Ο δημοφιλής σκιτσογράφος Αρκάς επέστρεψε με μια νέα «Καλημέρα» που σχολιάζει με καυστικό τρόπο την ομοιομορφία στην ομορφιά της σύγχρονης εποχής. Μέσα από ένα σκίτσο με δεκάδες πανομοιότυπα γυναικεία πρόσωπα, ο γνωστός δημιουργός αποτυπώνει την επιρροή των ψηφιακών φίλτρων και των αισθητικών επεμβάσεων «φασόν» στην εικόνα που προβάλλουν σήμερα οι γυναίκες στα social media. Το μήνυμα του σκίτσου συνοψίζεται σε μία φράση που έχει ήδη προκαλέσει συζήτηση: «Δεν γίνεστε όμορφες. Γίνεστε ομοιόμορφες». Το θέμα αγγίζει ευρύτερα ζητήματα ταυτότητας και αυτοεικόνας που απασχολούν εκατομμύρια χρήστες κοινωνικών δικτύων.
Το σκίτσο και το μήνυμα πίσω από την ομοιομορφία στην ομορφιά
Στο νέο του σκίτσο, ο Αρκάς παρουσιάζει μια «θάλασσα» από γυναικεία πρόσωπα με κοινά χαρακτηριστικά: ίδια χείλη, ίδιο βλέμμα, ίδιες γραμμές στο πρόσωπο. Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως σχόλιο πάνω στην τάση πολλών γυναικών να καταφεύγουν σε αισθητικές επεμβάσεις «φασόν», δηλαδή τυποποιημένες παρεμβάσεις που ακολουθούν ένα συγκεκριμένο, επαναλαμβανόμενο πρότυπο. Παράλληλα, ο δημιουργός συνδέει το φαινόμενο με τα ψηφιακά φίλτρα των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία διαμορφώνουν εκ των προτέρων το πώς πρέπει να «φαίνεται» ένα πρόσωπο για να θεωρείται αποδεκτό. Το αποτέλεσμα, όπως δείχνει το σκίτσο, είναι μια γενιά προσώπων που μοιάζουν μεταξύ τους περισσότερο απ’ όσο διαφέρουν.
Η φράση «Δεν γίνεστε όμορφες. Γίνεστε ομοιόμορφες» αποτελεί τον πυρήνα του σχολίου. Ο Αρκάς δεν στοχεύει απλώς στην επιφανειακή κριτική της αισθητικής βιομηχανίας, αλλά επιχειρεί να αναδείξει κάτι βαθύτερο: την προοδευτική απώλεια της ατομικότητας. Στο σκίτσο, η μαζική αναπαραγωγή ενός συγκεκριμένου προτύπου ομορφιάς εξοβελίζει τη μοναδικότητα κάθε προσώπου, επιβάλλοντας ένα αόρατο «καλούπι» που ισοπεδώνει εκφράσεις και χαρακτηριστικά. Το σχόλιο δεν απευθύνεται μόνο σε όσες έχουν προχωρήσει σε αισθητικές επεμβάσεις, αλλά και σε όλους όσοι επεξεργάζονται καθημερινά τις φωτογραφίες τους πριν τις αναρτήσουν στα κοινωνικά δίκτυα.
Το παράδοξο των social media και η αξία της αυθεντικότητας
Το σκίτσο του Αρκά αναδεικνύει ένα παράδοξο που χαρακτηρίζει την εποχή των κοινωνικών δικτύων: στην προσπάθειά του να ξεχωρίσει και να αρέσει, το άτομο καταλήγει τελικά να υιοθετεί την ίδια ακριβώς αισθητική νόρμα με εκατομμύρια άλλους χρήστες. Η υπόσχεση της «βιομηχανίας της εικόνας» για αυτοπεποίθηση και ξεχωριστή εμφάνιση, στην πράξη μετατρέπεται σε μαζική παραγωγή σχεδόν πανομοιότυπων προσώπων, μέσα από κοινά «καλούπια» ψηφιακής και αισθητικής επεξεργασίας. Έτσι, η αναζήτηση της ατομικής ομορφιάς καταλήγει, παράδοξα, σε ένα είδος οπτικής ισοπέδωσης.
Μέσα από αυτή την «Καλημέρα», ο δημιουργός στέλνει ένα μήνυμα για την αξία της αυθεντικότητας. Σύμφωνα με το σχόλιο που συνοδεύει το σκίτσο, η πραγματική γοητεία δεν εντοπίζεται στη συμμετρία ενός εργαστηρίου αισθητικής ούτε στη μαζική αναπαραγωγή ενός δημοφιλούς προτύπου. Αντίθετα, κρύβεται στις ατέλειες κάθε προσώπου, στις γωνίες που διηγούνται μια προσωπική ιστορία και στη μοναδική έκφραση που κανένα φίλτρο δεν μπορεί να αντιγράψει. Η θέση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την κυρίαρχη λογική των social media, όπου η επεξεργασμένη εικόνα συχνά προηγείται της πραγματικής.
Το σκίτσο κλείνει με μια υπενθύμιση που λειτουργεί σχεδόν ως συμβουλή προς τους αναγνώστες: σε έναν κόσμο που ωθεί συστηματικά στη μετατροπή του καθενός σε αντίγραφο μιας παροδικής τάσης, η επιλογή να παραμείνει κανείς πιστός στον εαυτό του αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Το να μη συμμορφώνεται κανείς με τα επικρατούντα πρότυπα ομοιομορφίας στην ομορφιά περιγράφεται από τον Αρκά ως η πιο ουσιαστική μορφή ομορφιάς, πολύ πιο δυνατή από κάθε φίλτρο ή τυποποιημένη επέμβαση.
