Η Ασπίδα του Αχιλλέα πήρε την τελική έγκριση της κυβέρνησης το πρωί της Πέμπτης, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η απόφαση ελήφθη στη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, στο Μέγαρο Μαξίμου. Το σύστημα αεράμυνας αποτελεί τον πυρήνα της νέας αρχιτεκτονικής άμυνας της χώρας απέναντι σε αεροσκάφη, drones και πυραύλους. Η έγκριση κλείνει μακρόχρονες διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στο πρόγραμμα.
Το πρόγραμμα «μαμούθ» και ο θόλος της Ασπίδας του Αχιλλέα
Το εξοπλιστικό πρόγραμμα που ενέκρινε το ΚΥΣΕΑ θεωρείται ένα από τα πολυσύνθετα προγράμματα των τελευταίων ετών για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο αντιαεροπορικός, αντιβαλλιστικός και anti-drone θόλος της Ασπίδας του Αχιλλέα, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Το σύστημα συνδυάζει το αρθρωτό σύστημα Barak MX, το David’s Sling, γνωστό και ως «Σφεντόνα του Δαυίδ», καθώς και πυραύλους Spyder της ισραηλινής εταιρείας Rafael. Η νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας δημιουργεί ενιαία δομή για ολόκληρη την επικράτεια, αντικαθιστώντας τα αποσπασματικά συστήματα που λειτουργούσαν έως σήμερα, και μπορεί να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, μη επανδρωμένα αεροχήματα, πυραύλους cruise και βαλλιστικούς πυραύλους.
Πέρα από τον θόλο, το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε σειρά επιπλέον προγραμμάτων. Η Πολεμική Αεροπορία θα αποκτήσει τρία νέα μεταφορικά αεροσκάφη C-390 Millennium από την Πορτογαλία, ενώ οι Ένοπλες Δυνάμεις θα ενισχυθούν με δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη Heron, δέκα συστήματα V-BAT με συνολικά είκοσι αεροχήματα και υποβρύχια οχήματα VICTA για τις Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων. Προβλέπονται επίσης non-kinetic anti-drone συστήματα για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, μικροδορυφόροι επιτήρησης, βλήματα AGM-114R2 Hellfire για τα ελικόπτερα Apache, σύγχρονες διόπτρες νυχτερινής παρατήρησης και νέα ισραηλινά sonar για τις τέσσερις φρεγάτες τύπου MEKO.
Η ελληνική συμμετοχή και οι δηλώσεις της κυβέρνησης
Καθοριστικό στοιχείο για την Αθήνα στάθηκε η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην Ασπίδα του Αχιλλέα, η οποία φέρεται να έχει κλειδώσει σε ποσοστό τουλάχιστον 25%. Η ελληνική συμμετοχή δεν περιορίζεται σε εργασίες συντήρησης, αλλά επεκτείνεται στην παραγωγή εκτοξευτών, ηλεκτρονικών τμημάτων, καλωδιώσεων και υποσυστημάτων διοίκησης και ελέγχου, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δυνατότητα κατασκευής πυρομαχικών εντός της χώρας. Το ζήτημα αυτό αποτέλεσε απαράβατο όρο της Αθήνας κατά τις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, οι οποίες καθυστέρησαν την τυπική έγκριση του προγράμματος.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την Ασπίδα του Αχιλλέα φιλόδοξο πρόγραμμα, που θα προσφέρει στην Ελλάδα πολυεπίπεδη αμυντική ασφάλεια. Ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ο οποίος εισηγήθηκε τα προγράμματα στο ΚΥΣΕΑ, προχώρησε σε σχετικές ανακοινώσεις το μεσημέρι, τονίζοντας ότι μέχρι το 2030 η Ελλάδα θα διαθέτει τον πιο σύγχρονο στρατό στην Ευρώπη. Τα νέα εξοπλιστικά προγράμματα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, λαμβάνουν υπόψη τα διδάγματα των πρόσφατων συγκρούσεων και στοχεύουν στην ενίσχυση της θωράκισης απέναντι σε απειλές νέου τύπου, όπως τα drones.
Οι τουρκικές αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ δεν πέρασε απαρατήρητη στην Άγκυρα. Η τουρκική εφημερίδα Sozcu, που πρόσκειται στην αντιπολίτευση, συνέδεσε την έγκριση της Ασπίδας του Αχιλλέα με τις συζητήσεις για ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα κατασκευής των μαχητικών F-35. Το δημοσίευμα χαρακτήρισε αξιοσημείωτη τη χρονική στιγμή της ελληνικής προμήθειας, σχολιάζοντας ότι η Ελλάδα αποκτά εκατοντάδες πυραύλους αεράμυνας από το Ισραήλ, την ώρα που η τουρκική πλευρά επιδιώκει την επανένταξή της στο αμερικανικό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών.
Παράλληλα με την Ασπίδα του Αχιλλέα, η ελληνική αεροπορική ισχύς αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω με τα αναβαθμισμένα F-16 Viper και τα μαχητικά F-35, τα οποία προγραμματίζεται να αρχίσουν να παραδίδονται στην Ελλάδα από το 2029. Ο συνδυασμός των νέων συστημάτων αεράμυνας με τη νέα γενιά μαχητικών αεροσκαφών διαμορφώνει ένα αναβαθμισμένο πλαίσιο εθνικής άμυνας, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την ολοκλήρωση του συνόλου των προγραμμάτων εντός της τρέχουσας δεκαετίας.
