Σε μήνα-κλειδί για τη στεγαστική πολιτική εξελίσσεται ο Αύγουστος, καθώς στο τέλος του λήγουν δύο προγράμματα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους: η Ανακαίνιση Κατοικίας και το Σπίτι μου ΙΙ. Η στεγαστική πίεση παραμένει έντονη και χιλιάδες πολίτες σπεύδουν είτε να εξασφαλίσουν επιδότηση για να καταστήσουν κατοικήσιμα παλιά ακίνητα, είτε να κλειδώσουν προνομιακή χρηματοδότηση για να αποκτήσουν δικό τους σπίτι. Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν πως η ανταπόκριση των νοικοκυριών είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Διαβάστε επίσης: Η Γαλλία: 200.000 κάτοικοι επέστρεψαν μετά τη φωτιά
Πάνω από 77.000 επιλέξιμα ακίνητα στην Ανακαίνιση Κατοικίας
Στο πρόγραμμα Σπίτι μου ΙΙ έχουν ήδη εγκριθεί περισσότερα από 15.000 στεγαστικά δάνεια, συνολικής αξίας άνω του 1,8 δισ. ευρώ, ένα μήνα πριν από τη λήξη του. Η απορρόφηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού έχει φτάσει ήδη στο 95%, γεγονός που δείχνει πως το πρόγραμμα οδεύει προς εξάντληση των πόρων του πολύ πριν την εκπνοή της προθεσμίας.
Έντονη κινητικότητα καταγράφεται και στο νεότερο πρόγραμμα Ανακαίνιση Κατοικίας, το οποίο στοχεύει στην αξιοποίηση ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων είχαν ξεπεράσει τις 150.000, ενώ ο αριθμός των ακινήτων που έχουν κριθεί έως τώρα επιλέξιμα υπερβαίνει τα 77.000. Πρόκειται για το πρώτο και μοναδικό, ως τώρα, «πιλοτικό» πρόγραμμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο δεν επιδοτεί μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις όπως προηγούμενα προγράμματα, αλλά κυρίως ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης, όπως πατώματα, κουζίνες, μπάνια και βαψίματα.
Το μέτρο δίνει προβάδισμα στα ακίνητα που παραμένουν ανενεργά και αναξιοποίητα, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση. Η επιδότηση μέσω ΕΣΠΑ φτάνει έως τα 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή έως και 95% των δαπανών ανακαίνισης, ποσό που συνδυάζεται και με φορολογικά κίνητρα και απαλλαγές για σπίτια που έμεναν κλειστά και θα διατεθούν ξανά για πρώτη φορά σε μακροχρόνια μίσθωση.
Αυστηρότεροι όροι για τα «κλειστά» ακίνητα
Για τα ακίνητα που παρέμεναν κλειστά, το πλαίσιο του προγράμματος είναι αυστηρότερο. Προβλέπεται πενταετής δέσμευση διάθεσης αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση, «κλειδωμένο» ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση χρήσης του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση. Οι περιορισμοί αυτοί στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς ενοικίαση, σε μια περίοδο όπου η ζήτηση για μακροχρόνια μίσθωση παραμένει υψηλή.
Ωστόσο, παρά το δέλεαρ της επιδότησης που φτάνει έως τα 36.000 ευρώ ανά ακίνητο και τα συνοδευτικά φορολογικά κίνητρα, μόλις ένα στα δέκα από τα ακίνητα που κρίθηκαν επιλέξιμα αφορούσε «κλειστό» σπίτι. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει πως οι ιδιοκτήτες φαίνεται να προτιμούν σε μεγαλύτερο βαθμό την ένταξη ήδη κατοικημένων ή αξιοποιούμενων ακινήτων στο πρόγραμμα, παρά τη δέσμευσή τους για μακροχρόνια εκμίσθωση κλειστών σπιτιών με τους αυστηρότερους όρους που αυτή συνεπάγεται.
Παράλληλα, με τη διεύρυνση των κριτηρίων συμμετοχής, ώστε να μπορούν να ενταχθούν περισσότερα ακίνητα, μειώθηκε και το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό κυριότητας για την υποβολή αίτησης, ένα στοιχείο που διευκόλυνε ακόμη περισσότερους ιδιοκτήτες να διεκδικήσουν την Ανακαίνιση Κατοικίας πριν κλείσει ο κύκλος υποβολών.
Τι σημαίνει η λήξη τον Αύγουστο
Με τα δύο προγράμματα να πλησιάζουν στη λήξη τους τον Αύγουστο, η υψηλή απορρόφηση πόρων -τόσο στο Σπίτι μου ΙΙ όσο και στην Ανακαίνιση Κατοικίας– καταδεικνύει το μέγεθος της στεγαστικής ανάγκης που καταγράφεται πανελλαδικά. Η απορρόφηση του 95% του προϋπολογισμού στο δανειοδοτικό πρόγραμμα, σε συνδυασμό με τις πάνω από 150.000 αιτήσεις για την ανακαίνιση κατοικιών, δείχνει πως χιλιάδες νοικοκυριά έσπευσαν να αξιοποιήσουν τα κίνητρα πριν αυτά εξαντληθούν ή λήξουν.
