Η διαδικασία της αναθεώρησης του Συντάγματος βρέθηκε σε αδιέξοδο μετά την πρώτη ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου καμία από τις προτεινόμενες διατάξεις δεν κατάφερε να συγκεντρώσει την αυξημένη πλειοψηφία των 180 βουλευτών. Το αποτέλεσμα επιβεβαίωσε το χάσμα ανάμεσα στην κυβερνητική πλειοψηφία και την αντιπολίτευση. Ωστόσο, καμία πρόταση δεν έπεσε κάτω από το όριο των 151 ψήφων, γεγονός που σημαίνει ότι όλες οι διατάξεις θα περάσουν σε δεύτερη ψηφοφορία στα τέλη Αυγούστου. Δεν αναμένεται αλλαγή στάσης από τα κόμματα της μειοψηφίας, τα οποία παραπέμπουν το ζήτημα στην επόμενη αναθεωρητική Βουλή.
Τι έγινε στην Ολομέλεια
Η ονομαστική φανερή ηλεκτρονική ψηφοφορία αφορούσε 39 διατάξεις από 33 άρθρα του Συντάγματος. Καμία από αυτές δεν συγκέντρωσε λιγότερες από 158 ψήφους, ενώ η Νέα Δημοκρατία διαθέτει 156 βουλευτές στη Βουλή. Στις θετικές ψήφους προστέθηκαν και ανεξάρτητοι βουλευτές, όπως οι Κατσιβαρδάς, Σαράκης, Ασπιώτης, Φλώρος και Γαυγιωτάκης. Από τη διαδικασία απουσίαζαν οι βουλευτές Σαμαράς, Κόντης και Σαλμάς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε το άρθρο 30, που προβλέπει 6ετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς είχαν διατυπωθεί ενστάσεις από κυβερνητικούς βουλευτές. Παρά τις αρχικές αντιδράσεις, η διάταξη πέρασε τελικά χωρίς κλυδωνισμούς, συγκεντρώνοντας 158 «ναι» και 135 «όχι». Μόνο η Ντόρα Μπακογιάννη ψήφισε «παρών», ενώ οι συνάδελφοί της Γιώργος Βλάχος και Χαράλαμπος Αθανασίου, που είχαν διαφοροποιηθεί δημοσίως, τελικά υπερψήφισαν τη διάταξη.
Ανάμεσα στις διατάξεις που συγκέντρωσαν την ευρύτερη στήριξη, με 161 θετικές ψήφους, ξεχώρισαν το άρθρο 44 παρ. 2 για τα δημοψηφίσματα, το άρθρο 60 για τη θωράκιση του ρόλου του βουλευτή, το άρθρο 73 παρ. 1 για τις αρχές καλής νομοθέτησης, το άρθρο 78 παρ. 2 για τη μη αναδρομική επιβολή φορολογικών βαρών και το άρθρο 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.
Η στάση του ΠΑΣΟΚ και η αντιπολίτευση
Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε το «παρών» σε 15 άρθρα που περιλαμβάνονται στις δικές του προτάσεις. Ανάμεσά τους, η ρύθμιση για την τεχνητή νοημοσύνη (άρθρο 5Β), η διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και του δημοσιογράφου (άρθρα 14 και 15), καθώς και ζητήματα όπως η προαγωγή της ελληνικής γλώσσας, η προστασία της σημαίας και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (άρθρο 16). Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης η προστασία της περιουσίας (άρθρο 17), η κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη (άρθρο 21) και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (άρθρο 24).
Το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη τήρησε την ίδια στάση και σε άλλες κρίσιμες διατάξεις, όπως η δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων και οι προϋποθέσεις συμμετοχής τους στις εκλογές (άρθρο 29), η εισαγωγή κανόνων για τα δημοψηφίσματα (άρθρο 44), η επιστολική ψήφος (άρθρο 51), η ποινική ευθύνη των υπουργών (άρθρο 86) και η τοποθέτηση δικαστικών σε κυβερνητικές ή ανεξάρτητες Αρχές τρία χρόνια μετά την αφυπηρέτησή τους (άρθρο 89). Η επιλογή αυτή καταδεικνύει πως η αντιπολίτευση, παρότι διαφωνεί με τη διαδικασία συνολικά, δεν αρνείται εξ ολοκλήρου το περιεχόμενο ορισμένων προτάσεων.
Τι ακολουθεί
Καθώς καμία διάταξη δεν συγκέντρωσε λιγότερες από 151 ψήφους, όλες οι προτάσεις θα τεθούν εκ νέου στην κρίση των βουλευτών σε δεύτερη ψηφοφορία στα τέλη Αυγούστου. Αν κάποια πρόταση έπεφτε κάτω από αυτό το όριο, θα αποσυρόταν οριστικά. Ωστόσο, ακόμη κι αν οι διατάξεις περάσουν και τη δεύτερη ψηφοφορία, η οριστική αναθεώρηση του Συντάγματος θα χρειαστεί την έγκριση της επόμενης αναθεωρητικής Βουλής, με αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως θα απαιτηθούν ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις στο μέλλον, κάτι που τα κόμματα της μειοψηφίας θεωρούν απίθανο υπό τις σημερινές συνθήκες.
