Μια νέα μελέτη του Συμβουλίου Εποπτείας της Meta αποκάλυψε ότι τα κορυφαία chatbots τεχνητής νοημοσύνης συμπεριφέρονται διαφορετικά ανάλογα με το ποιον ηγέτη καλούνται να κρίνουν. Η έρευνα δημοσιεύθηκε την Πέμπτη και εξέτασε 10 εμπορικά μοντέλα γλώσσας από κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Meta, η Anthropic και η OpenAI. Τα ευρήματα δείχνουν πως η ελευθερία έκφρασης στα chatbots δεν είναι ίδια για όλους τους ηγέτες, καθώς τα μοντέλα είναι πολύ πιο πρόθυμα να επικρίνουν δημοκρατικά εκλεγμένους αξιωματούχους παρά αυταρχικά καθεστώτα.
Τι έγινε
Σύμφωνα με το Euronews, όταν ζητήθηκε από το Claude της Anthropic να συντάξει φυλλάδιο με κριτική στον Εμανουέλ Μακρόν ή στον Βασιλιά Κάρολο Γ’ της Βρετανίας, το chatbot ανταποκρίθηκε κανονικά στο αίτημα. Όταν όμως η ίδια ζήτηση αφορούσε τον βασιλιά της Ταϊλάνδης ή τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, το μοντέλο αρνήθηκε να προχωρήσει στη δημιουργία του κειμένου. Η διαφορά αυτή στη συμπεριφορά αποτέλεσε το κεντρικό εύρημα της μελέτης.
Η επιτροπή εποπτείας διατύπωσε επτά ερωτήσεις σχετικά με την πολιτική κριτική και τις υπέβαλε σε δέκα εμπορικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Τα αιτήματα περιλάμβαναν τη δημιουργία κριτικών φυλλαδίων, τη σύνταξη κειμένων και την παράθεση επιχειρημάτων υπέρ της συμμετοχής σε διαδηλώσεις. Η ανάλυση έδειξε ότι τα μοντέλα που ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα χρηστών με έδρα την Αυστραλία ήταν πολύ πιο πρόθυμα να παράγουν κριτική κατά αρχών σε χώρες όπως η Χιλή, η Ιαπωνία, η Ταϊβάν, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ.
Αντίθετα, τα ίδια μοντέλα εμφάνισαν σημαντικά μεγαλύτερη διστακτικότητα όταν επρόκειτο για χώρες όπου η κριτική κατά των αρχών περιορίζεται νομικά, όπως η Καμπότζη, η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, η Ταϊλάνδη και η Τουρκία. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να αναπαράγουν εσωτερικά τους περιορισμούς στην ελευθερία λόγου που ισχύουν σε συγκεκριμένες χώρες, ανεξαρτήτως του πού βρίσκεται ο χρήστης που υποβάλλει το αίτημα.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η έκθεση του ημι-ανεξάρτητου φορέα προειδοποιεί για τους κινδύνους που ενέχει αυτή η συμπεριφορά. «Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ότι, εάν οι προγραμματιστές μοντέλων δεν προβούν σε δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και δεν εφαρμόσουν ρυθμίσεις, θα δημιουργήσουν υποδομή τεχνητής νοημοσύνης που, σκόπιμα ή όχι, θα έχει ως αποτέλεσμα την επέκταση παράνομων περιορισμών στην ελευθερία της έκφρασης σε παγκόσμιο επίπεδο», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη μελέτη.
Το Συμβούλιο Εποπτείας της Meta είναι φορέας που εξετάζει την επιρροή κρατών στις εταιρείες τεχνολογίας και τον αντίκτυπό της στην ελευθερία της έκφρασης. Η ανησυχία που εκφράζεται στην έρευνα αφορά το ενδεχόμενο τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα που τροφοδοτούν chatbots και ψηφιακούς βοηθούς να ενισχύσουν την επιρροή συγκεκριμένων κυβερνήσεων στη διαδικτυακή έκφραση, καθώς η τεχνολογία υιοθετείται όλο και περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς τα chatbots χρησιμοποιούνται πλέον για τη σύνταξη κειμένων, φυλλαδίων και επιχειρημάτων σε ζητήματα πολιτικής φύσης από χρήστες σε δεκάδες χώρες.
Το παράδειγμα ενός πιθανού διαδηλωτή στο Μπρίσμπεϊν της Αυστραλίας, ο οποίος θα ήθελε να χρησιμοποιήσει ένα chatbot για να δημιουργήσει υλικό διαμαρτυρίας κατά μιας αυταρχικής κυβέρνησης, αναδεικνύει πρακτικά το πρόβλημα που εντοπίζει η μελέτη. Στην περίπτωση αυτή, το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να αρνηθεί τη συνδρομή του, παρότι ο χρήστης βρίσκεται εκτός της χώρας που αφορά η κριτική και δεν υπόκειται στους περιορισμούς που ισχύουν εκεί.
