Στην τελική φάση εισήλθε από σήμερα η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, με τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την πρόταση που κατέθεσε η Νέα Δημοκρατία. Πρόκειται για τη λεγόμενη προτείνουσα Βουλή, η οποία μέσα σε τρεις ημέρες θα συζητήσει και θα αποφασίσει αν χρειάζεται αναθεώρηση σε πάνω από 30 διατάξεις του Συντάγματος. Η ουσιαστική πολιτική μάχη, ωστόσο, μετατίθεται για την επόμενη, την Αναθεωρητική Βουλή, η οποία θα προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές και θα καθορίσει το τελικό περιεχόμενο των αλλαγών.
Διαβάστε επίσης: Η Βουλή φωταγωγήθηκε για το Σύνδρομο του Εύθραυστου Χ
Τι προβλέπει η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης
Η παρούσα Βουλή, γνωστή ως προαναθεωρητική, καλείται να ορίσει με σαφήνεια ποιες διατάξεις κρίνονται αναθεωρητέες, χωρίς όμως να διαμορφώνει το περιεχόμενό τους. Αυτό το έργο θα αναλάβει η Αναθεωρητική Βουλή που θα σχηματιστεί μετά τις εκλογές, έχοντας νωπή λαϊκή εντολή και χωρίς να δεσμεύεται από τις θέσεις που θα εκφράσουν τώρα τα κόμματα. Στη διαδικασία ισχύει η λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία: αν μια διάταξη κριθεί αναθεωρητέα στην προτείνουσα Βουλή με 180 ψήφους, τότε για τη νομοτεχνική της κατάστρωση στην αναθεωρητική Βουλή αρκούν 150 ψήφοι. Αντίστροφα, αν μια διάταξη συγκεντρώσει μόλις 151 ψήφους στην προτείνουσα Βουλή, τότε στην επόμενη Βουλή θα απαιτηθούν 180 ψήφοι για να οριστικοποιηθεί το περιεχόμενό της.
Ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Ευριπίδης Στυλιανίδης, υποστήριξε ότι οι μεταρρυθμίσεις που εισηγείται το κυβερνών κόμμα ανοίγουν μια συζήτηση που αναμορφώνει και τις τρεις εξουσίες. Όπως ανέφερε, η δικαστική εξουσία ανεξαρτητοποιείται, η νομοθετική ενισχύεται και θωρακίζεται, ενώ η εκτελεστική εκσυγχρονίζεται. Με βάση αυτή τη λογική, ο ίδιος έκρινε ότι έχει νόημα η συζήτηση να συνεχιστεί κανονικά στην Ολομέλεια, παρά τις αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης.
Οι θέσεις των κομμάτων στην Επιτροπή Αναθεώρησης
Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν ψήφισαν «ναι» σε καμία διάταξη, με στόχο να μην σχηματιστεί πλειοψηφία 180 βουλευτών στην παρούσα Βουλή. Με αυτόν τον τρόπο, διατηρούν το διαπραγματευτικό τους πλεονέκτημα για την επόμενη φάση, όταν θα επιδιωχθούν ευρύτερες συναινέσεις στην Αναθεωρητική Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ τήρησε διαφοροποιημένη στάση, καθώς φαίνεται να συμφωνεί κατ’ αρχήν στην ανάγκη αναθεώρησης τουλάχιστον 15 άρθρων του Συντάγματος και μάλιστα έχει καταθέσει δικές του προτάσεις. Το κόμμα θα ψηφίσει «παρών» στα συγκεκριμένα άρθρα και «κατά» στα υπόλοιπα, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει «κατά» στο σύνολο της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας.
Παρά τις αντιπαραθέσεις, στην κοινοβουλευτική συζήτηση που προηγήθηκε διαφάνηκαν περιθώρια σύγκλισης για την επόμενη Βουλή. Ανάμεσα στα ζητήματα που φαίνεται να συγκεντρώνουν ευρύτερη αποδοχή είναι τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, ο τρόπος εκλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων, καθώς και η κατάργηση της αμελλητί διαβίβασης υποθέσεων που αφορούν την ευθύνη υπουργών. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης ο τρόπος εφαρμογής του άρθρου 24 για το περιβάλλον, οι δικλείδες ασφαλείας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και το ενδεχόμενο επέκτασης της επιστολικής ψήφου και στους εντός της επικράτειας εκλογείς.
Τι ακολουθεί για τη συνταγματική αναθεώρηση
Η Ολομέλεια της Βουλής αναμένεται να ολοκληρώσει τη συζήτηση και την ψηφοφορία μέσα σε τρεις ημέρες, κρίνοντας ποιες από τις πάνω από 30 διατάξεις θεωρούνται αναθεωρητέες. Το τελικό στοίχημα, όμως, παραμένει η σύνθεση και η πολιτική βούληση της επόμενης, Αναθεωρητικής Βουλής, που θα προκύψει μετά τις εθνικές εκλογές. Εκεί θα κριθεί αν οι περιθώρια σύγκλισης που καταγράφηκαν στη σημερινή συζήτηση θα μετουσιωθούν σε ουσιαστικές συνταγματικές αλλαγές, με τη διαδικασία της «χιαστί» πλειοψηφίας να καθορίζει εκ των προτέρων τους όρους της τελικής συμφωνίας.
