Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν εισέρχεται σε νέα, επικίνδυνη φάση, καθώς οι συγκρούσεις επεκτάθηκαν πλέον σε Αίγυπτο και Ιράκ, πυροδοτώντας φόβους για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή 31 Ιουλίου στο δίκτυο Fox News ότι ο πόλεμος «πάει καλά». Ταυτόχρονα, ο Λευκός Οίκος βρίσκεται αντιμέτωπος με αδιέξοδο σχετικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, με πλήγματα σε Αίγυπτο και Ιράκ, δείχνουν πως η σύγκρουση δεν περιορίζεται πια στο αρχικό της μέτωπο.
Τι έγινε: τα πλήγματα σε Αίγυπτο και Ιράκ
Την Τετάρτη 29 Ιουλίου, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος προκάλεσε έκρηξη στο μεσογειακό λιμάνι της Νταμιέτα, στην Αίγυπτο. Οι αιγυπτιακές αρχές έκαναν λόγο για μη ταυτοποιημένο drone, ωστόσο ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί πως πίσω από την επίθεση βρισκόταν το Ιράν, χωρίς να δώσει περαιτέρω στοιχεία. Δύο πλοία που βρίσκονταν στο λιμάνι τυλίχθηκαν στις φλόγες, μεταξύ αυτών και ένα δεξαμενόπλοιο αποθήκευσης φυσικού αερίου αμερικανικής ιδιοκτησίας. Το περιστατικό αποκάλυψε μια νέα ευπάθεια για τη ναυσιπλοΐα στη Μέση Ανατολή, άμεσα συνδεδεμένη με τη σύγκρουση. Ήταν η πρώτη φορά που η Αίγυπτος δέχεται πλήγμα στο πλαίσιο του σημερινού πολέμου.
Μία ημέρα νωρίτερα, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε πως τα πολεμικά της αεροσκάφη συμμετείχαν, μαζί με αμερικανικές δυνάμεις, σε επιθέσεις εναντίον ιρακινών πολιτοφυλακών συνδεδεμένων με το Ιράν, στο έδαφος του Ιράκ. Ήταν η πρώτη φορά που το Ριάντ αναγνώρισε δημόσια την άμεση εμπλοκή του στον πόλεμο. Σύμφωνα με πληροφορίες, τουλάχιστον 20 μαχητές των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης (PMF), μιας ομπρέλας πολιτοφυλακών, σκοτώθηκαν στα πλήγματα. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) ανέφερε πως τα κοινά πλήγματα στόχευσαν «τρομοκράτες ευθυγραμμισμένους με το Ιράν», οι οποίοι φέρεται να είχαν λάβει εντολές από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) να επιτεθούν σε αμερικανικές δυνάμεις και στις ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας.
Αντιδράσεις και το αδιέξοδο για τα Στενά του Ορμούζ
Η Βικτώρια Τέιλορ, πρώην αναπληρώτρια υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για το Ιράκ και το Ιράν, σχολίασε πως δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ιράκ παρασύρεται εκ νέου σε περιφερειακή σύγκρουση, καθώς η χώρα έχει «παρασυρθεί επανειλημμένα» τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα όταν το Ιράν το θεωρεί χρήσιμο για τους δικούς του σκοπούς. Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε πραγματικό αδιέξοδο, καθώς το Ιράν έχει καταστήσει σαφές πως το τίμημα για τον τερματισμό των εχθροπραξιών είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ – μια προοπτική πολιτικά απαράδεκτη για την αμερικανική κυβέρνηση. Πέντε πρώην αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν πως οι συνεχιζόμενες αμοιβαίες επιθέσεις είναι εξίσου μη βιώσιμες, αφήνοντας ελάχιστες καλές επιλογές στον Λευκό Οίκο.
Το βράδυ του Σαββάτου, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social πως ακύρωσε μια προγραμματισμένη επίθεση κατά του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί γρήγορα μια συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών. «Μόλις μας ζητήθηκε από το Ιράν και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής να αναβάλουμε οποιαδήποτε επίθεση, καθώς έχουν συμφωνηθεί οι βασικές παράμετροι μιας συμφωνίας», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας πως αυτή θα περιλαμβάνει το άμεσο και πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, καθώς και το τέλος της πυρηνικής απειλής του Ιράν. Η ανακοίνωση ήρθε μία ημέρα αφότου δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο Τραμπ ετοιμαζόταν για νέες, σφοδρές επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών του Ιράν, οι οποίες θα μπορούσαν να κλιμακώσουν σημαντικά τη σύγκρουση. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, το Ιράν δεν έχει απαντήσει ούτε επιβεβαιώσει πως όντως επιτεύχθηκε συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Τι ακολουθεί
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, κορυφαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, προειδοποιούν κατά οποιασδήποτε λύσης που θα επέτρεπε στο Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ. Κατά την εκτίμησή τους, μια τέτοια εξέλιξη θα υπονόμευε τη δυνατότητα των ΗΠΑ να επιβάλλουν μελλοντικά κυρώσεις στο Ιράν, αφού πολλές χώρες θα χρειάζονταν ειδικές εξαιρέσεις για να καταβάλλουν τέλη διέλευσης, ενώ παράλληλα θα περιόριζε ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα πίεσης της Τεχεράνης να εγκαταλείψει τις πυρηνικές της φιλοδοξίες. Ο Ρούμπιο προειδοποίησε πως κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο που αναπόφευκτα θα μιμούνταν και άλλες χώρες. Δεν υπάρχει επίσης καμία ένδειξη ότι η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να παραιτηθεί από τον έλεγχο των Στενών, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες επιβαρύνονται επιπλέον από την κακή επικοινωνία μεταξύ των διαφορετικών κέντρων εξουσίας στο εσωτερικό της ιρανικής κυβέρνησης.
