Ένα τμήμα πυραύλου Falcon 9 της SpaceX αναμένεται να συντριβεί στη Σελήνη τα ξημερώματα της Τετάρτης (5/8), γύρω στις 9:35 το πρωί ώρα Ελλάδας. Ο πύραυλος, που είχε εκτοξευθεί τον Ιανουάριο του 2025 για τη μεταφορά δύο σεληνιακών οχημάτων, κινείται πλέον με ταχύτητα 2,43 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο προς την επιφάνεια του δορυφόρου. Η NASA διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη Γη, ωστόσο η σύγκρουση πυραύλου στη Σελήνη αναμένεται να προσθέσει κι άλλα διαστημικά συντρίμμια στον γήινο δορυφόρο. Το γεγονός έχει κινήσει το ενδιαφέρον αστρονόμων σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι θα παρακολουθήσουν στενά την πρόσκρουση.
Η πορεία του πυραύλου από την εκτόξευση ως τη σύγκρουση
Ο πύραυλος Falcon 9 απογειώθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2025, μεταφέροντας δύο ρομποτικά σεληνιακά οχήματα: το Blue Ghost της αμερικανικής εταιρείας Firefly Aerospace, με έδρα το Τέξας, και το Resilience της ιαπωνικής Ispace, με έδρα το Τόκιο. Το πρώτο τμήμα του πυραύλου, ο ενισχυτής που χρησιμοποιήθηκε για την απογείωση, επέστρεψε κανονικά στη Γη, όπως συμβαίνει συνήθως με τους επαναχρησιμοποιήσιμους πυραύλους της SpaceX. Το δεύτερο, ανώτερο τμήμα, ωστόσο, χρησιμοποιήθηκε ως κινητήριος μοχλός στο διάστημα για να καθοδηγήσει τα δύο διαστημόπλοια προς τη Σελήνη, και είναι αυτό που τώρα βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με τον δορυφόρο.
Το Blue Ghost προσγειώθηκε με επιτυχία στη Σελήνη τον Μάρτιο του 2025, ενώ το Resilience απέτυχε να προσεδαφιστεί με ασφάλεια λίγους μήνες αργότερα. Ανεξάρτητοι αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας δημόσια διαθέσιμα δεδομένα, εντόπισαν πρόσφατα ότι το ανώτερο τμήμα του Falcon 9 βρισκόταν σε τροχιά σύγκρουσης με τη Σελήνη. Το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη (CNEOS) της NASA, το οποίο παρακολουθεί τις τροχιές διαστημικών βράχων και αντικειμένων που θα μπορούσαν να συγκρουστούν με τη Γη ή τη Σελήνη, επιβεβαίωσε επίσημα την πορεία πρόσκρουσης.
Το τμήμα του πυραύλου που θα προσκρούσει έχει μέγεθος περίπου όσο ένα πενταόροφο κτίριο, με μάζα τουλάχιστον 4 τόνων στη Γη. Στόχος του είναι μια περιοχή κοντά στον κρατήρα «Αϊνστάιν», στο φωτεινό και ορατό από τη Γη ημισφαίριο της Σελήνης. Η σύγκρουση αναμένεται στις 6:35 το πρωί ώρα Γκρίνουιτς της Τετάρτης, δηλαδή περίπου στις 9:35 το πρωί ώρα Ελλάδας.
Οι εξηγήσεις της NASA και οι αντιδράσεις των επιστημόνων
Η Τζουλιάνα Σήμαν, διευθύντρια Επιστημονικών Προγραμμάτων της NASA και υπεύθυνη του Dragon στην SpaceX, εξήγησε σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα (3/8) τον μηχανισμό πίσω από το φαινόμενο. Όπως ανέφερε, για αποστολές σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, η SpaceX συνήθως απορρίπτει το ανώτερο τμήμα του πυραύλου, το οποίο καίγεται στην ατμόσφαιρα. Για αποστολές υψηλής ενέργειας όπως αυτή προς τη Σελήνη, όμως, απαιτείται διαφορετικός ελιγμός ώστε το τμήμα να παραμείνει ασφαλές σύμφωνα με τους κανονισμούς. «Αυτό που έχει συμβεί είναι ουσιαστικά ένα μείγμα ηλιακής δραστηριότητας και βαρυτικών δυνάμεων που έχουν βάλει το τμήμα του πυραύλου σε μια πορεία προς τη Σελήνη», δήλωσε η Σήμαν.
Ο εκπρόσωπος Τζίμι Ράσελ ήταν κατηγορηματικός ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη Γη. «Δεν υπάρχει κίνδυνος για τη Γη. Η NASA θα συνεχίσει να παρακολουθεί τον πύραυλο-ενισχυτή για εκπαιδευτικούς σκοπούς, καθώς και αργότερα να παρατηρεί το σημείο πρόσκρουσης για επιστημονικούς σκοπούς», ανέφερε. Ο δρ Ματ Μπόθγουελ, αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, περιέγραψε το μέγεθος του γεγονότος: «Είναι κάτι πραγματικά τεράστιο που συγκρούεται με τη Σελήνη. Δεν είναι καθόλου επικίνδυνο, μπορούμε απλώς να παρακολουθήσουμε το θέαμα». Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύγκρουση αναμένεται να στείλει ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης έως και 50 χιλιόμετρα στον αέρα, το οποίο θα εξαπλωθεί πλευρικά με την πάροδο του χρόνου. Καθώς η Σελήνη δεν διαθέτει ατμόσφαιρα και έχει πολύ ασθενή βαρύτητα, η στιγμή της πρόσκρουσης αναμένεται να είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, πολύ πιο έντονη από μια αντίστοιχη σύγκρουση στη Γη.
Η Σελήνη έχει δεχθεί αμέτρητα χτυπήματα εδώ και εκατομμύρια χρόνια, από αστεροειδείς και μετεωρίτες μέχρι διαστημικούς ανιχνευτές και οχήματα προσσελήνωσης που έχει στείλει ο άνθρωπος για να τη μελετήσει. Η σημερινή σύγκρουση πυραύλου εντάσσεται σε αυτή τη μακρά ιστορία, ωστόσο ξεχωρίζει επειδή πρόκειται για τεχνητό αντικείμενο του οποίου η τροχιά και ο χρόνος πρόσκρουσης είναι γνωστά εκ των προτέρων. Αστρονόμοι στην αμερικανική ήπειρο, που έχουν στρέψει τα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπιά τους προς τη Σελήνη, έχουν τις καλύτερες πιθανότητες να παρακολουθήσουν το φαινόμενο. Το ευρύ κοινό δεν θα μπορέσει να παρακολουθήσει τη σύγκρουση ζωντανά, ωστόσο εικόνες αναμένεται να γίνουν διαθέσιμες αργότερα.
Τι ακολουθεί
Οι επιστήμονες θα αξιοποιήσουν αυτό το σπάνιο περιστατικό ενός τεχνητού αντικειμένου που χτυπά τη Σελήνη για να μάθουν περισσότερα για τον φυσικό δορυφόρο της Γης. Παράλληλα, τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν από τη σύγκρουση πυραύλου στη Σελήνη αναμένεται να βοηθήσουν την επιστημονική κοινότητα να προετοιμαστεί καλύτερα για την προστασία μελλοντικών αστροναυτών και υποδομών που θα βρεθούν στην επιφάνεια του δορυφόρου.
