μεταφορών, με προτεραιότητα στην αναβάθμιση και τη συντήρηση του οδικού δικτύου, στην οδική ασφάλεια και σε έργα που αφορούν αεροδρόμια και υδατοδρόμια. Στην πολιτική προστασία και την κλιματική αλλαγή περιλαμβάνονται αντιπλημμυρικά έργα, δράσεις πυροπροστασίας, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και παρεμβάσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στην κλιματική κρίση. Οι υπόλοιποι άξονες αφορούν την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα, με ενίσχυση του τουρισμού, του πολιτισμού και της αγροδιατροφής, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη, με νέες ψηφιακές υπηρεσίες και επενδύσεις σε κυβερνοασφάλεια και προστασία δεδομένων, την πράσινη ανάπτυξη με έργα ενεργειακής μετάβασης και κυκλικής οικονομίας, καθώς και τη βελτίωση των συστημάτων παρακολούθησης της υλοποίησης των έργων.
Στόχοι και σημασία για την οικονομία
Σύμφωνα με τον Νίκο Παπαθανάση, στόχος του νέου προγράμματος είναι οι εθνικοί πόροι των 23 δισ. ευρώ να συμβάλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας, καθώς και στην εδραίωση μιας κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης. Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε ώστε να διαθέτει επαρκείς πόρους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που είχαν αναληφθεί κατά την προηγούμενη περίοδο, διασφαλίζοντας έτσι τη συνέχεια των έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Παράλληλα, το ΕΠΑ προωθεί την επέκταση της χρήσης εναλλακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως οι Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, οι εγγυήσεις και τα δάνεια, με στόχο τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και την ενίσχυση της επενδυτικής δραστηριότητας σε όλη την επικράτεια.
Η ενεργοποίηση του νέου προγράμματος έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή, καθώς σηματοδοτεί τη μετάβαση από την εποχή του Ταμείου Ανάκαμψης σε έναν νέο κύκλο δημοσίων επενδύσεων βασισμένο αποκλειστικά σε εθνικούς πόρους. Η κυβέρνηση επιδιώκει με το ΕΠΑ 2026-2030 να διατηρήσει τον αναπτυξιακό ρυθμό της χώρας, στηρίζοντας παράλληλα τις Περιφέρειες και τους δήμους στην υλοποίηση έργων υποδομής και κοινωνικής πολιτικής. Η συμπληρωματική λειτουργία του προγράμματος με το ΕΣΠΑ αναμένεται να διευκολύνει τον συντονισμό των επενδύσεων και να αποτρέψει καθυστερήσεις στην απορρόφηση κονδυλίων, εξασφαλίζοντας τη συνέχιση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων σε όλη τη χώρα μέχρι το 2030.
