Μια ιστορική μεταμόσχευση ωχράς κηλίδας πραγματοποιήθηκε σε νοσοκομείο του Τορίνο, στην Ιταλία, χαρίζοντας ξανά το φως της όρασης σε μια γυναίκα που ήταν τυφλή για πέντε ολόκληρα χρόνια. Πρόκειται για την πρώτη φορά στα ιατρικά χρονικά που ομάδα γιατρών κατάφερε να μεταμοσχεύσει το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς ενός ματιού. Την πρωτοποριακή επέμβαση πραγματοποίησε ο καθηγητής Μικέλε Ρεϊμπάλντι μαζί με τους συνεργάτες του, στο νοσοκομείο Μολινέτε. Η 67χρονη ασθενής, που ονομάζεται Έλενα, μπορεί πλέον να βλέπει ξανά, μετά από επέμβαση που κράτησε σχεδόν έξι ώρες.
Πώς έχασε την όρασή της η Έλενα
Η Έλενα είχε χάσει την όρασή της έπειτα από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα, το οποίο προκάλεσε ανεπανόρθωτη βλάβη στο οπτικό νεύρο του αριστερού της ματιού. Το αποτέλεσμα ήταν το φως να μην μεταδίδεται πλέον από το μάτι στον εγκέφαλο, παρότι οι δομές του οφθαλμού είχαν παραμείνει εντελώς άθικτες, όπως ανέφερε το νοσοκομείο Μολινέτε σε ανακοίνωσή του. Το δεξί της μάτι, από την άλλη πλευρά, έπασχε ήδη από εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και υπέστη επιπλέον ανεπανόρθωτο τραυματισμό τόσο στον αμφιβληστροειδή όσο και στον κερατοειδή, με αποτέλεσμα η γυναίκα να βρεθεί χωρίς κανένα λειτουργικό μάτι.
Σύμφωνα με τους γιατρούς, η ολική καταστροφή του τμήματος που περιείχε τα βλαστοκύτταρα καθιστούσε απολύτως αδύνατη μια κλασική μεταμόσχευση κερατοειδούς. Το γεγονός αυτό καταδίκαζε την Έλενα σε μόνιμη τύφλωση, αφού το εμπόδιο θεωρούνταν μέχρι πρότινος ανυπέρβλητο από ολόκληρη την ιατρική κοινότητα. Ο καθηγητής Ρεϊμπάλντι και η ομάδα του, ωστόσο, κατάφεραν να σχεδιάσουν μια πρωτοποριακή λύση, αξιοποιώντας παράλληλα τους ιστούς και των δύο ματιών της ασθενούς για να αναδημιουργήσουν έναν οφθαλμό που θα μπορούσε να λειτουργήσει ξανά.
Η επέμβαση και οι διεθνείς αντιδράσεις
Οι γιατροί του νοσοκομείου Μολινέτε αξιοποίησαν τους υγιείς, αλλά πλέον μη λειτουργικούς, ιστούς του αριστερού ματιού της Έλενα. Αφαίρεσαν και μεταμόσχευσαν στο δεξί της μάτι ένα πλήρες ανατομικό όργανο, που περιελάμβανε τον κερατοειδή, τον σκληρό χιτώνα, τον επιπεφυκότα και, για πρώτη φορά παγκοσμίως, το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, δηλαδή την ωχρά κηλίδα. Με τη μεταμόσχευση ωχράς κηλίδας σε συνδυασμό με τους υπόλοιπους ιστούς, η ιατρική ομάδα κατάφερε να αναδημιουργήσει έναν οφθαλμό που βλέπει, συνδυάζοντας στοιχεία από δύο μάτια που έπασχαν το καθένα με διαφορετικό τρόπο.
Ο καθηγητής Ρεϊμπάλντι δήλωσε ότι η ομάδα του περιμένει τώρα να δει σε ποιο βαθμό ο μεταμοσχευμένος αμφιβληστροειδής θα μπορέσει τελικά να λειτουργήσει, χαρακτηρίζοντας πάντως τα πρώτα αποτελέσματα ενθαρρυντικά. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η επέμβαση ήταν εξαιρετικά σύνθετη και κράτησε σχεδόν έξι ώρες μέσα στο χειρουργείο. Ο Γάλλος καθηγητής Μισέλ Πακ, επικεφαλής του τμήματος οφθαλμολογίας στο Εθνικό Νοσοκομείο Κενζ-Βεν του Παρισιού και ειδικός στις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, επιβεβαίωσε στο πρακτορείο AFP ότι πρόκειται πράγματι για παγκόσμια πρωτιά στον τομέα της οφθαλμολογίας.
Ο Γάλλος ειδικός σημείωσε, ωστόσο, ότι ελλείψει δημοσιευμένων επιστημονικών μελετών δεν είναι ακόμη δυνατόν να αξιολογηθεί αντικειμενικά η τεχνική που ακολούθησαν οι Ιταλοί χειρουργοί. Πρόσθεσε πως δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο άλλοι ασθενείς με παρόμοια προβλήματα θα μπορέσουν στο μέλλον να επωφεληθούν από την ίδια μέθοδο μεταμόσχευσης ωχράς κηλίδας. Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, η επιτυχής επέμβαση στο Τορίνο θεωρείται σημαντικό βήμα για την οφθαλμολογική επιστήμη διεθνώς.
