Η δολοφονία δημοσιογράφου στο Μεξικό σημειώθηκε την Τετάρτη στην πολιτεία Οαχάκα, στο νότιο τμήμα της χώρας, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας για την ασφάλεια των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης. Ο Φρανσίσκο Αλεχάντρο Λέιβα Αγκιλάρ, πρώην διευθυντής τοπικού τηλεοπτικού σταθμού και πολιτικός χρονικογράφος σε ψηφιακές εκδόσεις, σκοτώθηκε μέσα σε εστιατόριο από ενόπλους που κινούνταν με μοτοσικλέτα. Πρόκειται για τον έβδομο δημοσιογράφο που χάνει τη ζωή του στο Μεξικό μέσα στο 2026, σύμφωνα με τη διεθνή οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα. Η υπόθεση προστίθεται σε μια σειρά επιθέσεων κατά δημοσιογράφων που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα στη χώρα.
Τι έγινε στην Οαχάκα
Ο Λέιβα Αγκιλάρ δραστηριοποιούνταν ως πολιτικός σχολιαστής σε ψηφιακές εκδόσεις και ήταν γνωστός για τις επικριτικές του θέσεις απέναντι στις τοπικές αρχές της Οαχάκα. Στο παρελθόν είχε διατελέσει και διευθυντής τοπικού τηλεοπτικού σταθμού, γεγονός που του είχε προσδώσει αναγνωρισιμότητα στην περιοχή. Η δολοφονία έγινε στην κοινότητα Σαν Πάμπλο Έτλα, όπου οι δράστες τον πυροβόλησαν μέσα σε εστιατόριο και στη συνέχεια διέφυγαν πάνω σε μοτοσικλέτα. Την πληροφορία επιβεβαίωσε πηγή της εισαγγελίας στο Γαλλικό Πρακτορείο, χωρίς ωστόσο να έχουν ανακοινωθεί συλλήψεις υπόπτων μέχρι στιγμής. Ο τρόπος δράσης των δραστών, με χρήση μοτοσικλέτας για γρήγορη διαφυγή, παραπέμπει σε μεθόδευση που έχει καταγραφεί και σε προηγούμενες δολοφονίες δημοσιογράφων στη χώρα.
Η δολοφονία του δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Την προηγούμενη εβδομάδα, ένας δημοσιογράφος ειδικευμένος σε ζητήματα ασφαλείας δολοφονήθηκε στην πολιτεία Πουέμπλα, στο κεντρικό Μεξικό. Στις αρχές Ιουλίου επιβεβαιώθηκε επίσης ο θάνατος διευθύντριας τοπικού μέσου ενημέρωσης στη Βερακρούς, στα ανατολικά της χώρας, η οποία είχε απαχθεί στις αρχές Ιουνίου και για την τύχη της δεν υπήρχαν νεότερα στοιχεία μέχρι την επιβεβαίωση του θανάτου της. Τα τρία αυτά περιστατικά, μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων και σε τρεις διαφορετικές πολιτείες, αναδεικνύουν το κλίμα βίας που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη τη χώρα.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο κυβερνήτης της Οαχάκα, Σαλομόν Χάρα, καταδίκασε τη δολοφονία μέσω ανάρτησής του στο X, χαρακτηρίζοντας τον δημοσιογράφο «επικριτή» της κυβέρνησής του. Ο ίδιος τόνισε ότι πάντα σεβόταν «το δικαίωμά του να αμφισβητεί» τους πολιτικούς και να «εκφράζεται ελεύθερα», αναγνωρίζοντας έμμεσα τον ρόλο του θύματος ως επικριτικής φωνής απέναντι στην τοπική διοίκηση. Στη δήλωσή του δεν ανακοίνωσε ωστόσο συγκεκριμένα μέτρα προστασίας για τους δημοσιογράφους που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Άρθρο 19, τουλάχιστον δέκα δημοσιογράφοι έχουν δολοφονηθεί στο Μεξικό από τότε που ανέλαβε την εξουσία η πρόεδρος Κλαούδια Σέινμπαουμ, τον Οκτώβριο του 2024. Το στοιχείο αυτό ενισχύει τη φήμη της χώρας ως μίας από τις πιο επικίνδυνες στον κόσμο για τους εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης, με τα ποσοστά βίας να ξεπερνούν ακόμη και εκείνα ορισμένων εμπόλεμων περιοχών. Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα κατέγραψαν εννέα δολοφονίες δημοσιογράφων στο Μεξικό μέσα στο 2025, ενώ από το 1994 η οργάνωση έχει καταμετρήσει τουλάχιστον 150 δολοφονίες επαγγελματιών του κλάδου σε όλη τη χώρα. Οι αριθμοί αυτοί συνθέτουν μια εικόνα συστηματικής βίας κατά ανθρώπων που ασκούν δημοσιογραφία, ιδίως όσων καλύπτουν πολιτικά ζητήματα ή θέματα ασφαλείας σε τοπικό επίπεδο.
Από την Οαχάκα ως την Πουέμπλα και τη Βερακρούς, τα πρόσφατα περιστατικά δείχνουν ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται σε μία μόνο πολιτεία ή περιοχή του Μεξικού. Δημοσιογράφοι που καλύπτουν πολιτικά ζητήματα, θέματα ασφαλείας ή ζητήματα διαφθοράς σε τοπικό επίπεδο φαίνεται να βρίσκονται σε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο, όπως προκύπτει από τα στοιχεία των διεθνών οργανώσεων που παρακολουθούν την ελευθερία του Τύπου στη χώρα. Οι οργανώσεις αυτές συνεχίζουν να καταγράφουν κάθε νέο περιστατικό, με στόχο να αναδείξουν την έκταση του φαινομένου και να ασκήσουν πίεση για αποτελεσματικότερη προστασία των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης.
