Η Τουρκία εξέδωσε νέα Navtex με την οποία εξουσιοδοτεί το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis να πραγματοποιεί σεισμικές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο έως τις 30 Αυγούστου. Η οδηγία συνδέεται με την προετοιμασία για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου μήκους 101 χιλιομέτρων, ο οποίος θα ενώνει την Τουρκία με τα κατεχόμενα της Κύπρου. Η εξέλιξη έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την υπογραφή σχετικού μνημονίου κατανόησης ανάμεσα στην Άγκυρα και τη διοίκηση του ψευδοκράτους.
Η Navtex και το χρονοδιάγραμμα των ερευνών
Η νέα Navtex δεσμεύει θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου έως το τέλος Αυγούστου, ώστε να υποστηριχθούν οι σεισμικές έρευνες για τον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου. Σύμφωνα με το Bloomberg, το σεισμογραφικό σκάφος θα πραγματοποιεί χαρτογραφήσεις κατά μήκος της προβλεπόμενης όδευσης του αγωγού, με στόχο να ολοκληρωθούν οι τεχνικές μελέτες πριν προχωρήσει η κατασκευή. Οι εργασίες αυτές αποτελούν την πρώτη πρακτική εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης που υπεγράφη στις 10 Ιουλίου μεταξύ της Τουρκίας και της αυτοαποκαλούμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» (ΤΔΒΚ).
Το τεχνικό πλαίσιο του έργου παρουσίασε ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, ο οποίος διευκρίνισε ότι το σύστημα θα αποτελείται από γραμμή μεταφοράς 101 χιλιομέτρων. Από αυτά, τα 97 χιλιόμετρα θα είναι υποθαλάσσιο τμήμα και τα υπόλοιπα 4 χιλιόμετρα χερσαίο, συνδέοντας το Αναμούρ στις μεσογειακές ακτές της Τουρκίας με το Τεκνετζίκ, ανατολικά της Κερύνειας. Ο αγωγός σχεδιάζεται να είναι διπλής κατεύθυνσης, ώστε να επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Κύπρο, ενώ στο μέλλον θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και για τη διοχέτευση ενεργειακών πόρων από άλλες χώρες της περιοχής.
Οι στόχοι του αγωγού φυσικού αερίου και το ιστορικό των εντάσεων
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν το έργο ως προσπάθεια ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας στα κατεχόμενα, μέσω της αντικατάστασης των υγρών καυσίμων που χρησιμοποιούνται σήμερα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο. Παράλληλα, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, ο αγωγός θέτει τις βάσεις για έναν διάδρομο που θα μπορούσε τελικά να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη μέσω τουρκικού εδάφους. Πρόκειται για σχεδιασμό που ξεπερνά τα στενά όρια της ενεργειακής κάλυψης των κατεχομένων και αγγίζει ευρύτερους στόχους της Άγκυρας στην περιοχή.
Η έκδοση Navtex για σεισμικές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο έχει ιστορικό που προκαλεί ανησυχία. Το 2020, η ανταλλαγή αναγγελιών Navtex ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία είχε οδηγήσει σε έντονη κλιμάκωση των διμερών σχέσεων. Τότε η Ελλάδα είχε εκδώσει Navtex ανατολικά της Κρήτης, ενώ η Τουρκία απάντησε με αντι-Navtex, υποστηρίζοντας ότι η δεσμευμένη περιοχή περιλαμβάνει τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Η Άγκυρα συνέχισε στη συνέχεια με νέες αναγγελίες, εξαιτίας των σεισμικών ερευνών που πραγματοποίησε το ίδιο σκάφος, το Oruç Reis, στην περιοχή.
Η νέα δραστηριοποίηση του Oruc Reis, έστω και σε διαφορετικό πλαίσιο σε σχέση με το 2020, επαναφέρει το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών της Ανατολικής Μεσογείου. Η κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου ανάμεσα στην Τουρκία και τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου αγγίζει ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων που η Κυπριακή Δημοκρατία θεωρεί δικά της, με αποτέλεσμα η εξέλιξη να παρακολουθείται στενά από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
