Η ΑΑΔΕ και το Λιμενικό Σώμα αποκάλυψαν ένα καλά οργανωμένο κύκλωμα παράνομης αλιείας κοραλλιών στα ανοιχτά της Σκοπέλου, με την αξία του κατασχεθέντος φορτίου να εκτιμάται στις 800.000 ευρώ. Η επιχείρηση της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ) εντόπισε σκάφος αναψυχής που είχαν μισθώσει Ιταλοί υπήκοοι να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες προστατευόμενου κόκκινου κοραλλιού. Η υπόθεση, που έγινε γνωστή την Τρίτη, αναδεικνύει τη σοβαρή απειλή που αντιμετωπίζουν τα κοραλλιογενή οικοσυστήματα της Μεσογείου από το οργανωμένο περιβαλλοντικό έγκλημα.
Η παράνομη αλιεία στη Σκόπελο και το κύκλωμα των 800.000 ευρώ
Το σκάφος αναψυχής που εντοπίστηκε στα νησιά των Σποράδων εμφανιζόταν να πραγματοποιεί απλή κρουαζιέρα, στην πραγματικότητα όμως λειτουργούσε ως πλωτή βάση για την παράνομη συλλογή κοραλλιών. Οι ελεγκτές της ΔΕΟΣ, σε συνεργασία με το Λιμενικό, εντόπισαν στο σκάφος μεγάλες ποσότητες κόκκινου κοραλλιού, είδος που προστατεύεται στο πλαίσιο του δικτύου Natura 2000 και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον θαλάσσιο χώρο. Παράλληλα, οι Αρχές κατέσχεσαν καταδυτικό εξοπλισμό, εργαλεία αποκοπής και αποθήκες φύλαξης των κοραλλιών, στοιχεία που φανερώνουν την οργανωμένη φύση της δραστηριότητας.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, το σκάφος συνδεόταν με μεταφορική εταιρεία που φέρεται να πραγματοποιούσε συχνές διαδρομές προς λιμάνια της Ιταλίας, ενώ το φορτίο είχε τελικό προορισμό τη γειτονική χώρα. Οι έρευνες των Αρχών επεκτείνονται πλέον για τον εντοπισμό των παραληπτών και των τυχόν συνεργών του κυκλώματος. Στην Ελλάδα, παρότι υπάρχει θεσμικό πλαίσιο αδειοδότησης για την αλιεία κόκκινου κοραλλιού, στην πράξη δεν εφαρμόζεται εδώ και χρόνια, καθώς η τελευταία επαγγελματική άδεια είχε δοθεί το 2017. Η ερασιτεχνική αλιεία του είδους είναι απαγορευμένη, γεγονός που καθιστά κάθε σχετική δραστηριότητα παράνομη.
Το «κόκκινο χρυσάφι» και οι αντιδράσεις των ειδικών
Ο θαλάσσιος βιολόγος Χρήστος Τακλής εξήγησε ότι τα κοράλλια των ελληνικών θαλασσών, παρότι δεν σχηματίζουν τεράστιους υφάλους όπως σε άλλους ωκεανούς, αποτελούν σημαντικά «hotspots» βιοποικιλότητας. Όπως ανέφερε, λειτουργούν ως καταφύγιο για δεκάδες θαλάσσια είδη που τα χρησιμοποιούν για αναπαραγωγή και επιβίωση, ενώ το κόκκινο κοράλλι εντοπίζεται συνήθως σε βάθη από 15 έως 300 μέτρα. Ο κ. Τακλής τόνισε ότι τα κόκκινα κοράλλια μεγαλώνουν μόλις λίγα χιλιοστά κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα μια κατεστραμμένη κοραλλιογενής περιοχή να χρειάζεται ακόμη και αιώνες για να επανέλθει στην αρχική της κατάσταση. Πρόσθεσε επίσης ότι η αξία της πρώτης ύλης, αν μετατραπεί σε κοσμήματα, μπορεί να εκτοξευθεί σε εκατομμύρια ευρώ.
Η επίσημη αγορά κόκκινων κοραλλιών ξεπερνά, σύμφωνα με ειδικούς, τα 200 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται σημαντική μαύρη αγορά σε αρκετές χώρες της Μεσογείου. Η ιταλική πόλη Τόρε ντελ Γκρέκο, στην περιφέρεια της Νάπολι, θεωρείται η «πρωτεύουσα» του διεθνούς εμπορίου και της επεξεργασίας κοραλλιών, με τα κυκλώματα να διατηρούν διασυνδέσεις ακόμη και με ασιατικές αγορές όπου υπάρχει ζήτηση για κοσμήματα από «κόκκινο χρυσό». Η διευθύντρια Έρευνας στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», Αναστασία Μήλιου, επισήμανε ότι μόνο το κόκκινο κοράλλι διαθέτει εμπορική αξία ανάμεσα στα είδη που απαντώνται στη Μεσόγειο, γεγονός που το καθιστά στόχο εγκληματικών δικτύων.
Η κ. Μήλιου ανέφερε ακόμη ότι το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στη μη ολοκληρωμένη χαρτογράφηση των κοραλλιογενών οικοσυστημάτων στην Ελλάδα, καθώς και στην ανεπαρκή καταγραφή και παρακολούθηση των σκαφών αναψυχής. Όπως τόνισε, σκάφη μπορούν να κινούνται σχεδόν ανεξέλεγκτα ακόμη και σε προστατευμένες περιοχές του δικτύου Natura, κάτι που θεωρεί ότι καθιστούσε αναμενόμενο ένα τέτοιο περιστατικό. Η ίδια εξέφρασε ανησυχία για το τι άλλο ενδέχεται να συμβαίνει χωρίς να γίνεται αντιληπτό από τις Αρχές.
