Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία έστειλε η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, υπενθυμίζοντας ότι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη των ευρωτουρκικών σχέσεων. Η παρέμβαση της Κάγια Κάλας έγινε ύστερα από ερώτηση του επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, σχετικά με το υπό προετοιμασία τουρκικό νομοσχέδιο για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα». Η απάντηση δόθηκε από τις Βρυξέλλες και αποτελεί την πρώτη επίσημη τοποθέτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ζήτημα, την ώρα που η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Άγκυρας.
Τι αναφέρει η απάντηση της Κάγια Κάλας
Στην απάντησή της, η Κάγια Κάλας ξεκαθαρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις πληροφορίες και τα δημοσιεύματα γύρω από την προετοιμασία του νομοσχεδίου που φέρεται να προωθείται στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση για τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας. Η Ύπατη Εκπρόσωπος θέτει την αποχή της Τουρκίας από μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών ως αναγκαία προϋπόθεση για μια συνεργατική και αμοιβαία επωφελή σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Άγκυρας. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην επισήμανση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές πως αναμένει από την Τουρκία να επιδείξει «αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική διευθέτηση των διαφορών».
Η Κάγια Κάλας υπογραμμίζει ακόμη ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της, αλλά και των κρατών-μελών της, δίνοντας έμφαση στην προστασία των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Απαντώντας παράλληλα στο ερώτημα του Γιάννη Μανιάτη για ενδεχόμενη αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων στην προετοιμασία του νομοσχεδίου, η Ύπατη Εκπρόσωπος διευκρινίζει ότι το Κέντρο Περιφερειακής Δραστηριότητας για την Κλιματική Αλλαγή (CC/RAC), το οποίο φέρεται να συμμετείχε στην επεξεργασία του σχεδίου, δεν δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από άμεσες τουρκικές συνεισφορές.
Η ερώτηση του Γιάννη Μανιάτη και το πλαίσιο
Η τοποθέτηση της Κάγια Κάλας προήλθε από γραπτή ερώτηση που κατέθεσε στις 19 Μαΐου 2026 ο Γιάννης Μανιάτης, επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, με αριθμό πρωτοκόλλου E-002053/2026 βάσει του άρθρου 144 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στο κείμενο της ερώτησης, ο Γιάννης Μανιάτης επισημαίνει ότι η Τουρκία ετοιμάζει νομοσχέδιο για τη διεκδίκηση θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, στηριζόμενη στον ισχυρισμό ότι τα νησιά δεν μπορούν να διαθέτουν υφαλοκρηπίδα. Το ζήτημα έχει προκαλέσει προβληματισμό τόσο στην Αθήνα όσο και στη Λευκωσία, καθώς αφορά άμεσα τα κυριαρχικά δικαιώματα δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η απάντηση της Κάγια Κάλας αποκτά επιπλέον σημασία επειδή συνδέει ευθέως την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων με τη συμπεριφορά της Άγκυρας στο πεδίο του διεθνούς δικαίου. Η Ύπατη Εκπρόσωπος δεν περιορίζεται σε μια γενική έκκληση, αλλά θέτει ρητά όρους για τη μελλοντική συνεργασία, κάτι που δείχνει ότι οι Βρυξέλλες παρακολουθούν το ζήτημα με προσοχή. Παράλληλα, η διευκρίνιση για τη χρηματοδότηση του CC/RAC αποσαφηνίζει ότι δεν υπάρχει ευρωπαϊκή εμπλοκή στην προετοιμασία του επίμαχου νομοσχεδίου, απαντώντας ουσιαστικά σε ερωτήματα που είχαν τεθεί για πιθανή έμμεση στήριξη της ΕΕ στο εγχείρημα της Άγκυρας.
