Μια παγκόσμια πρωτιά κατέγραψε η ιατρική επιστήμη στο Τορίνο της Ιταλίας, όπου γιατροί πραγματοποίησαν για πρώτη φορά στα χρονικά μεταμόσχευση ωχράς κηλίδας, χαρίζοντας ξανά την όραση σε μια γυναίκα που ήταν τυφλή επί πέντε χρόνια. Η επέμβαση έγινε στο νοσοκομείο Μολινέτε και αφορούσε την 67χρονη Έλενα, η οποία είχε χάσει την όρασή της έπειτα από σοβαρό τροχαίο ατύχημα. Την ανακοίνωση για τη μοναδική αυτή επέμβαση έκανε το ίδιο το ιταλικό νοσοκομείο, ενώ ξένοι ειδικοί έσπευσαν να επιβεβαιώσουν τη μοναδικότητά της.
Πώς τυφλώθηκε η 67χρονη Έλενα
Η Έλενα είχε εμπλακεί σε σοβαρό τροχαίο ατύχημα, το οποίο προκάλεσε ανεπανόρθωτη βλάβη στο οπτικό νεύρο του αριστερού της ματιού. Το αποτέλεσμα ήταν το φως να μην μεταδίδεται πλέον από το μάτι στον εγκέφαλο, παρότι οι δομές του οφθαλμού είχαν παραμείνει άθικτες, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε το νοσοκομείο Μολινέτε. Το δεξί της μάτι, από την άλλη πλευρά, έπασχε ήδη από εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και είχε υποστεί ανεπανόρθωτο τραυματισμό τόσο στον αμφιβληστροειδή όσο και στον κερατοειδή.
Η κατάσταση αυτή θεωρούνταν αδιέξοδη για τους γιατρούς. Η ολική καταστροφή του τμήματος που περιέχει τα βλαστοκύτταρα καθιστούσε απολύτως αδύνατη μια κλασική μεταμόσχευση κερατοειδούς, κάτι που καταδίκαζε την ασθενή σε μόνιμη τύφλωση, όπως ανέφερε το νοσοκομείο. Το εμπόδιο αυτό θεωρούνταν, μέχρι πρότινος, ανυπέρβλητο για την ιατρική κοινότητα.
Η επέμβαση που κράτησε έξι ώρες
Το αδιέξοδο ξεπεράστηκε από τον καθηγητή Μικέλε Ρεϊμπάλντι και τους συνεργάτες του, οι οποίοι σχεδίασαν μια εντελώς πρωτότυπη τεχνική. Αξιοποιώντας τους υγιείς αλλά πλέον μη λειτουργικούς ιστούς του αριστερού ματιού, οι γιατροί αφαίρεσαν και μεταμόσχευσαν στο δεξί μάτι ένα πλήρες ανατομικό όργανο, το οποίο περιελάμβανε τον κερατοειδή, τον σκληρό χιτώνα, τον επιπεφυκότα και, για πρώτη φορά στον κόσμο, το κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, δηλαδή την ωχρά κηλίδα. Με αυτόν τον τρόπο, η ιατρική ομάδα κατάφερε να συνδυάσει στοιχεία από δύο πάσχοντα μάτια και να αναδημιουργήσει έναν οφθαλμό ικανό να βλέπει.
Η ίδια η επέμβαση αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς κράτησε σχεδόν έξι ώρες. «Περιμένουμε τώρα να δούμε σε ποιο βαθμό ο μεταμοσχευμένος αμφιβληστροειδής θα μπορέσει να λειτουργήσει, αλλά τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά», σχολίασε ο καθηγητής Ρεϊνάλντι στην επίσημη ανακοίνωση, διευκρινίζοντας ότι η επέμβαση ήταν «πολύ σύνθετη».
Διεθνής αναγνώριση αλλά και επιφυλάξεις
Η επέμβαση προκάλεσε αντίδραση και εκτός Ιταλίας. Ο Γάλλος καθηγητής Μισέλ Πακ, επικεφαλής του τμήματος οφθαλμολογίας στο Εθνικό Νοσοκομείο Κενζ-Βεν του Παρισιού και ειδικός στις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, επιβεβαίωσε στο AFP ότι επρόκειτο πράγματι για μια παγκόσμια πρωτιά στον τομέα της οφθαλμολογίας. Η επιβεβαίωση αυτή από ανεξάρτητο ειδικό ενισχύει τη βαρύτητα της επέμβασης που πραγματοποιήθηκε στο Τορίνο.
Παράλληλα, το νοσοκομείο του Παρισιού έθεσε και ορισμένους περιορισμούς σχετικά με τη σημασία της μεταμόσχευσης ωχράς κηλίδας. Ελλείψει δημοσιευμένων επιστημονικών μελετών, όπως τόνισε, δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθεί αντικειμενικά η τεχνική που ακολούθησαν οι Ιταλοί χειρουργοί. Το ίδιο ισχύει και για το κατά πόσο θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτήν και άλλοι ασθενείς με παρόμοια προβλήματα όρασης.
Τι ακολουθεί
Οι γιατροί του νοσοκομείου Μολινέτε αναμένουν τώρα να δουν σε ποιο βαθμό θα λειτουργήσει πλήρως ο μεταμοσχευμένος αμφιβληστροειδής στο μάτι της Έλενας, με τα πρώτα δεδομένα να θεωρούνται ενθαρρυντικά. Ταυτόχρονα, η διεθνής ιατρική κοινότητα αναμένει τη δημοσίευση επιστημονικών μελετών που θα επιτρέψουν την αντικειμενική αξιολόγηση της νέας τεχνικής μεταμόσχευσης ωχράς κηλίδας, ώστε να διαπιστωθεί αν μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλους ασθενείς που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα όρασης.
