Η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος πέρασε το πρώτο στάδιο στην Ολομέλεια της Βουλής, με την κυβερνητική πρόταση να συγκεντρώνει 160 ψήφους. Στην ψηφοφορία, το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να δηλώσει «παρών», παρότι συμφωνεί με την ουσία της αλλαγής στο συγκεκριμένο άρθρο. Το αποτέλεσμα δεν έφτασε την αυξημένη πλειοψηφία των 180 βουλευτών, όμως αρκεί ώστε η διάταξη να χαρακτηριστεί «αναθεωρητέα» και η διαδικασία να περάσει στη δεύτερη, καθοριστική φάση.
Διαβάστε επίσης: Η Βουλή δεν βρήκε πλειοψηφία για την αναθεώρηση του Συντάγματος
Η ψηφοφορία και το περιεχόμενο του άρθρου 16
Η πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας συγκέντρωσε 160 θετικές ψήφους στην πρώτη Βουλή, αριθμό που επαρκεί για να προχωρήσει η αναθεώρηση του άρθρου 16 στο επόμενο στάδιο. Ωστόσο, επειδή το ΠΑΣΟΚ δεν στήριξε την πρόταση με «ναι» αλλά επέλεξε το «παρών», η επόμενη, αναθεωρητική Βουλή θα χρειαστεί πλέον τουλάχιστον 180 ψήφους προκειμένου η αλλαγή να γίνει οριστικά πράξη. Το άρθρο 16 βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στο επίκεντρο πολιτικών και κοινωνικών αντιπαραθέσεων, καθώς αποτελεί μία από τις πλέον εμβληματικές διατάξεις του Συντάγματος του 1975.
Η διάταξη κατοχυρώνει τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης και ορίζει ότι η ίδρυση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων αποτελεί ευθύνη του κράτους. Το ζήτημα απέκτησε νέα διάσταση μετά τη νομοθέτηση, μέσω του νόμου Πιερρακάκη, της δυνατότητας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, εξέλιξη που άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για τη συνταγματική κατοχύρωση ενός νέου πλαισίου λειτουργίας στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει την τροποποίηση του άρθρου 16 ώστε να παρέχεται συνταγματικά η δυνατότητα λειτουργίας πανεπιστημιακών ιδρυμάτων δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, υπό πλήρη αυτοδιοίκηση αλλά και υπό την εποπτεία του κράτους, με ρητή αναφορά στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, στόχος είναι η προσαρμογή του Συντάγματος στις νέες συνθήκες που έχουν ήδη διαμορφωθεί στην ανώτατη εκπαίδευση, η άρση ερμηνευτικών αμφισβητήσεων και η δημιουργία ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να εξελιχθεί σε ακαδημαϊκό κόμβο.
Οι αντιδράσεις από τη Νέα Αριστερά
Ο γραμματέας της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, τοποθετήθηκε με ανάρτηση – βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «ισχυρή Αριστερά στη Βουλή και στους δρόμους». Όπως ανέφερε, «το σύνταγμα είναι ο χάρτης που περιγράφει τα όρια της εξουσίας», προειδοποιώντας ότι αν τα όρια αυτά χαλαρώσουν, «η εξουσία γίνεται ασύδοτη και υπονομεύει τις βασικές αρχές και τους θεσμούς της δημοκρατίας και της κοινωνίας».
Ο κ. Σακελλαρίδης χαρακτήρισε τη συνταγματική αναθεώρηση «βαθιά πολιτική και κοινωνική σύγκρουση», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη κινείται προς όφελος ισχυρών επιχειρηματικών συμφερόντων. Πέρα από το άρθρο 16, ο γραμματέας της Νέας Αριστεράς αναφέρθηκε και στις προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 79, το οποίο συνδέει με τη δημοσιονομική πολιτική, καθώς και στο άρθρο 103, σχετικά με τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Στην τοποθέτησή του συνέδεσε την τρέχουσα συζήτηση με ιστορικές αναφορές, όπως η 3η Σεπτεμβρίου 1843 και οι αγώνες της δεκαετίας του ’60 γύρω από το αίτημα «1-1-4».
Τι ακολουθεί
Με δεδομένο ότι το ΠΑΣΟΚ επέλεξε το «παρών» στην πρώτη ψηφοφορία, η οριστική έγκριση της αναθεώρησης του άρθρου 16 θα κριθεί στην επόμενη Βουλή, όπου θα απαιτηθεί ενισχυμένη πλειοψηφία 180 βουλευτών. Το αποτέλεσμα της πρώτης ψηφοφορίας διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η αναθεωρητική Βουλή, καθώς καθορίζει τις πλειοψηφίες που θα χρειαστούν για την τελική διαμόρφωση του νέου συνταγματικού κειμένου.
