Η επίσκεψη στον κτηνίατρο ή ένα πολύωρο ταξίδι μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος σκύλου και γάτας, με επιπτώσεις τόσο στην ψυχολογία όσο και στην υγεία του ζώου. Ο κτηνίατρος Κωνσταντίνος Αστήθας εξηγεί πώς εκδηλώνεται αυτό το στρες και ποιοι τρόποι βοηθούν στη μείωσή του. Σύμφωνα με τον ίδιο, η σωστή προετοιμασία δεν είναι υπόθεση της τελευταίας στιγμής, αλλά απαιτεί συνδυασμό εκπαίδευσης, μέτρων ασφαλείας και, όπου χρειάζεται, φαρμακευτικής ή φυτικής υποστήριξης.
Τι προκαλεί το άγχος σε σκύλο και γάτα
Όπως αναφέρει ο Κωνσταντίνος Αστήθας, όταν ένα ζώο βιώνει έντονο φόβο, ο οργανισμός του εκκρίνει αδρεναλίνη και κορτιζόλη. Οι δύο αυτές ορμόνες επηρεάζουν βασικές φυσιολογικές παραμέτρους, αυξάνοντας τη θερμοκρασία του σώματος και προκαλώντας ταχυκαρδία και υπέρταση. Το γεγονός αυτό δυσκολεύει σημαντικά την αντικειμενική κλινική εξέταση από τον κτηνίατρο, ενώ παράλληλα το οξύ στρες υποβαθμίζει τη γενικότερη ευζωία του κατοικίδιου.
Ειδικά όσον αφορά τα ταξίδια, ο ειδικός επισημαίνει πως το αυτοκίνητο ή άλλο μέσο μεταφοράς αποτελεί από μόνο του παράγοντα άγχους. Ο σκύλος ή η γάτα δεν έχουν τρόπο διαφυγής μέσα στο όχημα, ακούν δυνατούς θορύβους, νιώθουν τις δονήσεις της κίνησης και δεν πατούν σε σταθερό έδαφος. Όλα αυτά τα ερεθίσματα συνδυάζονται και εντείνουν το αίσθημα ανασφάλειας του ζώου κατά τη διάρκεια της μετακίνησης.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες
Τα επιδημιολογικά στοιχεία που παραθέτει ο κτηνίατρος είναι αποκαλυπτικά. Πάνω από 25% έως 30% των σκύλων εκδηλώνουν συστηματικό άγχος ή ναυτία κατά τη μεταφορά τους με όχημα, με κύρια συμπτώματα τη σιαλόρροια, το λαχάνιασμα, το τρέμουλο, το γάβγισμα ή το κλάμα, αλλά και τον εμετό. Παράλληλα, η κτηνιατρική έρευνα καταγράφει έναν φαύλο κύκλο ανάμεσα στη ναυτία και στον φόβο: ένας σκύλος που βίωσε ναυτία σε μικρή ηλικία συνδέει πλέον το αυτοκίνητο με την αδιαθεσία, με αποτέλεσμα να αναπτύσσει προληπτικό άγχος κάθε φορά που πλησιάζει σε αυτό.
Πέρα από τη συμπεριφορά των ζώων, οι μελέτες αναδεικνύουν και τον αντίκτυπο στους ίδιους τους επαγγελματίες. Σύμφωνα με επιδημιολογικές έρευνες, πάνω από 75% έως 90% των κτηνιάτρων και των νοσηλευτών έχουν υποστεί τραυματισμό από ζώο κάποια στιγμή στην καριέρα τους, γεγονός που συνδέεται άμεσα με το στρες και τον φόβο που βιώνουν τα ζώα στο ιατρείο. Όσον αφορά τη φαρμακευτική αντιμετώπιση, κλινικές μελέτες που έχουν δημοσιευτεί στο Journal of the American Veterinary Medical Association αποδεικνύουν ότι η χορήγηση γκαμπαπεντίνης σε γάτες, περίπου δύο ώρες πριν από τη μεταφορά τους, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση του άγχους.
Ο Κωνσταντίνος Αστήθας τονίζει ότι η αναγνώριση αυτού του φαύλου κύκλου ανάμεσα σε ναυτία, φόβο και επιθετικότητα είναι το πρώτο βήμα για τη σωστή διαχείριση ενός αγχώδους ζώου. Η κατανόηση των φυσιολογικών μηχανισμών που πυροδοτούν το στρες βοηθά τόσο τους ιδιοκτήτες όσο και τους κτηνιάτρους να προσεγγίζουν το ζώο με μεγαλύτερη προσοχή, μειώνοντας τον κίνδυνο τόσο για την υγεία του κατοικίδιου όσο και για την ασφάλεια του ίδιου του κτηνιατρικού προσωπικού.
