Η ΑΑΔΕ προχώρησε στη δημοσίευση νέων διευκρινίσεων που αφορούν τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων προς τις λαϊκές αγορές και τα ελαιοτριβεία, καθορίζοντας με σαφήνεια ποιος φέρει την ευθύνη έκδοσης του παραστατικού, σε ποιες περιπτώσεις αυτό μπορεί να παραμείνει χειρόγραφο και με ποιον τρόπο καλύπτεται η επιστροφή των προϊόντων που δεν κατάφεραν να πωληθούν. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή, καθώς από τις 12 Οκτωβρίου 2026 τίθεται υποχρεωτικά σε εφαρμογή η δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης αποθεμάτων, μια αλλαγή που αναμένεται να επηρεάσει σημαντικό αριθμό παραγωγών σε όλη τη χώρα.
Διαβάστε επίσης: Airbnb: Νέοι περιορισμοί σε Θεσσαλονίκη από 1η Ιουλίου
Οι νέες οδηγίες απευθύνονται κυρίως σε δύο κατηγορίες επαγγελματιών: στους παραγωγούς που μεταφέρουν καθημερινά τα προϊόντα τους στις λαϊκές αγορές, αλλά και στους ελαιοπαραγωγούς που παραδίδουν τον ελαιόκαρπο στα ελαιοτριβεία. Η δεύτερη φάση του συστήματος περιλαμβάνει τις διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής των προϊόντων, ενώ μέχρι τότε η διαβίβαση αυτών των δεδομένων στο myDATA παραμένει προαιρετική. Αντίθετα, η πρώτη φάση, που αφορά την έκδοση και διαβίβαση των παραστατικών, εφαρμόζεται ήδη υποχρεωτικά από την 1η Δεκεμβρίου 2025, γεγονός που σημαίνει ότι πολλοί παραγωγοί έχουν ήδη προσαρμοστεί εν μέρει στις νέες απαιτήσεις.
Το Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής και η επιστροφή προϊόντων
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, ο παραγωγός που μεταφέρει τα προϊόντα του από την έδρα ή την αγροτική του εκμετάλλευση προς τη λαϊκή αγορά οφείλει να εκδίδει Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026 επιτρέπεται η χειρόγραφη έκδοση του παραστατικού αυτού, όμως από την επόμενη ημέρα η διαδικασία καθίσταται υποχρεωτικά ψηφιακή. Παράλληλα, η φορολογική αρχή ξεκαθαρίζει τι ισχύει όταν μέρος των προϊόντων δεν βρει αγοραστή στη λαϊκή. Σε αυτή την περίπτωση, ο παραγωγός δεν χρειάζεται να εκδώσει κάποιο νέο παραστατικό προκειμένου να επιστρέψει τα αδιάθετα προϊόντα στην εγκατάστασή του, κάτι που απλοποιεί σημαντικά τη γραφειοκρατική διαδικασία.
Η επιστροφή, όπως διευκρινίζεται, καλύπτεται πλήρως από το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής που είχε χρησιμοποιηθεί για την αρχική μεταφορά. Δεν είναι μάλιστα απαραίτητο να έχει προηγηθεί ενημέρωση του δελτίου με τις ποσότητες που πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όταν τα αδιάθετα προϊόντα επιστρέψουν στην εγκατάσταση του παραγωγού, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, στο οποίο καταγράφεται η ακριβής ποσότητα που δεν πωλήθηκε.
Ειδικές προβλέψεις για πολλαπλές λαϊκές αγορές
Ξεχωριστή ρύθμιση προβλέπεται για τους παραγωγούς που συμμετέχουν διαδοχικά σε 2 ή περισσότερες λαϊκές αγορές, χωρίς ενδιάμεση επιστροφή στην έδρα ή στην αποθήκη τους. Σε αυτή την περίπτωση δεν απαιτείται ξεχωριστό δελτίο για κάθε αγορά· αντιθέτως, ολόκληρη η διαδρομή μπορεί να καλυφθεί από το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, με την προϋπόθεση ότι σε αυτό έχουν αναγραφεί εξαρχής όλες οι λαϊκές αγορές στις οποίες θα συμμετάσχει ο παραγωγός. Μετά την ολοκλήρωση της διαδρομής, εφόσον υπάρχουν αδιάθετα προϊόντα, εκδίδεται κατά την επιστροφή Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Ανάλογη ευελιξία παρέχεται και στους επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων που προμηθεύονται εμπορεύματα από παραγωγούς ή χονδρεμπόρους. Η μεταφορά και η ενδεχόμενη επιστροφή προϊόντων για περισσότερες υπαίθριες αγορές μπορεί να καλύπτεται από το ψηφιακό παραστατικό αγοράς του προμηθευτή, εφόσον σε αυτό αναγράφονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία και οι ημερομηνίες των αγορών. Οι ρυθμίσεις αυτές στοχεύουν στη μείωση του διοικητικού φόρτου, διατηρώντας παράλληλα την πλήρη ιχνηλασιμότητα των προϊόντων.
