Η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει αρχίσει να προκαλεί ανησυχία διεθνώς, καθώς αντί να απελευθερώσει τους εργαζομένους από τον μόχθο, φέρνει κύματα απολύσεων και εντατικοποίηση της εργασίας. Η «φούσκα» της AI, όπως την αποκαλούν αναλυτές, συνδέεται πλέον άμεσα με την υποτίμηση της εργατικής τάξης. Ο συγγραφέας και αναλυτής Niklas Albin Svensson επισημαίνει ότι το φαινόμενο ξέφυγε από τη σφαίρα των εικασιών και έγινε απτή πραγματικότητα. Οι πρώτες συνέπειες καταγράφονται ήδη στις αγορές εργασίας τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ.
Η επενδυτική έκρηξη πίσω από τη «φούσκα» της AI
Όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη έκανε την εμφάνισή της πριν από μερικά χρόνια, πολλοί αναλυτές προειδοποιούσαν ότι η AI και τα ρομπότ θα κυριαρχούσαν στον κόσμο, οδηγώντας σε μαζική ανεργία. Τότε, όμως, τα σενάρια αυτά παρέμεναν περισσότερο θεωρητικά παρά ρεαλιστικά, καθώς έλειπαν οι απαραίτητες επενδύσεις για να γίνει η τεχνολογία αυτή πραγματικά λειτουργική. Η κατάσταση άλλαξε ριζικά από το 2023 και μετά, όταν οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας άρχισαν να διοχετεύουν τεράστια κεφάλαια στον κλάδο. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύθηκαν στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων, δημιουργώντας μια πρωτοφανή σε μέγεθος υποδομή για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αυτή η τεράστια και εξαιρετικά κερδοσκοπική επενδυτική έκρηξη γέννησε αμέσως φόβους για τη δημιουργία μιας νέας τεχνολογικής «φούσκας». Το φαινόμενο έχει παρομοιαστεί με τη χρηματιστηριακή φούσκα των σιδηροδρόμων τη δεκαετία του 1840, όταν οι επενδυτές είχαν στοιχηματίσει υπερβολικά ποσά σε μια τεχνολογία που δεν είχε ακόμη αποδείξει πλήρως την αξία της. Σήμερα, οι επενδυτές καθοδηγούνται κυρίως από τον φόβο μήπως χάσουν την ευκαιρία, το λεγόμενο FOMO, απέναντι σε διαρκώς αυξανόμενες τιμές μετοχών, ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα κάθε οικονομικής φούσκας.
Παράλληλα, η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί μια εντελώς νέα αγορά, η οποία αναμένεται να μονοπωληθεί ταχύτατα από ελάχιστους παίκτες. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο όλες οι εταιρείες προσπαθούν να εδραιώσουν τη θέση τους πριν είναι πολύ αργά, ρίχνοντας τεράστια ποσά στην κούρσα. Ωστόσο, μια φούσκα σημαίνει εξ ορισμού ότι οι εταιρείες στοιχηματίζουν ποσά με τη βεβαιότητα πως δεν θα αποδώσουν όλα τα στοιχήματα. Αναπόφευκτα, ορισμένες επιχειρήσεις θα οδηγηθούν σε χρεοκοπία, ενώ μόνο λίγα μονοπώλια θα αναδειχθούν τελικά νικητές αυτής της κούρσας.
Το κύμα απολύσεων από τη Βρετανία έως τις ΗΠΑ
Η κατάσταση αυτή αποδεικνύεται ήδη προβληματική για τους εργαζομένους, καθώς έχει αρχίσει να αφήνει το στίγμα της στην απασχόληση σε πολλές χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 7% των μεγάλων επιχειρήσεων έχει ήδη κάνει χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης με στόχο τη μείωση του προσωπικού τους. Πρόκειται για ένα ποσοστό που, σύμφωνα με τα στοιχεία, αναμένεται να αυξηθεί καθώς περισσότερες εταιρείες υιοθετούν τα εργαλεία AI στις λειτουργίες τους.
Ο πιο άμεσος αντίκτυπος του φαινομένου αποτυπώνεται στην κατακόρυφη πτώση των νέων αγγελιών εργασίας. Οι θέσεις εργασίας έχουν μειωθεί κατά 38% σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως είναι οι προγραμματιστές και οι μεταφραστές. Το γεγονός αυτό πλήττει ιδιαίτερα τους νέους ανθρώπους που εισέρχονται τώρα για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας, καθώς βρίσκουν ολοένα λιγότερες ευκαιρίες σε κλάδους που παραδοσιακά αποτελούσαν σημείο εισόδου για τους νεοεισερχόμενους επαγγελματίες.
Ο αναλυτής Niklas Albin Svensson τονίζει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται πλέον ως εργαλείο από το κεφάλαιο για την πραγματοποίηση κυμάτων απολύσεων και την αποειδίκευση των εργαζομένων. Η ανάλυσή του συνδέει άμεσα την επενδυτική φούσκα γύρω από την AI με τις πραγματικές συνέπειες που βιώνουν ήδη οι εργαζόμενοι σε διάφορους κλάδους, από τη Βρετανία μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες.
