Η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι η νότια θαλάσσια δίοδος των Στενών του Ορμούζ παραμένει ανοιχτή και ασφαλής για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, την ίδια στιγμή που η Ουάσινγκτον διαπιστώνει βήματα προόδου στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έκανε λόγο για θετική εξέλιξη στις συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής οριστική συμφωνία. Παράλληλα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συνέχισε να συνδυάζει την αισιοδοξία για τη διπλωματία με προειδοποιήσεις προς την Τεχεράνη.
Πάνω από 1.000 πλοία σε τρεις μήνες
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η CENTCOM ανέφερε ότι τους τελευταίους τρεις μήνες οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν συνοδεύσει και υποστηρίξει τη διέλευση περισσότερων από 1.000 εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Η αμερικανική πλευρά επισήμανε ότι αυτό συνέβη παρά όσα χαρακτήρισε «αδικαιολόγητη ιρανική επιθετικότητα», τονίζοντας πως η νότια διαδρομή του στενού παραμένει ελεύθερη για κάθε εμπορικό σκάφος που επιδιώκει να τη διασχίσει.
Στο διπλωματικό μέτωπο, ο Ρούμπιο δήλωσε σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι «έχει σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες αυτές, αλλά δεν υπάρχει ακόμη κάτι οριστικό», εκφράζοντας την ελπίδα για συμφωνία «πολύ σύντομα». Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ήταν ακόμη πιο αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι υπάρχει πιθανότητα να υπάρξει συμφωνία μέσα στις επόμενες ώρες. Μιλώντας από τον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, ο Τραμπ επανέλαβε την τακτική του, χαρακτηρίζοντας τη στιγμή «τελευταία ευκαιρία του Ιράν πριν από τον αποκεφαλισμό».
Πόλεμος από τον Φεβρουάριο και ο ρόλος του Κατάρ
Η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον βρίσκονται σε πόλεμο από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Παρά την εκεχειρία και μια προκαταρκτική συμφωνία που είχε επιτευχθεί τους τελευταίους μήνες, η διπλωματία δεν έχει καταφέρει ακόμη να τερματίσει πλήρως τη σύγκρουση. Τα Στενά του Ορμούζ, βασικός διάδρομος για τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραμένουν στο επίκεντρο των εντάσεων, καθώς το Ιράν επιδιώκει να ελέγχει τη δίοδο και να επιβάλλει τέλη διέλευσης, κάτι στο οποίο αντιτίθενται έντονα οι ΗΠΑ.
Σε ένα μοτίβο που έχει επαναληφθεί αρκετές φορές, ο Τραμπ απείλησε την περασμένη εβδομάδα ότι θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιθέσεων εναντίον πολιτικών υποδομών, για να υποχωρήσει στη συνέχεια αφήνοντας να εννοηθεί ότι μια συμφωνία βρισκόταν κοντά. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, ωστόσο, αρνήθηκε ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, ακόμη και ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος επέμενε ότι αυτές πραγματοποιούνται. Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν πτώση λόγω των ανανεωμένων ελπίδων για πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Στη μεσολάβηση εμπλέκεται και το Κατάρ, το οποίο δήλωσε ότι οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, χωρίς ωστόσο να έχουν προγραμματιστεί απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Ο σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ την Τρίτη, με την Ντόχα να αναφέρει ότι συζήτησαν τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης των εντάσεων.
Τι ζητούν οι ΗΠΑ
Οι διπλωματικοί στόχοι της Ουάσινγκτον περιλαμβάνουν το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν, κάτι που ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι μπορεί να «χρειαστεί λίγο χρόνο». Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως χαρακτηρίσει την Τεχεράνη «διπρόσωπη», επειδή δήλωνε δημόσια ότι δεν διαπραγματεύεται, ενώ ξεκαθάρισε πως ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν θα παραμείνει σε ισχύ «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία ή πλήρης παράδοση».
