Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση βρίσκεται στο επίκεντρο ενός νέου ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος που στοχεύει στην έγκαιρη διάγνωσή της. Το πρόγραμμα ThrombUS+ εισήλθε πρόσφατα στη δεύτερη φάση κλινικών δοκιμών, με τη συμμετοχή νοσοκομείων σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους και δύο ελληνικά νοσοκομεία. Στόχος είναι η ανάπτυξη μιας φορετής συσκευής που θα επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση ασθενών υψηλού κινδύνου. Η πάθηση, γνωστή και ως ΕΒΦΘ, μπορεί να παραμείνει χωρίς συμπτώματα σε ποσοστό που φτάνει τα δύο τρίτα των περιπτώσεων, γεγονός που καθιστά τη διάγνωση δύσκολη υπόθεση.
Τι είναι το πρόγραμμα ThrombUS+
Η φλεβική θρόμβωση αφορά τον σχηματισμό θρόμβων αίματος στις βαθιές φλέβες του σώματος, με συνέπειες που μπορεί να αποβούν απειλητικές για τη ζωή όταν δεν εντοπίζονται εγκαίρως. Το ευρωπαϊκό έργο ThrombUS+ αναπτύσσει τεχνολογία που επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο ατόμων που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης. Η ερευνητική ομάδα ξεκίνησε ήδη μια πολυκεντρική κλινική μελέτη σε νοσοκομεία της Ευρώπης, συλλέγοντας δεδομένα υπερηχογραφίας αγγειακής συμπίεσης μέσω μιας καινοτόμου υπερηχογραφικής συσκευής. Η συσκευή αυτή σχεδιάστηκε ώστε να ενσωματωθεί στην τελική φορετή έκδοση του ThrombUS+, η οποία θα επιτρέπει την αυτόνομη διάγνωση της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης απευθείας στο σημείο φροντίδας του ασθενούς.
Στην πρώτη φάση των κλινικών δοκιμών, το πρόγραμμα κατάφερε να εντάξει περισσότερους από 1.900 ασθενείς σε πέντε νοσοκομεία, στην Ελλάδα, τη Λιθουανία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Η συλλογή αυτού του όγκου δεδομένων αποσκοπεί στη δημιουργία ενός μεγάλου και ανοιχτού συνόλου υπερηχογραφημάτων, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση, την επικύρωση και τη δοκιμή μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Τα μοντέλα αυτά θα εκπαιδευτούν ώστε να ανιχνεύουν αυτόματα την ύπαρξη θρόμβων στις βαθιές φλέβες, μειώνοντας τον χρόνο και τον φόρτο εργασίας που απαιτείται σήμερα από τους επαγγελματίες υγείας.
Πώς λειτουργεί η νέα φορετή συσκευή
Η φορετή συσκευή του ThrombUS+ θα δίνει τη δυνατότητα αυτόνομης παρακολούθησης των κάτω άκρων, χωρίς να απαιτείται συνεχής παρουσία εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού. Δεδομένου ότι η φλεβική θρόμβωση παραμένει χωρίς συμπτώματα σε ποσοστό που φτάνει έως τα δύο τρίτα των ασθενών, η δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο θεωρείται κρίσιμη για την έγκαιρη ανίχνευση των θρόμβων προτού εξελιχθούν σε σοβαρότερη κατάσταση. Η περαιτέρω επικύρωση της συσκευής θα πραγματοποιηθεί σε κλινικό περιβάλλον, μέσα από μια πρώιμη μελέτη σκοπιμότητας και μια πολυκεντρική πιλοτική δοκιμή, με σκοπό την αξιολόγηση της χρηστικότητάς της από ασθενείς και ιατρικό προσωπικό.
Το πρόγραμμα έχει συνολικό προϋπολογισμό 9,5 εκατομμύρια ευρώ και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη δράση Ορίζοντας Ευρώπη (Horizon Europe). Στην υλοποίησή του συμμετέχουν δεκαοκτώ εταίροι από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι έχουν αναλάβει την ανάπτυξη της καινοτόμου φορετής διαγνωστικής τεχνολογίας. Η συμμετοχή δύο ελληνικών νοσοκομείων στη δεύτερη φάση των δοκιμών επιβεβαιώνει τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αυτή προσπάθεια για την αντιμετώπιση της φλεβικής θρόμβωσης.
Τι ακολουθεί
Η ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης κλινικών δοκιμών αναμένεται να δώσει στους ερευνητές τα δεδομένα που χρειάζονται για την εκπαίδευση των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης. Στη συνέχεια, η φορετή συσκευή θα περάσει από την πρώιμη μελέτη σκοπιμότητας και την πολυκεντρική πιλοτική δοκιμή, πριν εξεταστεί η ευρύτερη κλινική της χρήση. Οι επιστήμονες του ThrombUS+ περιγράφουν το έργο ως τμήμα μιας ευρύτερης μετάβασης στη διαγνωστική ιατρική, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και οι φορετές τεχνολογίες αναλαμβάνουν σταδιακά ρόλο στη συνεχή παρακολούθηση ασθενών στο σημείο φροντίδας.
