Η αντιμετώπιση της ακρίβειας στα ράφια μπαίνει σε νέα φάση, καθώς από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου ξεκινά η υποβολή των δεσμευτικών προτάσεων των επιχειρήσεων για την Εθνική Πρωτοβουλία αποκλιμάκωσης των τιμών. Η πρωτοβουλία προβλέπει μειώσεις τιμών σούπερ μάρκετ από 5% έως 20% σε βασικά προϊόντα, με την εφαρμογή να ξεκινά επίσημα στις 31 Αυγούστου. Το σχέδιο εποπτεύεται από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) και αφορά δεκάδες κατηγορίες προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης.
Το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας
Σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει καταρτίσει η ΑΑΕΑ&ΠΚ, οι επιχειρήσεις θα καταθέσουν τις προτάσεις τους ανά κωδικό προϊόντος (barcode) από τις 27 Ιουλίου. Οι προτάσεις αυτές θα αξιολογηθούν στις 28 Ιουλίου, ενώ στις 29 Ιουλίου θα ανακοινωθούν στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ οι κωδικοί που τελικά θα ενταχθούν στο πρόγραμμα. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 3 Αυγούστου, με την κατάθεση των τελικών προτάσεων από τις επιχειρήσεις. Η εφαρμογή θα ξεκινήσει επίσημα στις 31 Αυγούστου και θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε ύστερα από σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στα τέλη Ιουνίου. Το σχέδιο εξειδικεύτηκε σε δεύτερη σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου. Βασική προϋπόθεση είναι ότι οι μειώσεις θα αφορούν τις κανονικές τιμές ραφιού και όχι προσωρινές προσφορές ή προωθητικές ενέργειες. Ως τιμή αναφοράς ορίζεται η κανονική τιμή κάθε προϊόντος στις 27 Αυγούστου, ενώ κάθε μεταγενέστερη προσφορά θα υπολογίζεται πάνω στη νέα, ήδη μειωμένη τιμή.
Ποια προϊόντα αφορούν οι μειώσεις τιμών σούπερ μάρκετ
Στις κατηγορίες υψηλής προτεραιότητας που έχει καθορίσει η ΑΑΕΑ&ΠΚ περιλαμβάνονται το νωπό κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά, τα ζυμαρικά, τα όσπρια, τα άλευρα και τα έλαια. Στη λίστα προστίθενται επίσης το βρεφικό γάλα και οι πάνες, τα είδη πρωινού, τα αναψυκτικά, τα απορρυπαντικά, τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής και τα σχολικά είδη. Η Αρχή έχει ξεκαθαρίσει ότι η συμμετοχή πρέπει να αφορά προϊόντα με υψηλή εμπορική σημασία και όχι είδη περιορισμένης κυκλοφορίας, ώστε η μείωση των τιμών να έχει πραγματικό αντίκτυπο στο καλάθι του καταναλωτή.
Κάθε επιχείρηση που συμμετέχει καλείται να υποβάλει αναλυτικά στοιχεία για κάθε προϊόν ανά barcode, δηλώνοντας την υφιστάμενη τιμή, τη νέα μειωμένη τιμή, το ποσοστό της μείωσης και τη διάρκεια εφαρμογής της. Τα προϊόντα που θα ενταχθούν τελικά στο πρόγραμμα θα πρέπει να παραμείνουν σε αυτό για τουλάχιστον δύο μήνες. Παράλληλα, οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται για τα προϊόντα που συμμετέχουν μέσα από ειδική ενότητα στην πλατφόρμα PosoKanei, ενώ στα καταστήματα θα τοποθετηθεί ενιαία σήμανση στα ράφια για την εύκολη αναγνώρισή τους.
Δικλίδες ασφαλείας και στόχος της πρωτοβουλίας
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει προβλέψει συνολικά 16 δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού, ώστε το πρόγραμμα να μη λειτουργήσει εις βάρος της αγοράς. Απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων σχετικά με τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη ή εμπορική στρατηγική. Η Αρχή τονίζει ότι η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί αποκλειστικά από το πραγματικό όφελος που θα φτάσει στα ελληνικά νοικοκυριά, μέσω ουσιαστικών και διατηρήσιμων μειώσεων στις τιμές των βασικών αγαθών.
Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης στις αρχές Αυγούστου, οι καταναλωτές αναμένεται να δουν τις πρώτες αλλαγές στα ράφια από τις 31 Αυγούστου. Οι μειώσεις τιμών σούπερ μάρκετ θα παραμείνουν σε ισχύ έως το τέλος του 2026, δίνοντας στις αλυσίδες και στους προμηθευτές αρκετό χρονικό περιθώριο για να προσαρμόσουν την τιμολογιακή τους πολιτική στις νέες απαιτήσεις.
