Οι ΗΠΑ προχωρούν από σήμερα Παρασκευή στην επιβολή νέων δασμών σε προϊόντα που εξάγονται από 60 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νέοι δασμοί ΗΠΑ τίθενται σε ισχύ από τις 00:01 ώρα Ουάσιγκτον (07:01 ώρα Ελλάδας), αμέσως μόλις εκπνεύσει η ισχύς των προσωρινών μέτρων που είχε θέσει σε εφαρμογή ο Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο Φεβρουάριο. Η απόφαση έρχεται λίγες ημέρες μετά τους δασμούς που επιβλήθηκαν στον Καναδά και τη Βραζιλία, διευρύνοντας το μέτωπο του εμπορικού πολέμου που έχει ανοίξει η αμερικανική κυβέρνηση.
Διαβάστε επίσης: Η Ιαπωνία και η Αυστραλία αντιδρούν στους δασμούς Τραμπ
Πώς κλιμακώνονται οι δασμοί ΗΠΑ σε 60 χώρες
Οι νέοι δασμοί παίρνουν τη σκυτάλη από τους προσωρινούς δασμούς 10% που είχαν ανακοινωθεί τον Φεβρουάριο και είχαν διάρκεια 150 ημερών. Εκείνα τα μέτρα είχαν αποφασιστεί από τον Ντόναλντ Τραμπ αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε ακυρώσει τους περισσότερους δασμούς που ο ίδιος είχε επιβάλει μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο. Οι χώρες που, κατά την κρίση της Ουάσιγκτον, διαθέτουν ανεπαρκή ή ατελή νομοθεσία γύρω από το ζήτημα θα επιβαρυνθούν με δασμό 10% σε ορισμένα προϊόντα τους. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Βρετανία, το Μεξικό και ο Καναδάς, δηλαδή ορισμένοι από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Για τις υπόλοιπες σχεδόν 40 χώρες, ανάμεσά τους η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Νότια Κορέα, το ύψος των νέων δασμών ανεβαίνει στο 12,5%. Η ενέργεια και οι πρώτες ύλες αναμένεται να εξαιρεθούν από τον σχετικό κατάλογο προϊόντων. Οι δασμοί αυτοί αποτελούν προϊόν έρευνας που ξεκίνησε τα μέσα Μαρτίου ο αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου για το εμπόριο, Τζέιμισον Γκριρ, με στόχο να διαπιστωθεί αν οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ έχουν εξαλείψει από τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες αγαθά που παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη κι άλλες αντίστοιχες έρευνες του USTR, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στο μέλλον.
Το νομικό πλαίσιο και το προηγούμενο με Καναδά και Βραζιλία
Για να αποφύγει μια νέα ακύρωση από τη δικαιοσύνη, ο USTR στήριξε τη νομική βάση των νέων δασμών σε νόμο του 1974, ο οποίος επιτρέπει την επιβολή τελωνειακών επιβαρύνσεων σε προϊόντα συγκεκριμένων τομέων. Στους τομείς αυτούς περιλαμβάνονται ο χάλυβας, το αλουμίνιο, ο χαλκός, η ξυλεία κατασκευών και τα αυτοκίνητα μαζί με τα ανταλλακτικά τους, δασμοί που δεν έχουν αμφισβητηθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να θωρακίσει νομικά τη νέα γενιά δασμών, ώστε να μην επαναληφθεί το σενάριο της δικαστικής ακύρωσης που είχε πλήξει προγενέστερα μέτρα του Ντόναλντ Τραμπ.
Η ομοβροντία δασμών σε βάρος των 60 οικονομιών δεν έρχεται μεμονωμένη. Την Τετάρτη, η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη ανακοινώσει δασμούς 25% σε μέρος των εξαγόμενων προϊόντων της Βραζιλίας, ενώ τη Δευτέρα ο Καναδάς βρέθηκε αντιμέτωπος με πρόσθετους δασμούς 50%, οι οποίοι αναμένεται να τεθούν σε ισχύ σε έναν μήνα. Η διαδοχή αυτών των αποφάσεων συνθέτει μια εικόνα σταδιακής κλιμάκωσης της εμπορικής πολιτικής της Ουάσιγκτον, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να βρίσκεται πλέον ανάμεσα στους πληγέντες μαζί με ιστορικούς συμμάχους όπως ο Καναδάς και η Βρετανία.
Τι ακολουθεί
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, ο USTR συνεχίζει να διεξάγει επιπλέον έρευνες πέραν αυτής που οδήγησε στους σημερινούς δασμούς, στοιχείο που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ανακοινώσεων τους επόμενους μήνες. Οι εξαιρέσεις που προβλέπονται για την ενέργεια και τις πρώτες ύλες αναμένεται να απασχολήσουν τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, καθώς κρίνουν σε ποιον βαθμό θα επηρεαστούν οι εξαγωγές τους από τη νέα κλίμακα δασμών, που κυμαίνεται μεταξύ 10% και 12,5% ανάλογα με τη χώρα προέλευσης.
