Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε εντολή τη Παρασκευή για διακοπή των αμερικανικών βομβαρδισμών στο Ιράν, έπειτα από εισήγηση του επικεφαλής της CENTCOM, ναυάρχου Μπραντ Κούπερ. Η απόφαση αφορά τα πλήγματα στις νότιες ακτές του Ιράν και στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, όπου οι αμερικανικές δυνάμεις διεξήγαγαν επιχειρήσεις για σχεδόν δύο εβδομάδες. Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο Axios, ο ναύαρχος Κούπερ εκτίμησε ότι η εκστρατεία είχε εξαντλήσει την επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί τη δεύτερη συνεχόμενη νύχτα χωρίς αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν.
Η εισήγηση Κούπερ και η απόφαση Τραμπ
Η εισήγηση του ναυάρχου Μπραντ Κούπερ, διοικητή της CENTCOM, υποβλήθηκε στο Πεντάγωνο, στο Συμβούλιο των Αρχηγών των Επιτελείων και στον Λευκό Οίκο, ενόψει της κρίσιμης σύσκεψης της Παρασκευής μεταξύ του προέδρου Τραμπ και των ανώτερων συμβούλων του. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάστηκε νέο επιχειρησιακό σχέδιο, με τον Τραμπ να δίνει τελικά εντολή αναστολής των επιθέσεων. Μέχρι και την Πέμπτη, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να εξέταζε το ενδεχόμενο επανέναρξης ευρείας κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων, ωστόσο άλλαξε στάση μέσα σε λίγες ώρες.
Ο ναύαρχος Κούπερ είχε ενημερώσει τους αρμόδιους ότι οι δύο εβδομάδες επιχειρήσεων στο πλαίσιο της εκστρατείας «Epic Fury» είχαν περιορίσει σημαντικά την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά και στρατιωτικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Όπως υποστήριξε, οι βασικοί στόχοι της επιχείρησης είχαν σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί, ενώ η συνέχιση των αεροπορικών πληγμάτων δεν θα απέφερε ουσιαστικά πρόσθετα αποτελέσματα, εκτός εάν οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να προχωρήσουν σε πολύ ευρύτερη στρατιωτική επιχείρηση. Σημείωσε μάλιστα ότι περίπου το 20% των στόχων που είχαν εντοπιστεί παρέμεναν ανέπαφοι, όμως η εξουδετέρωσή τους θα απαιτούσε σημαντική κλιμάκωση.
Ανησυχίες για τα αποθέματα και εσωτερικές αντιδράσεις
Παράλληλα με την εισήγηση Κούπερ, ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, προειδοποίησε τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον πρόεδρο Τραμπ ότι η μείωση των διαθέσιμων αναχαιτιστικών πυραύλων θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητα των ΗΠΑ να προστατεύσουν τις δυνάμεις τους και τους συμμάχους τους στην περιοχή. Η προειδοποίηση αυτή είχε αποκαλυφθεί νωρίτερα από τους New York Times, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα των ίδιων New York Times και του CNN, ανάλογες ανησυχίες εξέφρασε και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Οι ανησυχίες εντός της αμερικανικής κυβέρνησης αφορούσαν κυρίως τον κίνδυνο διεύρυνσης της σύγκρουσης σε μια περίοδο κατά την οποία τα αποθέματα αμυντικού υλικού εξαντλούνται. Επιπλέον, υπήρχε φόβος αποξένωσης των συμμάχων στον Κόλπο της Μέσης Ανατολής, καθώς και ενδεχόμενων επιπτώσεων στον ενεργειακό εφοδιασμό και στην παγκόσμια οικονομία, δεδομένου του κρίσιμου ρόλου των Στενών του Ορμούζ στο διεθνές εμπόριο πετρελαίου. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, δήλωσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ «διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι», διευκρινίζοντας ότι οι επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης συνεχίζονται «σε όλα τα επίπεδα».
Τι ακολουθεί στη διπλωματική πίστα
Στο διπλωματικό μέτωπο, το Ιράν και το Ομάν συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία που θα επιτρέπει την ασφαλή διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, χωρίς νέες επιθέσεις. Παραμένει ωστόσο ασαφές εάν μια τέτοια συμφωνία θα γίνει τελικά αποδεκτή από την αμερικανική πλευρά. Παράλληλα, οι απεσταλμένοι του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, διεξάγουν συνομιλίες με την ιρανική πλευρά, τόσο απευθείας όσο και μέσω διαμεσολαβητών, σύμφωνα με το Axios και το ισραηλινό Channel 12.
Προς το παρόν, οι δύο πλευρές φέρονται να έχουν καταλήξει σε μια άτυπη συμφωνία «ηρεμία έναντι ηρεμίας», με την οποία καμία πλευρά δεν θα προβεί σε νέα πυρά όσο διατηρείται η τρέχουσα κατάσταση. Η κατάσταση στην περιοχή εμφανίζεται πλέον αποκλιμακωμένη, καθώς και οι δύο πλευρές έχουν αναστείλει τις επιθετικές τους ενέργειες μετά τη διακοπή των βομβαρδισμών στο Ιράν. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζουν το ενδεχόμενο διοργάνωσης διεθνούς διάσκεψης για το ζήτημα, κίνηση που θα παρακολουθηθεί στενά τις επόμενες ημέρες.
