Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τρίτη ριζική αλλαγή στη διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων ασύλου στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια μεταρρύθμιση που το Λευκός Οίκος παρουσίασε ως απλούστευση αλλά αναμένεται να επιταχύνει τις απελάσεις αιτούντων ασύλου. Η νέα ρύθμιση αφορά έως 445.000 υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, από το σύνολο των σχεδόν 1,5 εκατομμυρίων εκκρεμών φακέλων στη χώρα. Η αλλαγή τέθηκε σε ισχύ άμεσα, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ. Αναλυτές και οργανώσεις εκτιμούν ότι το μέτρο θα οδηγήσει σε ταχύτερη απομάκρυνση εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών.
Διαβάστε επίσης: Η Σαουδική Αραβία και οι ΗΠΑ χτυπούν πολιτοφυλακές στο Ιράκ
Απευθείας παραπομπή στους δικαστές μετανάστευσης
Με τη νέα διαδικασία, οι αιτούντες άσυλο θα παραπέμπονται πλέον απευθείας στους δικαστές μετανάστευσης, χωρίς να προηγείται η συνέντευξη και η αρχική εξέταση της υπόθεσής τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες ασύλου. Μέχρι σήμερα, το αμερικανικό σύστημα προέβλεπε διπλό έλεγχο κάθε φακέλου: πρώτα από τις υπηρεσίες μετανάστευσης και στη συνέχεια, εφόσον χρειαζόταν, από δικαστή. Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας χαρακτήρισε αυτό το μοντέλο «δεύτερη ευκαιρία» για τους αλλοδαπούς να εξασφαλίσουν άσυλο, υπονοώντας ότι λειτουργούσε υπέρ των αιτούντων. Με την κατάργηση του ενδιάμεσου σταδίου, οι αρχές εκτιμούν ότι θα μειωθεί σημαντικά ο συνολικός χρόνος που απαιτείται τόσο από τους αξιωματούχους ασύλου όσο και από τους δικαστές για την έκδοση τελικής απόφασης.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη από την επιστροφή του Ρεπουμπλικανού προέδρου στον Λευκό Οίκο το 2025. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δεσμευθεί προεκλογικά ότι θα περιορίσει τη μετανάστευση προς τις ΗΠΑ και έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά μέτρων που στοχεύουν στην επιτάχυνση των μαζικών απελάσεων μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα. Η σημερινή αλλαγή προστίθεται σε αυτή τη λίστα ως ένα ακόμη εργαλείο που, σύμφωνα με το υπουργείο, θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη διαχείριση του τεράστιου όγκου εκκρεμών υποθέσεων.
Οι δηλώσεις των αρχών και οι αντιδράσεις
Ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ιθαγένειας και Μετανάστευσης των ΗΠΑ (USCIS), Τζόζεφ Έντλοου, δήλωσε ότι «το αμερικανικό σύστημα ασύλου υπάρχει για να προστατεύει εκείνους που φοβούνται πραγματικά ότι θα υποστούν διωγμούς». Ο ίδιος υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση θα επιτρέψει στο υπουργείο να αξιοποιεί τους διαθέσιμους πόρους για «ταχεία διεκπεραίωση» των αιτήσεων, αντί να επιτρέπει σε αλλοδαπούς να εκμεταλλεύονται «κενά» του ισχύοντος συστήματος. Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν τη γραμμή που ακολουθεί η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία επιμένει ότι οι αλλαγές στοχεύουν στην αποτελεσματικότητα και όχι στον περιορισμό των δικαιωμάτων των αιτούντων.
Ωστόσο, οργανώσεις και αναλυτές που παρακολουθούν το ζήτημα εκτιμούν ότι η πραγματική συνέπεια της αλλαγής θα είναι η ταχύτερη απέλαση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, καθώς η κατάργηση της αρχικής συνέντευξης αφαιρεί ένα στάδιο που έδινε στους αιτούντες τη δυνατότητα να τεκμηριώσουν αναλυτικά την υπόθεσή τους πριν φτάσει ενώπιον δικαστή. Η κλίμακα της αλλαγής είναι σημαντική, καθώς αφορά περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των εκκρεμών υποθέσεων ασύλου στις ΗΠΑ, οι οποίες σήμερα ανέρχονται σε περίπου 1,5 εκατομμύριο. Παράλληλα, η μεταρρύθμιση έρχεται τη στιγμή που η κυβέρνηση Τραμπ διεξάγει ήδη εκτεταμένη εκστρατεία μαζικών απελάσεων μεταναστών χωρίς χαρτιά, ενισχύοντας τις ανησυχίες οργανώσεων για τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο.
Μέρος ευρύτερης μεταναστευτικής πολιτικής
Η σημερινή απόφαση δεν αποτελεί μεμονωμένο μέτρο, αλλά συνέχεια της πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση Τραμπ από την επιστροφή της στην εξουσία. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα τονίσει την πρόθεσή του να σκληρύνει τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στη μετανάστευση, και η νέα ρύθμιση για το άσυλο έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες αποφάσεις που αφορούσαν την επιτάχυνση διαδικασιών και τον περιορισμό εισόδου μεταναστών στη χώρα. Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη εφαρμογή της αλλαγής σε όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις, ωστόσο η ισχύς της ξεκίνησε άμεσα μετά την ανακοίνωση.
